{"id":10254,"date":"2020-08-13T06:21:56","date_gmt":"2020-08-13T04:21:56","guid":{"rendered":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=10254"},"modified":"2020-08-12T14:01:36","modified_gmt":"2020-08-12T12:01:36","slug":"kunga-cajang-bez-obcych-tybet-nie-musialby-chronic-srodowiska","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=10254","title":{"rendered":"Kunga Cajang: Bez obcych Tybet nie musia\u0142by chroni\u0107 \u015brodowiska"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"western\">W kulturze tybeta\u0144skiej Ziemia jest domem wszystkich czuj\u0105cych istot. Wedle nauk buddyjskich to wszelkie \u017cyj\u0105ce stworzenia, w tym tak\u017ce najmniejsze owady. Cz\u0142owiek jest po\u015br\u00f3d nich najsilniejszy, ale tak\u017ce najbardziej szkodliwy. \u017badne inne zwierz\u0119 nie dokona\u0142o takich spustosze\u0144 w \u015brodowisku naturalnym.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p class=\"western\">Wszyscy mieszka\u0144cy tego wsp\u00f3lnego domu maj\u0105 prawo z niego korzysta\u0107, ale nie niszczy\u0107. Je\u015bli odchodz\u0105c od sto\u0142u po\u0142amiemy sztu\u0107ce i pot\u0142uczemy naczynia, jak posil\u0105 si\u0119 ci, co przyjd\u0105 po nas? Wszyscy powinni\u015bmy o tym my\u015ble\u0107. Nauki buddyjskie ucz\u0105, \u017ce ka\u017cde \u017cycie jest r\u00f3wne. My\u015blmy o innych ludziach i zwierz\u0119tach tak, jak o sobie. Jak by\u015bmy si\u0119 czuli, gdyby kto\u015b demolowa\u0142 nasz dom?<\/p>\n<p class=\"western\">Jedn\u0105 z najpopularniejszych buddyjskich praktyk nazywa si\u0119 siedmioma punktami <a href=\"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=8679\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">\u0107wiczenia umys\u0142u<\/a>. Ucz\u0105 one zobaczenia w innych w\u0142asnej matki, pami\u0119tania o okazywanej nam dobroci, piel\u0119gnowania wdzi\u0119czno\u015bci za mi\u0142o\u015b\u0107, \u017cyczenia wszystkim szcz\u0119\u015bcia oraz rozwijania wsp\u00f3\u0142czucia, poczucia odpowiedzialno\u015bci i bodhicitty, czyli pragnienia osi\u0105gni\u0119cia Przebudzenia, aby jak najskuteczniej s\u0142u\u017cy\u0107 bli\u017anim. To bardzo wa\u017cna idea.<\/p>\n<p class=\"western\">Sk\u0105d si\u0119 wzi\u0119li\u015bmy? Jak d\u0142ugo si\u0119 odradzamy? Wedle nauk buddyjskich od tak dawna, \u017ce ka\u017cda istota zd\u0105\u017cy\u0142a by\u0107 nam troskliw\u0105, kochaj\u0105c\u0105 matk\u0105 w kt\u00f3rym\u015b z poprzednich wciele\u0144. Kiedy zaczniemy patrze\u0107 na innych w taki spos\u00f3b, zrozumiemy, \u017ce musimy chroni\u0107 ka\u017cde \u017cycie. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, Tybeta\u0144czycy opiekuj\u0105 si\u0119 zwierz\u0119tami nie po to, by dba\u0107 o interes ludzi, tylko s\u0142u\u017cy\u0107 wszystkim czuj\u0105cym istotom.<\/p>\n<p class=\"western\">W rzeczy samej, \u201eopieka\u201d jest integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 tybeta\u0144skiej filozofii. Bez zewn\u0119trznych wp\u0142yw\u00f3w Tybet oby\u0142by si\u0119 bez idei \u201echronienia przyrody\u201d, o powo\u0142ywanych w tym celu organizacjach i instytucjach nie wspominaj\u0105c. Mieszka\u0144cy naszego P\u0142askowy\u017cu robili to od pokole\u0144.<\/p>\n<p class=\"western\">Tradycyjny tybeta\u0144ski styl \u017cycia doskonale s\u0142u\u017cy \u015brodowisku. Nasze po\u017cywienie, odzie\u017c, we\u0142niane namioty, domy z gliny i kamienia \u2013 wszystko pochodzi z natury i wraca do niej, gdy przestaje by\u0107 potrzebne. Innymi s\u0142owy, Tybeta\u0144czycy od zawsze stanowili naturaln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 swego \u015brodowiska.<\/p>\n<p class=\"western\">Obce idee, takie jak \u201egatunki chronione\u201d, trzeba odnie\u015b\u0107 do rodzimej kultury, by mog\u0142y si\u0119 w niej zadomowi\u0107. Wspaniale, \u017ce pa\u0144stwo chroni, powiedzmy, \u015bnie\u017cne pantery, ale w naszej kulturze wszystkie zwierz\u0119ta s\u0105 r\u00f3wne, wi\u0119c wielu zwyczajnie nie rozumie, dlaczego rz\u0105d upodoba\u0142 sobie w\u0142a\u015bnie koty. Trzeba zatem wyja\u015bnia\u0107, czemu s\u0142u\u017c\u0105 takie przepisy, i t\u0142umaczy\u0107, \u017ce ratuj\u0105c okre\u015blone gatunki, otacza si\u0119 opiek\u0105 zamieszkiwane przez nie tereny, a wi\u0119c tak\u017ce ro\u015bliny i inne stworzenia.<\/p>\n<p class=\"western\">Tybeta\u0144czycy zbieraj\u0105 ro\u015bliny lecznicze, ale robi\u0105 to bardzo starannie i odpowiedzialnie. Je\u015bli, na przyk\u0142ad, w tym roku szukali w tej dolinie, omin\u0105 j\u0105 w nast\u0119pnym. Po prostu rozumiemy, \u017ce zio\u0142a potrzebuj\u0105 okre\u015blonego czasu, \u017ceby si\u0119 odrodzi\u0107.<\/p>\n<p class=\"western\">Nie pozwalamy te\u017c na rabunkowe wydobywanie surowc\u00f3w. Lokalne spo\u0142eczno\u015bci i klasztory stawiaj\u0105 twardy op\u00f3r, ilekro\u0107 wp\u0142ywowy ziomek albo obcy chc\u0105 zak\u0142ada\u0107 kopalnie. Wielu Tybeta\u0144czyk\u00f3w wci\u0105\u017c zreszt\u0105 nie pojmuje konieczno\u015bci ci\u0105g\u0142ego \u201erozwoju\u201d. Potrzebujemy jedzenia i ubrania, nic wi\u0119cej.<\/p>\n<p class=\"western\">Je\u015bli chcemy chroni\u0107 \u015brodowisko, musimy najpierw zrozumie\u0107 t\u0119 ziemi\u0119 i jej relacje z mieszka\u0144cami. W zesz\u0142ym roku zorganizowano \u201eekologiczny\u201d konkurs i m\u00f3j m\u0142odszy brat namalowa\u0142 kobiet\u0119, tul\u0105c\u0105 kul\u0119 ziemsk\u0105. Cz\u0119sto nazywamy Ziemi\u0119 matk\u0105, ale on podszed\u0142 do tego zupe\u0142nie inaczej i przedstawi\u0142 j\u0105 jako dziecko. Czasy si\u0119 zmieniaj\u0105, synowie i c\u00f3rki cz\u0119sto nie okazuj\u0105 rodzicom tradycyjnego szacunku i powa\u017cania, niemniej wszyscy wci\u0105\u017c opiekuj\u0105 si\u0119 swoim potomstwem. To doskona\u0142y przyk\u0142ad edukacji, o kt\u00f3rej m\u00f3wi\u0119.<\/p>\n<p class=\"western\">Okre\u015blone procesy historyczne i obce wp\u0142ywy sprawiaj\u0105, \u017ce wielu ludzi, zw\u0142aszcza m\u0142odych, straci\u0142o kontakt z w\u0142asn\u0105 tradycj\u0105, przez co musimy dzi\u015b m\u00f3wi\u0107 o konieczno\u015bci chronienia \u015brodowiska. Najbardziej trzeba nam przywr\u00f3cenia pami\u0119ci zwi\u0105zku przyczyny ze skutkiem. Dla mnie sprawa jest bardzo prosta: je\u015bli zrozumiecie \u015brodowisko naturalne, polubicie je i otoczycie opiek\u0105.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p class=\"western\">1 pa\u017adziernika 2018<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/KungaCajang-BezCzynnikowZewnetrznych-LekcjaOZiolach.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-10255\" src=\"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/KungaCajang-BezCzynnikowZewnetrznych-LekcjaOZiolach-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/KungaCajang-BezCzynnikowZewnetrznych-LekcjaOZiolach-300x200.jpg 300w, https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/KungaCajang-BezCzynnikowZewnetrznych-LekcjaOZiolach-768x512.jpg 768w, https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/KungaCajang-BezCzynnikowZewnetrznych-LekcjaOZiolach-1024x682.jpg 1024w, https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/KungaCajang-BezCzynnikowZewnetrznych-LekcjaOZiolach.jpg 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p class=\"western\"><em>Kunga Cajang jest mnichem klasztoru Labrang, ekologiem i dzia\u0142aczem spo\u0142ecznym<\/em>.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p class=\"western\">Za <a href=\"https:\/\/highpeakspureearth.com\/2019\/tibetan-environmentalist-kunga-tsayang-without-outside-influences-we-would-not-need-to-protect-the-environment\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">High Peaks Pure Earth<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W kulturze tybeta\u0144skiej Ziemia jest domem wszystkich czuj\u0105cych istot. Wedle nauk buddyjskich to wszelkie \u017cyj\u0105ce stworzenia, w tym tak\u017ce najmniejsze owady. Cz\u0142owiek jest po\u015br\u00f3d nich najsilniejszy, ale tak\u017ce najbardziej szkodliwy. \u017badne inne zwierz\u0119 nie dokona\u0142o takich spustosze\u0144 w \u015brodowisku naturalnym.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10257,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[23,52,34],"class_list":["post-10254","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-tybetanczykow","tag-buddyzm","tag-obyczaj","tag-srodowisko"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10254","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10254"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10254\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10344,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10254\/revisions\/10344"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10257"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10254"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10254"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10254"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}