{"id":10497,"date":"2020-10-05T06:21:54","date_gmt":"2020-10-05T04:21:54","guid":{"rendered":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=10497"},"modified":"2020-10-01T08:26:53","modified_gmt":"2020-10-01T06:26:53","slug":"oser-co-tak-ciemno-w-bathangu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=10497","title":{"rendered":"Oser: Co tak ciemno w Bathangu?"},"content":{"rendered":"\n

Kiedy latem przeje\u017cd\u017ca\u0142am przez Kham, specjalnie skr\u0119cili\u015bmy do Bathangu. Z Lithangu musieli\u015bmy si\u0119 tam t\u0142uc przez bezkresne \u0142\u0105ki; m\u00f3j przyjaciel rzuci\u0142 znad kierownicy, \u017ce jest jeszcze gorzej ni\u017c na szosie Xinjiang-Tybet (prowadz\u0105cej z Kargiliku do Ngari), ale nawet w tym b\u0142ocku natykali\u015bmy si\u0119 na chi\u0144skich turyst\u00f3w w terenowych wozach z ma\u0142ymi czerwonymi flagami. Sto sze\u015b\u0107 lat temu t\u0105 sam\u0105 tras\u0105 nadci\u0105ga\u0142a karna ekspedycja Zhao Erfenga. I nadal nie odst\u0119powa\u0142a nas policja<\/a>.<\/p>\n

<\/p>\n

W Tybecie obowi\u0105zuje prosta zasada: gdzie s\u0105 g\u00f3ry, tam jest kopalnia, a gdzie rzeka \u2013 elektrownia woda. W Bathangu maj\u0105 i g\u00f3ry, i wod\u0119. Dojechali\u015bmy ju\u017c po zmroku, ale w ca\u0142ym mie\u015bcie by\u0142o ciemno; dzi\u0119ki generatorom \u015bwieci\u0142o si\u0119 tylko w kilku sklepach i hotelach. \u015arodek lata i sezonu \u2013 czemu, u diab\u0142a, nie mieli pr\u0105du? Kiedy znale\u017ali\u015bmy nocleg, zacz\u0119li\u015bmy o to pyta\u0107 miejscowych i okaza\u0142o si\u0119, \u017ce w mie\u015bcie stawiaj\u0105 w\u0142a\u015bnie elektrowni\u0119 wodn\u0105. Pr\u0105d by\u0142 potrzebny na placu budowy, wi\u0119c ku utrapieniu mieszka\u0144c\u00f3w od p\u00f3\u0142tora roku wy\u0142\u0105czano go ci\u0105gle w ca\u0142ym Bathangu. W ko\u0144cu emerytowani aparatczycy poskar\u017cyli si\u0119 w prefekturze, \u017ce wieczorami ludzie chc\u0105 ogl\u0105da\u0107 telewizj\u0119, wi\u0119c zacz\u0119to odcina\u0107 elektryczno\u015b\u0107 za dnia i przywraca\u0107 dostawy mi\u0119dzy dziewi\u0119tnast\u0105 i dwudziest\u0105 trzeci\u0105.<\/p>\n

Niezadowolonych by\u0142o, rzecz jasna, wi\u0119cej. Gdy tylko wspominali\u015bmy o pr\u0105dzie, ludzie zaczynali wymachiwa\u0107 r\u0119kami. Przerwy w dostawach daje si\u0119 znosi\u0107 nawet latami, prawdziwym koszmarem s\u0105 konsekwencje maniakalnego stawiania zap\u00f3r. Przyczyn\u0105 tragicznych osuwisk<\/a> w Drugczu w 2010 roku by\u0142y nie tyle opady deszczu, co dewastacja \u015brodowiska. Karczowanie las\u00f3w, rycie w zboczach i \u0142o\u017cyskach rzek \u2013 to wszystko rabunek bogactw naturalnych w imi\u0119 \u201erozwoju\u201d. W Drugczu sko\u0144czy\u0142o si\u0119 to nieszcz\u0119\u015bciem i z pewno\u015bci\u0105 nie b\u0119dzie ono ostatnie<\/a>. Ilekro\u0107 pada\u0142a tamta nazwa, mieszka\u0144cy Bathangu bledli.<\/p>\n

Troch\u0119 informacji o tamtejszych elektrowniach wodnych znalaz\u0142am w internecie. W oficjalnym raporcie napisali, \u017ce \u201eokr\u0119g Bathang le\u017cy w \u015brodkowym biegu rzeki Jangcy. Pod koniec 2007 roku w trzydziestu jeden lokalizacjach dzia\u0142a\u0142o tam czterdzie\u015bci jeden elektrowni wodnych (…) i wci\u0105\u017c istnieje ogromny potencja\u0142 rozwoju\u201d. Dalej wszystkie te \u201eprzemys\u0142y wiod\u0105ce\u201d, nazwy urz\u0119d\u00f3w, prywatnych firm oraz mniejszych i wi\u0119kszych zak\u0142ad\u00f3w, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych odnalaz\u0142am te\u017c winne fali ostatnich zaciemnie\u0144 \u201eSumdo\u201d.<\/p>\n

Przy okazji natkn\u0119\u0142am si\u0119 na zapiski kanto\u0144skiego turysty, kt\u00f3ry trafi\u0142 do okr\u0119gowego szpitala w Bathangu z powodu choroby wysoko\u015bciowej. \u201eKarczowanie tych drzew jest jak zdzieranie z nas sk\u00f3ry i ko\u0144czy si\u0119 erozj\u0105 \u2013 mia\u0142 mu tam powiedzie\u0107 ze z\u0142o\u015bci\u0105 jeden z lekarzy. \u2013 Rabunkowe wydobywanie minera\u0142\u00f3w to wyrywanie nam serc i zatruwanie rzek. Teraz w dodatku buduj\u0105 na nich niezliczone elektrownie, wysysaj\u0105c nasz\u0105 krew. Niekt\u00f3re strumienie zaczynaj\u0105 ju\u017c wysycha\u0107\u201d. Przyjezdny wzi\u0105\u0142 to chyba sobie do serca, bo zapyta\u0142 retorycznie: \u201eA mo\u017ce powinni\u015bmy spojrze\u0107 inaczej na to, co robimy, na wycinanie las\u00f3w, kopalnie i zapory?\u201d, doszed\u0142 jednak do zaskakuj\u0105cych (przynajmniej dla mnie) wniosk\u00f3w: \u201eZa monitorowanie pogl\u0105d\u00f3w i nastroj\u00f3w odpowiada lokalne biuro bezpiecze\u0144stwa publicznego. Czy Ministerstwo Bezpiecze\u0144stwa Pa\u0144stwa ma \u015bwiadomo\u015b\u0107 bezpardonowej krytyki partii i spo\u0142ecze\u0144stwa, zw\u0142aszcza w\u015br\u00f3d niezadowolonych inteligent\u00f3w, i czy na pewno kontroluje sytuacj\u0119?\u201d.<\/p>\n

I jeszcze ten wielokrotnie udost\u0119pniany wpis z Weibo: \u201eW okr\u0119gu Bathang, w prefekturze Kardze prowincji Sichuan ludzie ucz\u0105 si\u0119 \u017cy\u0107 bez pr\u0105du od grudnia 2010 roku. Jest coraz gorzej. Kiedy mi powiedzieli, \u017ce osiemdziesi\u0119ciodwuletni dziadek wstaje o trzeciej w nocy, \u017ceby zrobi\u0107 sobie herbat\u0119, po prostu si\u0119 pop\u0142aka\u0142em. To nie do pomy\u015blenia, \u017ceby starzy ludzie nie mogli regularnie je\u015b\u0107 i pi\u0107, bo jakie\u015b bydl\u0119 ci\u0105gle wy\u0142\u0105cza im pr\u0105d\u201d.<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

20 grudnia 2011<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Za High Peaks Pure Earth<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kiedy latem przeje\u017cd\u017ca\u0142am przez Kham, specjalnie skr\u0119cili\u015bmy do Bathangu. Z Lithangu musieli\u015bmy si\u0119 tam t\u0142uc przez bezkresne \u0142\u0105ki; m\u00f3j przyjaciel rzuci\u0142 znad kierownicy, \u017ce jest jeszcze gorzej ni\u017c na szosie Xinjiang-Tybet (prowadz\u0105cej z Kargiliku do Ngari), ale nawet w tym b\u0142ocku natykali\u015bmy si\u0119 na chi\u0144skich turyst\u00f3w w terenowych wozach z ma\u0142ymi czerwonymi flagami. Sto sze\u015b\u0107 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10499,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[31,29,34],"class_list":["post-10497","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-tybetanczykow","tag-marginalizacja","tag-oser","tag-srodowisko"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10497","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10497"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10497\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10502,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10497\/revisions\/10502"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10499"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10497"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10497"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10497"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}