dokona\u0142 samospalenia<\/a> przed komisariatem w Da\u0142u, w autonomicznej prefekturze Kardze prowincji Sichuan. Jako jeden ze 165 Tybeta\u0144czyk\u00f3w, kt\u00f3rzy poszli w ogie\u0144 \u2013 w Tybecie, w Indiach, w Nepalu \u2013 w akcie najdramatyczniejszego politycznego protestu. W Chinach stanowi\u0142y one tabu, za informowanie o nich wbrew zakazom grozi\u0142y surowe kary. O skasowaniu tego posta szybko zrobi\u0142o si\u0119 g\u0142o\u015bno, gdy\u017c \u2013 jak sama pisa\u0142am \u2013 \u201esednem sprawy nie by\u0142 tu Tybet, dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcza czy technologia informacyjna, tylko wolno\u015b\u0107 s\u0142owa i cenzura\u201d.<\/p>\nSze\u015b\u0107 lat p\u00f3\u017aniej nie rozmawiamy ju\u017c o usuwaniu wpis\u00f3w. Wtedy przys\u0142ali mi nawet wiadomo\u015b\u0107, wy\u0142uszczaj\u0105c swoje powody, dzi\u015b bez s\u0142owa zamkn\u0119li m\u00f3j profil (cho\u0107 s\u0142owo \u201em\u00f3j\u201d najwyra\u017aniej powinnam opatrzy\u0107 cudzys\u0142owem). Jest mi bardzo smutno. W ci\u0105gu dwunastu lat opublikowa\u0142am na Facebooku niezliczone posty, g\u0142\u00f3wnie o Tybecie. Czy po\u015bwi\u0119cony temu czas i wysi\u0142ek sko\u0144czy\u0142y w\u0142a\u015bnie w koszu?<\/p>\n
Teraz my\u015bl\u0119, \u017ce powinnam uzna\u0107 za ostrze\u017cenie czasowe zablokowanie konta na Facebooku w 85. urodziny Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015bci Dalajlamy, 6 lipca tego roku. Powiadomili mnie wtedy, \u017ce zosta\u0142am ukarana na okre\u015blony czas za \u201ewielokrotne naruszanie zasad naszej spo\u0142eczno\u015bci\u201d, nie precyzuj\u0105c jednak, w jaki spos\u00f3b. Mia\u0142am swoje podejrzenia i pr\u00f3bowa\u0142am nawet skontaktowa\u0107 si\u0119 z Facebookiem, ale nie dosta\u0142am \u017cadnej odpowiedzi. Pomy\u015bla\u0142am, \u017ce to w ko\u0144cu tylko trzy dni i \u017ce mog\u0119 po\u0107wiczy\u0107 cierpliwo\u015b\u0107.<\/p>\n
I tym razem wype\u0142ni\u0142am formularz \u201ecentrum pomocy\u201d. Wyja\u015bniono mi, \u017ce powodem zablokowania mojego konta by\u0142o \u201ezg\u0142oszenie przez inn\u0105 osob\u0119 naruszenia jej praw\u201d. \u201ePo wielu ostrze\u017ceniach Facebooka\u201d \u2013 podkre\u015blono \u2013 nadal narusza\u0142am \u201eprawa i zasady\u201d.<\/p>\n
Ale ja doskonale pami\u0119tam, \u017ce ostatnie udost\u0119pnione przeze mnie materia\u0142y to klip s\u0142ynnej Patti Smith oraz transmisja na \u017cywo wyk\u0142adu Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015bci Dalajlamy. Czy\u017cbym naruszy\u0142a w ten spos\u00f3b ich prawa? I kim jest \u201einna osoba\u201d z odpowiedzi Facebooka, kt\u00f3ry nota bene nigdy nie wys\u0142a\u0142 mi \u017cadnego \u201eostrze\u017cenia\u201d (chyba \u017ce powinnam za nie uzna\u0107 blokad\u0119 w dniu urodzin Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015bci).<\/p>\n
Po wielu daremnych pr\u00f3bach skontaktowania si\u0119 z Facebookiem, wype\u0142nieniu urz\u0119dowego za\u017calenia i wys\u0142aniu im \u201ekopii dokumentu to\u017csamo\u015bci ze zdj\u0119ciem\u201d uzna\u0142am, \u017ce nie pozostaje mi nic innego, jak poinformowa\u0107 o tym zaj\u015bciu za po\u015brednictwem Twittera. Zn\u00f3w zwraca\u0142am si\u0119 bezpo\u015brednio do Facebooka, prosz\u0105c o \u201ewyja\u015bnienie faktycznych przyczyn zablokowania moich profili\u201d. Wyrazi\u0142am nadziej\u0119, \u017ce nie wykorzystuj\u0105 fa\u0142szywych oskar\u017ce\u0144 do odbierania wolno\u015bci s\u0142owa. \u201eJestem jednym z bardzo niewielu, by\u0107 mo\u017ce wr\u0119cz jedynym g\u0142osem z Chin, przekazuj\u0105cym \u2013 od ponad dziesi\u0119ciu lat tak\u017ce przy pomocy Facebooka \u2013 rzetelne informacje o sytuacji w Tybecie. Musz\u0119 zdoby\u0107 si\u0119 na odwag\u0119, \u017ceby si\u0119 nara\u017ca\u0107. O ironio, po to tylko, by zosta\u0107 zablokowan\u0105 przez koncern, kt\u00f3ry mieni si\u0119 obro\u0144c\u0105 wolno\u015bci s\u0142owa?!\u201d.<\/p>\n
Zwr\u00f3ci\u0142am si\u0119 te\u017c do przyjaciela, hongko\u0144skiego pisarza Pazu, kt\u00f3rego posty docieraj\u0105 do wielu os\u00f3b na Facebooku. \u201eOser \u2013 napisa\u0142 zaraz \u2013 systematycznie informuje o sytuacji w Tybecie, staraj\u0105c si\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 \u015bwiata na los Tybeta\u0144czyk\u00f3w. Nie mam poj\u0119cia, jaki cz\u0142owiek lub funkcjonariusz m\u00f3g\u0142 na ni\u0105 donie\u015b\u0107, niemniej Facebook automatycznie zablokowa\u0142 jej konta. Pytam: dlaczego? Jak uciszenie najwa\u017cniejszego dysydenckiego g\u0142osu z Tybetu mo\u017ce wpisywa\u0107 si\u0119 w idea\u0142y tej platformy?\u201d.<\/p>\n
Odzew na Twitterze by\u0142 ogromny. \u201eJak to mo\u017cliwe, \u017ce kto\u015b tak wywa\u017cony jest n\u0119kany nawet za granic\u0105?\u201d \u201eStraszna zniewaga za lata ci\u0119\u017ckiej pracy\u201d. \u201eWi\u0119kszo\u015b\u0107 tych pod\u0142ych donos\u00f3w odnosi skutek i faktycznie prowadzi do blokowania kont. Dotyczy to tak\u017ce Tajwanu i Hongkongu\u201d. Pisali do mnie r\u00f3wnie\u017c informatycy, daj\u0105c szczeg\u00f3\u0142owe, techniczne porady, ale nic nie rozumiej\u0105c, nie umia\u0142am z nich skorzysta\u0107.<\/p>\n
M\u00f3j wpis zapocz\u0105tkowa\u0142 te\u017c dyskusj\u0119 o samym Facebooku. \u201eBy\u0142oby bardzo dziwne, gdyby ci\u0119 nie zablokowali \u2013 napisa\u0142 do mnie Ai Weiwei. \u2013 Zachodnie spo\u0142ecze\u0144stwa kapitalistyczne s\u0105 prze\u017carte hipokryzj\u0105\u201d. \u201eFacebook, kt\u00f3ry jako platforma wolnego s\u0142owa powinien by\u0107 ca\u0142kowicie neutralny, jest w istocie narz\u0119dziem dyktator\u00f3w \u2013 skwitowa\u0142 pisarz Ian Boyden. \u2013 Jednym z najniebezpieczniejszych\u201d. I na znak protestu sam zamkn\u0105\u0142 sw\u00f3j profil. Inny przyjaciel napisa\u0142, \u017ce Facebook \u201epodkopuje demokracj\u0119\u201d i \u017ce \u201ewszystkim grozi los Oser\u201d. Angloj\u0119zyczni u\u017cytkownicy wymieniali uwagi o internetowej cenzurze, oddzia\u0142ywaniu dyktatur na mi\u0119dzynarodowy biznes, kneblowaniu dysydent\u00f3w itd.<\/p>\n
Organizacje International Campaign for Tibet (ICT) i Students for a Free Tibet (SFT) publicznie wezwa\u0142y Facebooka do przedstawienia przyczyn zablokowania moich kont. Spraw\u0119 \u2013 kt\u00f3r\u0105 zainteresowali si\u0119 obro\u0144cy sprawiedliwo\u015bci i praw cz\u0142owieka \u2013 nag\u0142a\u015bnia\u0142y Radio Wolna Azja (RFA), Voice of Tibet i wiele internetowych serwis\u00f3w.<\/p>\n
Wszystko to sprawi\u0142o, \u017ce w ko\u0144cu zareagowa\u0142 i Facebook. Co ciekawe, na post Pazu odpowiedzia\u0142 ich szef od polityki publicznej w Hongkongu, Tajwanie i Mongolii, stwierdzaj\u0105c, \u017ce sprawa \u201edotyczy naruszenia w\u0142asno\u015bci intelektualnej i nie ma nic wsp\u00f3lnego z tak zwan\u0105 cenzur\u0105 polityczn\u0105\u201d. Kiedy Pazu zapyta\u0142 w moim imieniu, o jakie opublikowane przez mnie tre\u015bci chodzi i o czyj\u0105 w\u0142asno\u015b\u0107, dowiedzia\u0142 si\u0119, \u017ce \u201ez uwagi na prywatno\u015b\u0107 nie mo\u017cemy ujawni\u0107, kto z\u0142o\u017cy\u0142 skarg\u0119 i jakiego materia\u0142u dotyczy\u0142a (…) niemniej jej konto powinno zosta\u0107 wkr\u00f3tce odblokowane. Je\u015bli jednak zn\u00f3w naruszy regulamin, sytuacja mo\u017ce si\u0119 powt\u00f3rzy\u0107\u201d. Pazu odpisa\u0142, \u017ce \u201eten mechanizm rozpatrywania skarg jest nieprzejrzysty i nieadekwatny do sprawy Oser. W ten spos\u00f3b zwyczajnie nie da si\u0119 stwierdzi\u0107, czy faktycznie dosz\u0142o do jakiego\u015b naruszenia zasad spo\u0142eczno\u015bci, czy te\u017c mamy tu do czynienia z czym\u015b innym, cho\u0107by z cenzur\u0105 polityczn\u0105\u201d.<\/p>\n
Nie sko\u0144czy\u0142o si\u0119 jednak na tym i 27 wrze\u015bnia powiadomiono mnie o na\u0142o\u017ceniu restrykcji na moje konto na Instagramie (uniemo\u017cliwiaj\u0105c mi komentowanie post\u00f3w), co nazwano \u201eograniczeniem okre\u015blonych dzia\u0142a\u0144 w celu chronienia naszej spo\u0142eczno\u015bci\u201d. Jakich \u201eokre\u015blonych dzia\u0142a\u0144\u201d si\u0119 dopu\u015bci\u0142am? Czy\u017cby chodzi\u0142o o upublicznienie przeze mnie sprawy zamkni\u0119cia kont na Facebooku? Czy w ten spos\u00f3b narazi\u0142am na szwank \u201enasz\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107\u201d? Instagram zosta\u0142 sprzedany i jest ju\u017c w\u0142asno\u015bci\u0105 Facebooka. Trudno mi oprze\u0107 si\u0119 wra\u017ceniu, \u017ce ca\u0142y wirtualny \u015bwiat zmieni\u0142 si\u0119 jedno wielkie autorytarne imperium. Magiczny realizm \u015bwiata za murem, kt\u00f3ry mieni si\u0119 bastionem wolno\u015bci s\u0142owa, jest doprawdy absurdalny. Rzecz jasna, natychmiast opisa\u0142am przygod\u0119 z Instagramem na Twitterze.<\/p>\n
Wkr\u00f3tce potem do Pazu zn\u00f3w odezwa\u0142 si\u0119 cytowany szef od spraw Hongkongu, Tajwanu i Mongolii, informuj\u0105c, \u017ce \u201estrony Oser zosta\u0142y przywr\u00f3cone i wys\u0142ali\u015bmy jej w tej sprawie e-maila, ale mo\u017ce pan te\u017c przekaza\u0107, \u017ce je\u015bli zn\u00f3w naruszy regulamin, nie musi tak si\u0119 to sko\u0144czy\u0107\u201d. Wirtualny \u015bwiat si\u0119 zmienia. Uzna\u0142am, \u017ce nie mam wyboru i opowiedzia\u0142am o tym na innej wirtualnej platformie, Twitterze. \u201eBardzo jestem ciekawa, jakie b\u0119dzie ich wyja\u015bnienie w przypadku kolejnego tzw. naruszenia\u201d, napisa\u0142a dzia\u0142aczka Zeng Jinyan. Fakt, pracownik Facebooka brzmia\u0142 zupe\u0142nie jak gro\u017c\u0105cy palcem aparatczyk z cenzury. Przypomnia\u0142a mi si\u0119 gehenna z zamykanym i przywracanym bez ko\u0144ca kontem na Weibo, z kt\u00f3rym w ko\u0144cu da\u0142am sobie spok\u00f3j.<\/p>\n
I tak po czterech dniach zn\u00f3w dzia\u0142aj\u0105 moje profile na Facebooku, mog\u0119 korzysta\u0107 z Messengera i komentowa\u0107 na Instagramie. Kiedy wr\u00f3ci\u0142am na \u0142ono platformy, poczu\u0142am si\u0119 jak w bajce. Mo\u017ce powinnam podzi\u0119kowa\u0107 koncernowi i jego pracownikowi? \u201eSuper! \u2013 pogratulowa\u0142 mi znajomy. \u2013 Te\u017c mia\u0142em k\u0142opot, ale jak chcia\u0142em si\u0119 zalogowa\u0107, kazali mi co\u015b \u015bci\u0105ga\u0107. I nie dali nawet opcji z\u0142o\u017cenia skargi. Nie mam poj\u0119cia, co z tym zrobi\u0107\u201d. \u201eJe\u015bli b\u0119dziemy zdani tylko na siebie \u2013 odpisa\u0142am \u2013 z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 nas zignoruj\u0105\u201d. Doskonale wiem, \u017ce moje \u201ezmartwychwstanie\u201d nie jest regu\u0142\u0105 i \u017ce bywa znacznie gorzej.<\/p>\n
Ian Boyden, kt\u00f3ry, jak powiedzia\u0142am, zlikwidowa\u0142 swoje konto, poszerzaj\u0105c w ten spos\u00f3b zakres indywidualnej wolno\u015bci, zapyta\u0142 mnie, po co zawracam sobie g\u0142ow\u0119. To dobre pytanie i prawdziwy dylemat. \u201eRozmawia\u0142am o tym z Pazu; on jest z Hongkongu. Jego zdaniem, dla ludzi, kt\u00f3rzy jak my trac\u0105 powoli wolno\u015b\u0107, mo\u017cliwo\u015b\u0107 zabrania g\u0142osu na takiej platformie stwarza szans\u0119 wykorzystania cudzej si\u0142y do w\u0142asnych cel\u00f3w\u201d. Jasne, \u017ce mo\u017cna mu zarzuci\u0107 naiwno\u015b\u0107. Kilka dni temu obejrza\u0142am na Netflixie \u201eDylemat spo\u0142eczny\u201d \u2013 dokument pokazuj\u0105cy ekspansj\u0119 Facebooka i innych medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych, kt\u00f3re, niczym po\u0142ykaj\u0105cy nas olbrzym, zdaj\u0105 si\u0119 nie podlega\u0107 \u017cadnej kontroli. Co si\u0119 stanie z naszym \u015bwiatem, gdy ten gigant poda r\u0119k\u0119 totalitaryzmowi? Nikt tego nie wie \u2013 ale z pewno\u015bci\u0105 nie b\u0119dzie to nic przyjemnego.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
30 wrze\u015bnia 2020<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Za High Peaks Pure Earth<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Co\u015b mi si\u0119 przytrafi\u0142o 24 wrze\u015bnia i uwa\u017cam, \u017ce nie jest to sprawa prywatna. Moim zdaniem, w dobie dominacji internetu i medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych ma ona wymiar publiczny i zas\u0142uguje na uwag\u0119. M\u00f3wi\u0119 tu o zawieszeniu mojego prywatnego profilu na Facebooku, kt\u00f3rego u\u017cywa\u0142am od dwunastu lat, za\u0142o\u017conego przed siedmioma miesi\u0105cami profilu publicznego oraz osobistego konta w […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10531,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[29,33,58],"class_list":["post-10530","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-tybetanczykow","tag-oser","tag-samospalenia","tag-swiat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10530","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10530"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10530\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10538,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10530\/revisions\/10538"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10531"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10530"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10530"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10530"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}