Kim jest Zhang Huan? To 55-letni Chi\u0144czyk, artysta znany tak\u017ce za granic\u0105. Przedstawia si\u0119 jako \u201e\u017carliwy buddysta\u201d. Podkre\u015bla, \u017ce kocha Tybet, sw\u00f3j \u201etajemniczy ogr\u00f3d\u201d. Pisze, \u017ce w poprzednim \u017cyciu by\u0142 Tybeta\u0144czykiem (\u201ewed\u0142ug testu DNA, w tym tylko w o\u015bmiu procentach\u201d) i mieni si\u0119 \u201ejedynym chi\u0144skim mistrzem pogrzeb\u00f3w w niebie\u201d.<\/p>\n
Nie m\u00f3wmy o jego wcze\u015bniejszych dokonaniach, jestem za leniwa na szukanie tych informacji w sieci. Z tego, co sam pisze i pokazuje na Weibo, od po\u0142owy lipca do ko\u0144ca sierpnia \u2013 wspierany przez Diora, LV i inne zagraniczne firmy \u2013 wozi\u0142 si\u0119 szpanerskim samochodem z chi\u0144sk\u0105 flag\u0105, \u201eodbywaj\u0105c tw\u00f3rcz\u0105 podr\u00f3\u017c nowym tybeta\u0144skim zachodnim szlakiem a\u017c do granicy z Indiami\u201d. W rzeczy samej, zawita\u0142 te\u017c na Kaila\u015b z instalacj\u0105 \u201eArka Noego\u201d, kt\u00f3rej \u201emisj\u0105\u201d by\u0142o stworzenie \u201egwiazdy matczynego wszech\u015bwiata\u201d.<\/p>\n
Zacznijmy od tego, \u017ce Arka Noego pochodzi z tradycji, kt\u00f3ra nie ma nic wsp\u00f3lnego z buddyzmem, hinduizmem i innymi religiami G\u00f3ry Kaila\u015b, a \u201egwiazda wszech\u015bwiata\u201d kojarzy si\u0119 tylko z p\u00f3\u0142nocnokorea\u0144skim dyktatorem Kim Dzong Unem. Instalacja ze zdj\u0119\u0107 to metalowy szkielet o \u015brednicy kilkunastu metr\u00f3w, obwi\u0105zany wst\u0119gami z plastiku albo jakiej\u015b tkaniny. Wygl\u0105da, zw\u0142aszcza z g\u00f3ry, jak nowy koronawirus.<\/p>\n
W filmie zatytu\u0142owanym \u201eDzieci\u0144stwo Kang Rinpocze\u201d Zhang w bia\u0142ym stroju od francuskiego Diora dosiada zabiedzonego konika, a po zej\u015bciu na ziemi\u0119 napastuje stado sennych owiec, p\u0119dz\u0105c je w kierunku zabanda\u017cowanego koronawirusa. W tle majaczy \u015bwi\u0119ta G\u00f3ra Kaila\u015b, wiatr popycha kul\u0119, ods\u0142aniaj\u0105c zamocowane na dole k\u00f3\u0142ka. Zhang Huan miota si\u0119 jak wyg\u0142odnia\u0142y wilk i ci\u0119\u017cko dysz\u0105c, chwyta jedn\u0105 z owiec, kt\u00f3ra zaczyna rozpaczliwie wierzga\u0107. Teraz wn\u0119trze kuli jest cz\u0119\u015bciowo spalone i czarne. Zhang wchodzi do \u015brodka i k\u0142adzie si\u0119 na ziemi. Czy to mo\u017ce by\u0107 balon? Na filmie nie lata, tylko coraz bardziej poszarpany turla si\u0119 tam i nazad po trawie. Na koniec zdemolowana \u201eArka Noego\u201d wtacza si\u0119 do wody i powoli tonie. Zhang pozuje do zdj\u0119\u0107, stoj\u0105c na resztkach konstrukcji. Nie wiem, kt\u00f3re to jezioro i czy \u201earka\u201d nadal w nim gnije, ale z pewno\u015bci\u0105 powinno si\u0119 tym zaj\u0105\u0107 lokalne biuro ochrony przyrody. Je\u015bli to nie jest za\u015bmiecanie, to co nim jest?<\/p>\n
Histori\u0119 dzieci\u0144stwa G\u00f3ry Kaila\u015b opowiedziano pretensjonalnym, pompatycznym j\u0119zykiem, kt\u00f3ry doskonale wpisuje si\u0119 w hipokryzj\u0119 i arogancj\u0119 niewierz\u0105cych. Nie ma tym krzty szacunku dla natury, ziemi, wody i zwierz\u0105t zamieszkuj\u0105cych t\u0119 \u015bwi\u0119to ziemi\u0119. Dok\u0142adnie jak u Eduarda Saida: \u201eimperializm jest aktem geograficznego gwa\u0142tu\u201d.<\/p>\n
Na luksusowym samochodzie Zhanga zatkni\u0119to czerwon\u0105 chi\u0144sk\u0105 flag\u0119, kt\u00f3rej \u0142opot na wietrze P\u0142askowy\u017cu wype\u0142nia zamys\u0142 w\u0142a\u015bciciela: determinacj\u0119 znaczenia ka\u017cdego kroku symbolem tej w\u0142adzy. T\u0119 \u2013 w deklarowanym zamy\u015ble \u201ekreatywn\u0105\u201d \u2013 \u201ePodr\u00f3\u017c na zach\u00f3d\u201d nale\u017ca\u0142oby raczej nazwa\u0107 tras\u0105 promocyjn\u0105 Diora. W filmie \u201eDior przecina Wy\u017cyn\u0119 Tybeta\u0144sk\u0105\u201d Zhang zawiesza wielkie logo na strzaskanym murze. Do kogo nale\u017ca\u0142y te rozbite \u015bciany? Kto i dlaczego je zniszczy\u0142? Zhang najwyra\u017aniej o to nie dba, wykrzykuj\u0105c podnieconym g\u0142osem: \u201eW starym Dingri, w starym Dingri, u st\u00f3p Czomolungmy odkryli\u015bmy staro\u017cytne miasto!\u201d.<\/p>\n
Zhang Huan, kt\u00f3ry deklaruje mi\u0142o\u015b\u0107 do tybeta\u0144skiej kultury, nie ma najmniejszego poj\u0119cia o historii i wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci Tybetu. Jakie \u201estaro\u017cytne miasto\u201d? W dawnym Tybecie takie budowle mog\u0142y by\u0107 tylko (zajmuj\u0105c g\u00f3rskie szczyty, jak Potala czy pa\u0142ac w Szigace) siedzibami rz\u0105dz\u0105cych albo (stoj\u0105c na r\u00f3wninie, stoku lub w ustroniu) buddyjskimi \u015bwi\u0105tyniami i klasztorami.<\/p>\n
Tybeta\u0144skie klasztory leg\u0142y w ruinach zupe\u0142nie niedawno \u2013 wi\u0119kszo\u015b\u0107 w latach pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych, w cieniu tego samego czerwonego sztandaru, kt\u00f3ry d\u017awiga Zhang w stroju od Diora. Jako osoba, kt\u00f3ra bardzo d\u0142ugo zbiera\u0142a materia\u0142y do ksi\u0105\u017cek o rewolucji kulturalnej, mam na ten temat co\u015b do powiedzenia. Z raportu sporz\u0105dzonego przez w\u0142adze lokalne w 1976 roku dowiedzia\u0142am si\u0119, \u017ce rewolucj\u0119 kulturaln\u0105 przetrwa\u0142o osiem z 2713 klasztor\u00f3w centralnego Tybetu. Innymi s\u0142owy artyleria Armii Ludowo-Wyzwole\u0144czej i hordy hunwejbin\u00f3w obr\u00f3ci\u0142y w perzyn\u0119 2705 klasztor\u00f3w, b\u0119d\u0105cych skarbcami naszej cywilizacji. Przy okazji wyparowa\u0142y niezliczone skarby, takie jak pos\u0105gi, malowid\u0142a i przedmioty rytualne. Nie wiemy, co si\u0119 z nimi sta\u0142o ani kto je przyw\u0142aszczy\u0142.<\/p>\n
Miejsce, w kt\u00f3rym Zhang Huan odgrywa\u0142 sw\u00f3j spektakl o \u201epok\u0142osiu pandemii\u201d, s\u0142ynie nie tylko z g\u00f3rskiego szczytu. Dingri wyda\u0142o wielu mistrz\u00f3w buddyjskich, luminarzy i tradycji religijnych. Wszystkie s\u0142ynne \u015bwi\u0105tynie i klasztory zniszczono jednak podczas \u201et\u0142umienia rebelii\u201d w 1959 i rewolucji kulturalnej w 1966 roku. Ponad czterdzie\u015bci \u015bwi\u0105ty\u0144, kt\u00f3re podniesiono z ruin po 1980 roku (na przyk\u0142ad s\u0142ynny klasztor Szelkar Czode), nigdy nie odzyska\u0142o dawnego znaczenia i blasku.<\/p>\n
Jakby tego by\u0142o ma\u0142o, Zhang Huan nie poprzestaje na \u201estaro\u017cytnym mie\u015bcie\u201d, tylko odkrywa w nim jeszcze \u201eantyczn\u0105 zamkow\u0105 baszt\u0119\u201d, kt\u00f3ra jego zdaniem stanowi \u201epunkt spotkania zachodniej i wschodniej kultury mody\u201d. Od st\u0119\u017cenia arogancji i g\u0142upoty mo\u017ce si\u0119 zakr\u0119ci\u0107 w g\u0142owie. Zhang, kt\u00f3ry wedle swych frazes\u00f3w jest \u201ezawsze po stronie wolno\u015bci\u201d, nie wie nic o historii ani tragicznym po\u0142o\u017ceniu Tybeta\u0144czyk\u00f3w. I nie dba o nie. Interesuje go tylko konsumowanie Tybetu, nic wi\u0119cej. Uto\u017csamia si\u0119 z globalnym koncernem i autorytarn\u0105 w\u0142adz\u0105. Na swoim filmie figlarnie chichoce, wspinaj\u0105c si\u0119 na ruiny, jakby chcia\u0142 zepchn\u0105\u0107 z nich w niebyt ostatnie okruchy historii. Jest przera\u017caj\u0105cy i obrzydliwy.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
19 pa\u017adziernika 2020<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Oser-NaszaZiemiaSwietaIchSmietnik-PostKuangaLaowu-BlyskawicznieUsuniety-173x300.jpg\")
<\/a><\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Oser-NaszaZiemiaSwieta-ZhangHuan-Dior-169x300.jpg\")
<\/a><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Oser-NaszaZiemiaSwieta-ZhangHuan-TonacaArka-GoraKailas-Zrzut-300x169.jpg\")
<\/a><\/p>\n