1<\/p>\n
Darz\u0119 najwy\u017cszym szacunkiem Tybeta\u0144czyk\u00f3w, kt\u00f3rzy dokonali samospale\u0144. Niezale\u017cnie od tego, czy my\u015bl\u0105 trze\u017awo i czy osi\u0105gni\u0119cie celu, o kt\u00f3rym wo\u0142aj\u0105, w og\u00f3le jest mo\u017cliwe \u2013 wsp\u00f3lnymi si\u0142ami tchn\u0119li w nar\u00f3d odwag\u0119.<\/p>\n
<\/p>\n
Odwaga jest bezcennym skarbem, zw\u0142aszcza w przypadku ludzi biednych, i to ona z regu\u0142y decyduje o zwyci\u0119stwie s\u0142abszego nad silniejszym. Nic chyba nie wymaga jej tyle, co samospalenie, a w szokuj\u0105cym heroizmie tych siedemna\u015bciorga Tybeta\u0144czyk\u00f3w osi\u0105gn\u0119\u0142a szczyt szczyt\u00f3w. I, moim zdaniem, spe\u0142ni\u0142a ju\u017c swe zadanie jako inspiracja dla ducha narodu.<\/p>\n
Teraz pytanie brzmi, jak to wyzwolone m\u0119stwo wykorzysta\u0107? Wydawanie go dalej na pastw\u0119 p\u0142omieniom by\u0142oby marnotrawstwem. Natchnienia, jakie niesie m\u0119cze\u0144stwo, nale\u017cy u\u017cywa\u0107 konstruktywnie \u2013 taka jest te\u017c intencja bohater\u00f3w i prawdziwa warto\u015b\u0107 ich czynu.<\/p>\n
<\/p>\n
2<\/p>\n
Z\u0142o\u017cenie w ofierze w\u0142asnego \u017cycia w ogniu to najwy\u017cszy akt niestosowania przemocy, cho\u0107 samospalenie jest form\u0105 przemocy, i to skrajnej, tyle \u017ce wymierzonej w samego siebie.<\/p>\n
Stosowanie przemocy wobec siebie stanowi nie tylko rozpaczliwy protest w obronie godno\u015bci i honoru \u2013 winno by\u0107 r\u00f3wnie\u017c skuteczne. Gandhi uwa\u017ca\u0142, \u017ce \u201ecierpieniem, kt\u00f3re znosimy\u201d, mo\u017cna \u201ewp\u0142yn\u0105\u0107 na rz\u0105d\u201d, za\u015b Martin Luther King m\u00f3wi\u0142, \u017ce \u201ewaszej zdolno\u015bci zadawania b\u00f3lu przeciwstawimy nasz\u0105 zdolno\u015b\u0107 jego wytrzymywania\u201d, aby \u201ewyczerpa\u0107 wasz\u0105 nienawi\u015b\u0107\u201d i \u201eobudzi\u0107 wasze sumienie\u201d.<\/p>\n
Warunkiem spe\u0142nienia takich oczekiwa\u0144 jest istnienie sumienia, tymczasem na autorytarny re\u017cim sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 sztywne struktury, okrutna logika i biurokratyczny interes. Czy kto\u015b widzia\u0142 jego sumienie, gdy tysi\u0105ce student\u00f3w og\u0142asza\u0142y na Tiananmen strajk g\u0142odowy do \u015bmierci?<\/p>\n
Tu w\u0142a\u015bnie przebiega granica tej strategii: decyzji nie podejmuj\u0105 walcz\u0105cy bez przemocy, lecz rz\u0105d, oni za\u015b s\u0105 skuteczni tylko na tyle, na ile wywieraj\u0105 presj\u0119 na w\u0142adz\u0119 w sytuacji, w kt\u00f3rej rozwi\u0105zanie problemu wymaga zgody rz\u0105dz\u0105cych na p\u00f3j\u015bcie na kompromis. W tym sensie obecny kryzys w Tybecie jest nieuchronny.<\/p>\n
<\/p>\n
3<\/p>\n
Jestem przekonany, \u017ce teraz najwa\u017cniejsze pytanie brzmi: jaki kierunek obra\u0107, aby Tybet z owego kryzysu wyprowadzi\u0107. Pozbawieni perspektywy, b\u0142\u0105dzimy po omacku i nawet heroiczne ofiary zdaj\u0105 si\u0119 nam \u015bwiadectwem bezradno\u015bci \u2013 emocjonalnymi, bezrozumnymi wybuchami.<\/p>\n
Zarzucanie tybeta\u0144skim m\u0119czennikom braku m\u0105dro\u015bci wydaje mi si\u0119 nieuczciwe. M\u0105dro\u015b\u0107 nie jest technik\u0105 czepiania si\u0119 \u017cycia, tylko dalekowzroczn\u0105 wizj\u0105 wyprowadzenia kraju z kryzysu, kt\u00f3rej nie nale\u017cy oczekiwa\u0107 od prostych ludzi. Na nieodpowiedzialno\u015b\u0107 zakrawa natomiast uznawanie za jedyne \u017ar\u00f3d\u0142o m\u0105dro\u015bci Dalajlamy, kt\u00f3ry przeszed\u0142 na polityczn\u0105 emerytur\u0119. On zdefiniowa\u0142 strategi\u0119 niestosowania przemocy i drogi \u015brodka \u2013 dzi\u015b m\u0105dro\u015bci trzeba politykom, by m\u00f3c j\u0105 skutecznie realizowa\u0107.<\/p>\n
I m\u0105dro\u015bci tej wci\u0105\u017c nie wida\u0107. Chiny w jednej r\u0119ce trzymaj\u0105 sakw\u0119, w drugiej sztylet \u2013 a Tybet, to znaczy reprezentuj\u0105cy go pono\u0107 rz\u0105d na wychod\u017astwie, najwyra\u017aniej nie wie, co z tym pocz\u0105\u0107 (poza wydawaniem o\u015bwiadcze\u0144).<\/p>\n
Prosz\u0119, poinformujcie dzielnych Tybeta\u0144czyk\u00f3w, co maj\u0105 czyni\u0107. Wiedza o tym, co powinni i mog\u0105 robi\u0107, pomo\u017ce im \u017cy\u0107. Nie zmieniajcie tragicznych samospale\u0144 w prasowe notki.<\/p>\n
<\/p>\n
4<\/p>\n
Dalajlama wyznaczy\u0142 cel, kt\u00f3rym jest faktyczna autonomia Tybetu. Je\u015bli ma by\u0107 to punktem wyj\u015bcia, zi\u015bci si\u0119 tylko z \u0142aski chi\u0144skiego rz\u0105du, co, jak jednoznacznie pokaza\u0142y wszystkie dotychczasowe wysi\u0142ki, jest mrzonk\u0105.<\/p>\n
Dalajlama zabiega\u0142 o autonomi\u0119 w oparciu o konstytucj\u0119 Chin, podczas gdy one pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie przepisami o samorz\u0105dzie wiejskim. Dlaczego wi\u0119c walka o faktyczn\u0105 autonomi\u0119 Tybetu nie mia\u0142aby si\u0119 zacz\u0105\u0107 od zdobywania autonomii dla ka\u017cdej tybeta\u0144skiej wsi?<\/p>\n
Prawdziwy samorz\u0105d trzeba budowa\u0107 od samego do\u0142u, pn\u0105c si\u0119 warstwa po warstwie a\u017c do regionalnej autonomii narodowej. Rozpocz\u0119cie od poziomu najni\u017cszego po prostu musi przynie\u015b\u0107 z czasem taki rezultat.<\/p>\n
Rzeczywista autonomia wioski oznacza uczestnictwo prostych ludzi, kt\u00f3rzy sami s\u0105 aktywni i nie musz\u0105 biernie czeka\u0107 na \u017cmudne, ja\u0142owe negocjacje przyw\u00f3dc\u00f3w \u2013 ani protestowa\u0107 pod luf\u0105 karabinu, ani podpala\u0107 si\u0119, by wywrze\u0107 presj\u0119 na rz\u0105dz\u0105cych.<\/p>\n
<\/p>\n
5<\/p>\n
Moim zdaniem wyprowadzenie Tybetu z tego kryzysu powinno zacz\u0105\u0107 si\u0119 od autonomii wiejskiej.<\/p>\n
Cho\u0107 niespecjalnie tyczy ona kwestii etnicznych, ma ogromne znaczenie w wymiarze praw cz\u0142owieka, przemys\u0142u wydobywczego, ochrony \u015brodowiska, religii i tak dalej, pomagaj\u0105c w ten spos\u00f3b zapobiega\u0107 wybuchowi konflikt\u00f3w o charakterze narodowo\u015bciowym, wsp\u00f3\u0142graj\u0105c z og\u00f3lnochi\u0144skim, powszechnym ruchem praw, staj\u0105c si\u0119 jego elementem i zjednuj\u0105c wsparcie chi\u0144skiego spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n
Ostatnim tego przyk\u0142adem jest Wukan w Guangdongu. Kiedy wie\u015bniacy powstali, karbowy i sekretarz partii musieli salwowa\u0107 si\u0119 ucieczk\u0105. Wtedy ka\u017cda rodzina wybra\u0142a przedstawiciela, ci za\u015b wy\u0142onili spomi\u0119dzy siebie rad\u0119, kt\u00f3ra nie tylko kierowa\u0142a wszystkimi sprawami wioski, ale i sta\u0142a na stra\u017cy przestrzegania prawa i porz\u0105dku w obliczu policyjnego obl\u0119\u017cenia. Hongko\u0144skie media nazwa\u0142y j\u0105 \u201epierwsz\u0105 wybran\u0105 przez ludzi struktur\u0105, kt\u00f3r\u0105 uzna\u0142 rz\u0105d\u201d.<\/p>\n
Czy mog\u0142oby si\u0119 to uda\u0107 r\u00f3wnie\u017c tybeta\u0144skim ch\u0142opom? Tybeta\u0144skie wioski maj\u0105 wszystkie atrybuty Wukanu. Je\u015bli powiedzie si\u0119 w jednej, Tybet zdob\u0119dzie sztandar, na czarnym niebie pojawi si\u0119 blask brzasku, a po sukcesie stu na horyzoncie zacznie majaczy\u0107 prawdziwa autonomia regionalna.<\/p>\n
Zdaj\u0119 sobie spraw\u0119, i\u017c zaraz powie kto\u015b, \u017ce co wolno Hanom, jest dla Tybeta\u0144czyk\u00f3w nieosi\u0105galne, \u017ce zrobi\u0105 z nich separatyst\u00f3w, \u017ce rozjad\u0105 czo\u0142gami, i tak dalej. S\u0142uchali\u015bmy tego bardzo d\u0142ugo, za d\u0142ugo. Na wszystkie te w\u0105tpliwo\u015bci odpowiadam jednym zdaniem: skoro nie boicie si\u0119 nawet samospalenia, czego mo\u017cecie si\u0119 l\u0119ka\u0107?<\/p>\n
Tak w\u0142a\u015bnie narodowa odwaga staje si\u0119 magiczn\u0105 broni\u0105. Broni\u0105 daj\u0105c\u0105 zwyci\u0119stwo.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
18 stycznia 2012<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Wang Lixiong \u2013 chi\u0144ski intelektualista, popularny pisarz, historyk i ekolog, autor zakazanego w ChRL bestsellera Huanghou (\u201e\u017b\u00f3\u0142te zagro\u017cenie\u201d), w ostatnich latach po\u015bwi\u0119caj\u0105cy wiele uwagi kwestiom Tybetu oraz Turkiestanu Wschodniego; prywatnie m\u0105\u017c tybeta\u0144skiej poetki i \u201edziennikarki spo\u0142ecznej\u201d Oser. <\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 1 Darz\u0119 najwy\u017cszym szacunkiem Tybeta\u0144czyk\u00f3w, kt\u00f3rzy dokonali samospale\u0144. Niezale\u017cnie od tego, czy my\u015bl\u0105 trze\u017awo i czy osi\u0105gni\u0119cie celu, o kt\u00f3rym wo\u0142aj\u0105, w og\u00f3le jest mo\u017cliwe \u2013 wsp\u00f3lnymi si\u0142ami tchn\u0119li w nar\u00f3d odwag\u0119.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10785,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,8],"tags":[26,19,33],"class_list":["post-10783","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-chinczykow","tag-polityka","tag-protesty-polityczne","tag-samospalenia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10783","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10783"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10783\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10787,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10783\/revisions\/10787"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10785"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10783"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10783"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10783"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}