{"id":10890,"date":"2021-01-28T06:21:41","date_gmt":"2021-01-28T05:21:41","guid":{"rendered":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=10890"},"modified":"2021-01-28T09:52:02","modified_gmt":"2021-01-28T08:52:02","slug":"tenzin-dheden-tybetanskie-misy-dzwiekowe-nie-sa-tybetanskie-ja-tak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=10890","title":{"rendered":"Tenzin Dheden: Tybeta\u0144skie \u201emisy d\u017awi\u0119kowe\u201d nie s\u0105 tybeta\u0144skie \u2013 ja tak"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"western\">Kilka dni temu kolega podes\u0142a\u0142 mi artyku\u0142 o \u201eStracie, \u017calu i akceptacji\u201d, kt\u00f3rego podtytu\u0142 informowa\u0142 o \u201eodnalezieniu spokoju w staro\u017cytnej tybeta\u0144skiej k\u0105pieli w d\u017awi\u0119ku\u201d. Przy okazji za\u017cartowa\u0142, \u017ce teraz my powinni\u015bmy napisa\u0107 o swojej \u201estracie i \u017calu\u201d, gdy\u017c rodzice odm\u00f3wili nam takich \u201ek\u0105pieli\u201d.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p class=\"western\">Zmieni\u0119 si\u0119 na chwil\u0119 w samozwa\u0144cz\u0105 ambasadork\u0119 kultury tybeta\u0144skiej, \u017ceby obwie\u015bci\u0107 \u015bwiatu, \u017ce misy d\u017awi\u0119kowe nie s\u0105 ani \u201estaro\u017cytne\u201d, ani \u201etybeta\u0144skie\u201d. Uczeni twierdz\u0105 zgodnie, \u017ce to zachodni wymys\u0142 i nowa legenda, na kt\u00f3rej poparcie nie ma \u017cadnych historycznych dowod\u00f3w.<\/p>\n<p class=\"western\">Historycy t\u0142umacz\u0105, \u017ce w metalowych misach od wiek\u00f3w przechowywano \u017cywno\u015b\u0107 w p\u00f3\u0142nocnych Indiach i Nepalu. Dzi\u015b sta\u0142y si\u0119 one orientalistycznym fetyszem i gwiazd\u0105 przemys\u0142u k\u0105pieli d\u017awi\u0119kowych. S\u0105 tak tybeta\u0144skie, jak autor, kt\u00f3ry korzysta\u0142 z ich b\u0142ogos\u0142awie\u0144stw. Dla Tybeta\u0144czyka stanowi\u0105 mniej wi\u0119cej tak\u0105 \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 i \u017ar\u00f3d\u0142o duchowej mocy, jak brytyjska fili\u017canka do herbaty dla przeci\u0119tnego Amerykanina.<\/p>\n<p class=\"western\">Tybeta\u0144skie misy d\u017awi\u0119kowe nie istniej\u0105, niemniej rasistowskie mitologizowanie Tybeta\u0144czyk\u00f3w jest jak najbardziej realne. Wedle agresywnego marketingu uzdrawiaj\u0105ce k\u0105piele s\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 \u201estaro\u017cytnego tybeta\u0144skiego rytua\u0142u\u201d.<\/p>\n<p class=\"western\">Zachodnia praktyka uprzedmiotawiania tybeta\u0144skiej kultury i jej utowarowienie stawia uchod\u017ac\u00f3w w szczeg\u00f3lnej sytuacji: daje szans\u0119 na sprzedawania metalowych misek zafascynowanym Bia\u0142ym, zmuszaj\u0105c do wsp\u00f3\u0142tworzenia orientalistycznych projekcji tybeta\u0144sko\u015bci (a wi\u0119c przysparzania sobie traumy i upokorze\u0144).<\/p>\n<p class=\"western\">Entuzja\u015bci takiego uzdrawiania maj\u0105 sk\u0142onno\u015b\u0107 do \u0142\u0105czenia wierze\u0144 spod znaku New Age i przypisywania \u201etybeta\u0144skim misom\u201d r\u00f3\u017cnych \u201efal\u201d, \u201eczakr\u201d, \u201eenergii\u201d, \u201eplanet\u201d i \u201educhowych mocy\u201d. Koneserzy przemierzaj\u0105 glob w poszukiwaniu \u201eautentycznych artefakt\u00f3w\u201d, kt\u00f3re \u2013 jak utrzymuj\u0105 \u2013 s\u0105 wytworem \u201epradawnej \u015bwi\u0119tej technologii dobywania d\u017awi\u0119ku\u201d, bij\u0105cej na g\u0142ow\u0119 wsp\u00f3\u0142czesne tanie \u201eimitacje\u201d.<\/p>\n<p class=\"western\"><span lang=\"pl-PL\">Kiedy sami g\u0142\u00f3wni bohaterowie od\u017cegnuj\u0105 si\u0119 od d\u017awi\u0119kowego dziedzictwa, <\/span>uzdrawiacze serwuj\u0105 spiskow\u0105 teori\u0119, wedle kt\u00f3rej Tybeta\u0144czycy zazdro\u015bnie strzeg\u0105 tajemnic duchowego kunsztu, a klany metalurgicznych szaman\u00f3w z pokolenia na pokolenie przekazuj\u0105 zaprzysi\u0119\u017conym alchemiczny know-how. Te bajki s\u0105 tak okropnie idiotyczne, \u017ce nie wiem, czy powinnam si\u0119 \u015bmia\u0107 z ich absurdalno\u015bci, czy p\u0142aka\u0107 nad zaw\u0142aszczaniem mojego dziedzictwa przez zachodnich bigot\u00f3w.<\/p>\n<p class=\"western\">W oczach Zachodu tybeta\u0144ska to\u017csamo\u015b\u0107 (czytaj: marka) jest przede wszystkim mityczna, aseksualna i (g\u0142\u00f3wnie m\u0119sko) zakonna. Z tej perspektywy, jako zakochana w modzie niewierz\u0105ca tybeta\u0144ska lesbijka, wydaj\u0119 si\u0119 bytem niedorzecznym i surrealnym. Czy w og\u00f3le mo\u017cna mnie nazwa\u0107 \u201eTybetank\u0105\u201d?<\/p>\n<p class=\"western\">Zachodnie mieszcza\u0144skie fantazje i zrodzone z nich wstr\u0119tne rasowe stereotypy w \u017caden spos\u00f3b nie pomagaj\u0105 prawdziwemu Tybetowi i moim udr\u0119czonym rodakom.<\/p>\n<p class=\"western\">Tybet prawdziwy jest niewolnikiem mitycznego. Ten mit faktycznie rz\u0105dzi, kszta\u0142tuj\u0105c zachodni spos\u00f3b postrzegania naszej walki politycznej. Mit redukuje Tybet do muzealnego eksponatu. Mit sprowadza wszystko do kwestii przetrwania gin\u0105cej, jednowymiarowej cywilizacji. Mit wyklucza powa\u017cne traktowanie naszej sprawy. Mit stawia na sentymentalizm, a nie polityczny pragmatyzm. Mit sprawia, \u017ce odmawia si\u0119 nam instytucjonalnego i rz\u0105dowego wsparcia, o kt\u00f3re rozpaczliwie zabiegamy.<\/p>\n<p class=\"western\">Naprawd\u0119 ciesz\u0119 si\u0119, je\u015bli uzdrawiaj\u0105 was \u201ed\u017awi\u0119kowe misy\u201d. Brawo! Prosz\u0119 jednak, \u017ceby\u015bcie powstrzymali si\u0119 przed mitologizowaniem Tybeta\u0144czyk\u00f3w i nie dorabiali nam egzotycznej, pseudonaukowej, krety\u0144skiej g\u0119by New Age. Mamy wystarczaj\u0105co du\u017co zmartwie\u0144, pr\u00f3buj\u0105c zrzuci\u0107 jarzmo okrutnych, kolonialnych chi\u0144skich rz\u0105d\u00f3w i zachowa\u0107 przebogate dziedzictwo rodzimej kultury.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p class=\"western\">Tenzin Dheden jest dzia\u0142aczk\u0105 Tybeta\u0144skiego Komitetu w Kanadzie (CTC).<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/MisyTybetanskie-PolskaReklama.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-10891\" src=\"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/MisyTybetanskie-PolskaReklama-216x300.jpg\" alt=\"\" width=\"216\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/MisyTybetanskie-PolskaReklama-216x300.jpg 216w, https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/MisyTybetanskie-PolskaReklama.jpg 518w\" sizes=\"auto, (max-width: 216px) 100vw, 216px\" \/><\/a><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p class=\"western\">Za <a href=\"https:\/\/www.thestar.com\/opinion\/contributors\/2020\/02\/18\/tibetan-singing-bowls-are-not-tibetan-sincerely-a-tibetan-person.html?fbclid=IwAR2pCfZ9iQH8BjbM-zCUVIpMfZZG5iHOZ3n0ne046V502TmHIlyceglpy84\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><em>The Star<\/em><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kilka dni temu kolega podes\u0142a\u0142 mi artyku\u0142 o \u201eStracie, \u017calu i akceptacji\u201d, kt\u00f3rego podtytu\u0142 informowa\u0142 o \u201eodnalezieniu spokoju w staro\u017cytnej tybeta\u0144skiej k\u0105pieli w d\u017awi\u0119ku\u201d. Przy okazji za\u017cartowa\u0142, \u017ce teraz my powinni\u015bmy napisa\u0107 o swojej \u201estracie i \u017calu\u201d, gdy\u017c rodzice odm\u00f3wili nam takich \u201ek\u0105pieli\u201d.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10892,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[24,52],"class_list":["post-10890","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-tybetanczykow","tag-diaspora","tag-obyczaj"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10890","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10890"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10890\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10905,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10890\/revisions\/10905"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10892"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10890"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10890"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10890"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}