Od 2009 roku w prote\u015bcie przeciwko chi\u0144skim rz\u0105dom dokona\u0142o samospale\u0144 dwadzie\u015bcioro siedmioro Tybeta\u0144czyk\u00f3w. Tylko od stycznia uczyni\u0142o to czterna\u015bcie os\u00f3b. W ci\u0105gu ostatniego roku zgin\u0119\u0142o w ten spos\u00f3b dwudziestu ludzi. Nie wiemy, ilu torturowano i uwi\u0119ziono od chwili wybuchu protest\u00f3w w 2008 roku. Jak zareagowali na t\u0119 katastrof\u0119 Chi\u0144czycy? G\u0142\u00f3wnie milczeniem.<\/p>\n
<\/p>\n
Czemu? Tybeta\u0144skie przys\u0142owie powiada, \u017ce Tybeta\u0144czykom zgub\u0119 przynosi nadzieja, Hanom \u2013 podejrzliwo\u015b\u0107. Nie mam poj\u0119cia, kiedy i sk\u0105d si\u0119 wzi\u0119\u0142o. Wiem tylko, \u017ce powtarza je wielu Tybeta\u0144czyk\u00f3w \u2013 znacz\u0105co, drwi\u0105co, bezradnie.<\/p>\n
Hanowie, kt\u00f3rzy stanowi\u0105 ponad dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105t procent populacji Chin, maj\u0105 w swych anna\u0142ach podobne dictum: \u201ekto nie z nas, serce inne mie\u0107 musi\u201d.<\/p>\n
W samych s\u0142owach nie ma nic gro\u017anego, jednak z biegiem lat zrodzone z nich uczucia skrystalizowa\u0142y si\u0119 w klimat otwartej przemocy. Mniejszo\u015bci s\u0105 k\u0142od\u0105 na drodze do wielkiej jedno\u015bci r\u00f3\u017cnych nacji Chin, trzeba je wi\u0119c zsinizowa\u0107 lub wyt\u0119pi\u0107. Zamieszkuj\u0105ce w Chinach mniejszo\u015bci etniczne \u2013 Tybeta\u0144czycy, Ujgurzy, Mongo\u0142owie i inni \u2013 wiedz\u0105, \u017ce jest to pogl\u0105d szeroko rozpowszechniony, normalny, i \u017ce nie mog\u0105 liczy\u0107 na empati\u0119 wi\u0119kszo\u015bci.<\/p>\n
Przem\u00f3wi\u0142o tylko kilku Han\u00f3w. Adwokat praw cz\u0142owieka Teng Biao<\/a> powiedzia\u0142 w tym roku: \u201eChi\u0144scy intelektuali\u015bci aktywni w przestrzeni publicznej zmilczeli (samospalenia), udaj\u0105c, \u017ce nie wiedz\u0105, co si\u0119 dzieje. S\u0105 r\u00f3wnie bezwstydni jak sami mordercy\u201d. Po spacyfikowaniu przez w\u0142adze tybeta\u0144skich protest\u00f3w w 2008 roku Teng i dwudziestu innych chi\u0144skich adwokat\u00f3w praw wystosowa\u0142o publiczn\u0105 deklaracj\u0119 gotowo\u015bci udzielenia pomocy prawnej aresztowanym Tybeta\u0144czykom. On straci\u0142 za to licencj\u0119<\/a>, ale problemy mieli te\u017c inni. W zesz\u0142ym roku \u015brodowisko to by\u0142o celem bezpardonowego ataku i dzi\u015b bardzo niewielu sk\u0142onnych jest wyst\u0119powa\u0107 w dra\u017cliwych sprawach tybeta\u0144skich.<\/p>\n Kiedy przychodzi do mniejszo\u015bci, podw\u00f3jne standardy stosuje nawet cz\u0119\u015b\u0107 chi\u0144skich dysydent\u00f3w i obro\u0144c\u00f3w praw cz\u0142owieka. Wed\u0142ug nich owe prawa, demokracja, wolno\u015b\u0107 i inne warto\u015bci przys\u0142uguj\u0105 wy\u0142\u0105cznie Hanom. \u201ePrzepraszamy, nie dla was p\u0142awienie si\u0119 w ich blasku\u201d, m\u00f3wi\u0105 mniejszo\u015bciom. Cho\u0107 uwa\u017caj\u0105 si\u0119 za ofiary autokratycznej w\u0142adzy, nie zdaj\u0105 sobie sprawy, \u017ce w oczach mniejszo\u015bci sami uosabiaj\u0105 re\u017cim, i \u017ce krzywdz\u0105.<\/p>\n W\u0142adze powtarzaj\u0105, \u017ce \u201ewyzwoli\u0142y\u201d Tybet, przynosz\u0105c \u201eszcz\u0119\u015bcie\u201d sze\u015bciu milionom Tybeta\u0144czyk\u00f3w. Dlaczego wi\u0119c tyle lat po 1959 roku dawni niewolnicy powstaj\u0105 przeciwko swym wybawcom? W\u0142adze maj\u0105 wyt\u0142umaczenie: wszystkiemu winna jest \u201eklika Dalaja\u201d \u2013 to ona organizuje protesty, wyprowadza na ulice m\u0142odzie\u017c, sieje gwa\u0142t. Chi\u0144skie media przeku\u0142y to \u0142garstwo w opini\u0119 publiczn\u0105: Chi\u0144czycy, indoktrynowani przez swoje \u015brodki masowego przekazu, nie rozumiej\u0105, dlaczego Tybeta\u0144czycy protestuj\u0105, i nie dbaj\u0105 o to.<\/p>\n Tybeta\u0144czycy nie maj\u0105 w Chinach g\u0142osu. \u017byj\u0105cy na wygnaniu od pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu trzech lat Dalajlama, zaginiony od lat siedemnastu Panczenlama, dwadzie\u015bcia siedem os\u00f3b w wieku od siedemnastu do czterdziestu jeden lat: mnisi, mniszki, ch\u0142opi, pasterze, uczniowie, rodzice, kt\u00f3rzy dokonali samospale\u0144 \u2013 wszyscy oni istniej\u0105 w chi\u0144skiej przestrzeni publicznej tylko jako obrazy, zniekszta\u0142cone potwarz\u0105 i k\u0142amstwem.<\/p>\n Ilu przedstawicieli tybeta\u0144skich elit zosta\u0142o znikni\u0119tych przez aparat partii i gnije gdzie\u015b teraz w czarnych wi\u0119zieniach?<\/p>\n A Hanowie milcz\u0105 dalej. Wielu robi to dlatego, \u017ce uznaj\u0105 ide\u0119 wielkiej jedno\u015bci, wedle kt\u00f3rej mniejszo\u015bci nale\u017cy wt\u0142oczy\u0107 w sztanc\u0119 s\u0142u\u017c\u0105c\u0105 chi\u0144skim rz\u0105dom. Drudzy nie m\u00f3wi\u0105 nic, bo pilnuj\u0105 swojego nosa, zmieniaj\u0105c tradycyjn\u0105 konfucja\u0144sk\u0105 zasad\u0119 w czysty egoizm. Trzeci zwyczajnie si\u0119 boj\u0105. Niedawno kto\u015b z Pekinu umie\u015bci\u0142 informacj\u0119 o samospaleniu Tybeta\u0144czyka na mikroblogu serwisu Sina i w \u015brodku nocy zosta\u0142 zabrany przez policj\u0119 na komisariat, gdzie ostrze\u017cono go, \u017ce ma wi\u0119cej nie wspomina\u0107 o Tybecie.<\/p>\n Milczenie to mo\u017cna przerwa\u0107. Je\u015bli Hanowie i Tybeta\u0144czycy b\u0119d\u0105 m\u00f3wi\u0107 o tym, co widz\u0105 i s\u0142ysz\u0105, machina niczym nieokie\u0142znanych represji stanie, a nawet je\u015bli nie, to przynajmniej zwolni i by\u0107 mo\u017ce nast\u0119pna wystrzelona kula minie cel. Przekle\u0144stwem Tybeta\u0144czyk\u00f3w jest nie nadzieja, lecz cisza.<\/p>\n Mamy prosty wyb\u00f3r \u2013 je\u015bli nie zechcemy zosta\u0107 zniszczeni, musimy j\u0105 strzaska\u0107.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n 13 marca 2012<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Od 2009 roku w prote\u015bcie przeciwko chi\u0144skim rz\u0105dom dokona\u0142o samospale\u0144 dwadzie\u015bcioro siedmioro Tybeta\u0144czyk\u00f3w. Tylko od stycznia uczyni\u0142o to czterna\u015bcie os\u00f3b. W ci\u0105gu ostatniego roku zgin\u0119\u0142o w ten spos\u00f3b dwudziestu ludzi. Nie wiemy, ilu torturowano i uwi\u0119ziono od chwili wybuchu protest\u00f3w w 2008 roku. Jak zareagowali na t\u0119 katastrof\u0119 Chi\u0144czycy? G\u0142\u00f3wnie milczeniem.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10935,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[29,26,33],"class_list":["post-10934","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-tybetanczykow","tag-oser","tag-polityka","tag-samospalenia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10934","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10934"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10934\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10937,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10934\/revisions\/10937"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10935"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10934"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10934"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10934"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}