{"id":11335,"date":"2021-06-07T06:21:05","date_gmt":"2021-06-07T04:21:05","guid":{"rendered":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=11335"},"modified":"2021-06-01T10:52:35","modified_gmt":"2021-06-01T08:52:35","slug":"oser-slubowanie-kardze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=11335","title":{"rendered":"Oser: \u015alubowanie Kardze"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"western\">Manikengo i Kardze dzieli jakie\u015b dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105t kilometr\u00f3w. Kursowa\u0142am t\u0119dy tyle razy, a widoki ci\u0105gle mnie zachwycaj\u0105. W <a href=\"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=6039\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">2008 roku<\/a> w Dege, Kardze, Draggo, Da\u0142u i okolicznych okr\u0119gach nazywanych \u201ep\u00f3\u0142nocnym Khamem\u201d albo \u201ep\u00f3\u0142nocnym szlakiem\u201d wprowadzono surowe restrykcje, przeciwko kt\u00f3rym, zw\u0142aszcza w Kardze, nie ustaj\u0105 protesty kobiet i m\u0119\u017cczyzn, starych i m\u0142odych, mnich\u00f3w i \u015bwieckich.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p class=\"western\">A wszystkie pokojowe, bez u\u017cycia si\u0142y. Kiedy latem dwa tysi\u0105ce \u00f3smego przeje\u017cd\u017ca\u0142am przez Darcedo, rozmawia\u0142am z emerytowanym tybeta\u0144skim aparatczykiem, kt\u00f3ry wykrzykiwa\u0142, \u017ce nie potrafi zrozumie\u0107 mniszek, rozrzucaj\u0105cych ulotki pod nosem uzbrojonych policjant\u00f3w, jakby prosi\u0142y si\u0119 o bicie i aresztowanie. \u201eI jeszcze te bzdury, kt\u00f3re tam wypisuj\u0105 \u2013 sapa\u0142. \u2013 Na przyk\u0142ad: \u00bbTylko \u015bwinie jedz\u0105 chi\u0144szczyzn\u0119\u00ab\u201d.<\/p>\n<p class=\"western\">Odpowiedzi\u0105 na brak przemocy s\u0105 jednak brutalne represje. Trzeciego kwietnia tamtego strasznego roku klasztor Tongkor oskar\u017cono, bez \u017cadnych podstaw, o ukrywanie broni i kazano przeszuka\u0107 zmilitaryzowanej policji. Zabrali siedemdziesi\u0119ciolatka, kt\u00f3ry nie chcia\u0142 podepta\u0107 portretu Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015bci Dalajlamy, na co duchowni i \u015bwieccy poszli przed lokalny komitet \u017c\u0105da\u0107 zwolnienia mnicha. Sekretarz okr\u0119gu Liao Caikun <a href=\"http:\/\/old.tybet.hfhr.org.pl\/raport.php?raport_id=690\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">rozkaza\u0142 strzela\u0107<\/a>: na miejscu zgin\u0119\u0142o dziewi\u0119tna\u015bcioro Tybeta\u0144czyk\u00f3w, wielu innych odnios\u0142o rany.<\/p>\n<p class=\"western\"><span lang=\"pl-PL\">Kaci b\u0142yskawicznie zatarli \u015blady egzekucji i przeci\u0119li wszelkie kana\u0142y komunikacyjne, wi\u0119c \u015bwiat o masakrze nie us\u0142ysza\u0142, ale Tybeta\u0144czycy nie zapominaj\u0105 \u0142atwo o d\u0142ugach krwi. Trzy lata p\u00f3\u017aniej zn\u00f3w skandowali swoje has\u0142a i <\/span>zasypywali ulice ulotkami<span lang=\"pl-PL\">. Ponownie bez przemocy, lecz uparcie, dzie\u0144 po dniu, od czerwca do sierpnia. Kiedy tam doje\u017cd\u017cali\u015bmy, wiedzieli\u015bmy ju\u017c z internetu o sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciu, siedemdziesi\u0119ciu zatrzymanych i kilkunastu skazanych. <\/span><\/p>\n<p class=\"western\">T\u0142umy uzbrojonych po z\u0119by policjant\u00f3w zmieni\u0142y znajome miasto w dziwne, gro\u017ane miejsce, budz\u0105c w nas jeszcze wi\u0119kszy szacunek i podziw dla protestuj\u0105cych. Mimo \u017ce nie mog\u0142am ich przecie\u017c rozpozna\u0107, wiedzia\u0142am, \u017ce w\u015br\u00f3d mijanych na ulicach ludzi s\u0105 bohaterowie gotowi walczy\u0107 o sprawiedliwo\u015b\u0107. Cho\u0107by w male\u0144kim sklepiku z camp\u0105, w kt\u00f3rym spod powa\u0142y u\u015bmiechn\u0105\u0142 si\u0119 do mnie Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015b\u0107. A\u017c westchn\u0119\u0142am, bo w Lhasie, kt\u00f3r\u0105 tak\u017ce oddano we w\u0142adanie uzbrojonym \u017co\u0142dakom, nikt nie odwa\u017cy\u0142by si\u0119 afiszowa\u0107 ze zdj\u0119ciem Dalajlamy. Sprzedawca musia\u0142 zauwa\u017cy\u0107 moj\u0105 min\u0119, bo z promiennym u\u015bmiechem oznajmi\u0142, \u017ce Kardze s\u0142ynie ze swej grubo mielonej m\u0105ki w ca\u0142ym Tybecie.<\/p>\n<p class=\"western\">Mieli\u015bmy niewiele czasu i czuli\u015bmy si\u0119 z Wangiem Lixiongiem jak tury\u015bci, kt\u00f3rzy zaliczaj\u0105 miejsca, nie bardzo zdaj\u0105c sobie spraw\u0119 z tego, co si\u0119 w nich naprawd\u0119 dzieje. Uznali\u015bmy, \u017ce w takiej sytuacji a\u017c prosi si\u0119 zagadn\u0105\u0107 taks\u00f3wkarza. Nasz zdradzi\u0142, \u017ce pochodzi z Ya&#8217;anu i je\u017adzi po Kardze dopiero od p\u00f3\u0142 roku. \u201ePo co w og\u00f3le przyjechali\u015bcie do tej dziury? \u2013 ziewn\u0105\u0142. \u2013 Nie wiecie, \u017ce tu jest bardzo niebezpiecznie? Tybeta\u0144czycy wychodz\u0105 na ulice, s\u0105 z nimi same problemy\u201d. Zapyta\u0142am, czy widzia\u0142 to na w\u0142asne oczy. \u201eJasne \u2013 odpar\u0142. \u2013 Bez przerwy. To zupe\u0142ni wariaci. Naprawd\u0119. Celowo pchaj\u0105 si\u0119 pod pa\u0142ki specjalnym i paramilitarnym. Strasznie ich za to bij\u0105. Wsz\u0119dzie pe\u0142no krwi\u201d.<\/p>\n<p class=\"western\">Doda\u0142, \u017ce dok\u0142adnie tak samo wygl\u0105da\u0142o to wczoraj \u2013 tu\u017c przy ulicznym posterunku. Obejrza\u0142am si\u0119 odruchowo i zobaczy\u0142am tylko przykucni\u0119tego, niewidomego \u017cebraka, \u015bpiewaj\u0105cego na ca\u0142e gard\u0142o do zaci\u015bni\u0119tego w d\u0142oni mikrofonu. Ze stoj\u0105cego przed nim tandetnego g\u0142o\u015bnika rz\u0119zi\u0142o \u201eBez partii komunistycznej nie by\u0142oby nowych Chin\u201d. Nie wiedzia\u0142am, \u017ce i w tej bran\u017cy zapanowa\u0142a moda na czerwone przy\u015bpiewki. M\u0119\u017cczyzna by\u0142 Hanem, wi\u0119c policjanci w mijaj\u0105cych go samochodach nawet nie odwracali g\u0142\u00f3w. Tybeta\u0144czyka pewnie zabraliby od r\u0119ki.<\/p>\n<p class=\"western\">Znacznie p\u00f3\u017aniej, ju\u017c w Darcedo i Chengdu, dowiedzieli\u015bmy si\u0119 o \u201e\u015blubowaniu\u201d, kt\u00f3re by\u0142o motorem tej symbolicznej, pokojowej kampanii. Ch\u0142opi z wiosek okr\u0119gu Kardze wybierali spo\u015br\u00f3d siebie przedstawicieli, kt\u00f3rzy po kolei szli do miasta rozrzuca\u0107 ulotki i skandowa\u0107 patriotyczne has\u0142a. Rodziny tych, kt\u00f3rych aresztowano, mog\u0142y liczy\u0107 na pomoc ca\u0142ej spo\u0142eczno\u015bci. Dwa dni po naszym wyje\u017adzie przeczyta\u0142am w sieci, \u017ce skatowali kolejnego Tybeta\u0144czyka, kt\u00f3ry wo\u0142a\u0142 o powr\u00f3t Dalajlamy.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p class=\"western\">Lhasa, 12 wrze\u015bnia 2011<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Manikengo i Kardze dzieli jakie\u015b dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105t kilometr\u00f3w. Kursowa\u0142am t\u0119dy tyle razy, a widoki ci\u0105gle mnie zachwycaj\u0105. W 2008 roku w Dege, Kardze, Draggo, Da\u0142u i okolicznych okr\u0119gach nazywanych \u201ep\u00f3\u0142nocnym Khamem\u201d albo \u201ep\u00f3\u0142nocnym szlakiem\u201d wprowadzono surowe restrykcje, przeciwko kt\u00f3rym, zw\u0142aszcza w Kardze, nie ustaj\u0105 protesty kobiet i m\u0119\u017cczyzn, starych i m\u0142odych, mnich\u00f3w i \u015bwieckich.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11336,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[29,19],"class_list":["post-11335","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-tybetanczykow","tag-oser","tag-protesty-polityczne"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11335","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11335"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11335\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11337,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11335\/revisions\/11337"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11336"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11335"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11335"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11335"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}