{"id":11351,"date":"2021-06-17T06:21:53","date_gmt":"2021-06-17T04:21:53","guid":{"rendered":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=11351"},"modified":"2021-06-17T09:02:22","modified_gmt":"2021-06-17T07:02:22","slug":"minglang-zhou-wielokulturowosc-po-chinsku-od-tygla-do-szybkowaru","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=11351","title":{"rendered":"Minglang Zhou: Wielokulturowo\u015b\u0107 po chi\u0144sku \u2013 od tygla do szybkowaru"},"content":{"rendered":"\n

Alarmuj\u0105ce doniesienia o obozach reedukacyjnych w Xinjiangu<\/a> i przymusowym wprowadzaniu chi\u0144skiego jako j\u0119zyka wyk\u0142adowego w szko\u0142ach Mongolii Wewn\u0119trznej<\/a> zwr\u00f3ci\u0142y uwag\u0119 spo\u0142eczno\u015bci mi\u0119dzynarodowej na los mniejszo\u015bci etnicznych w Chinach.<\/p>\n

<\/p>\n

Polityka Chi\u0144skiej Republiki Ludowej wobec mniejszo\u015bci ewoluuje od 1949 roku, a ostatnie kampanie si\u0142owej asymilacji j\u0119zykowej i kulturowej prowadzono tam w czasach rewolucji kulturalnej. Na pocz\u0105tku obowi\u0105zywa\u0142 sowiecki model wielonarodowego pa\u0144stwa, w kt\u00f3rym \u201echi\u0144ski\u201d oznacza\u0142 \u201esocjalistyczne wn\u0119trze i narodow\u0105 form\u0119\u201d. Mniejszo\u015bci mog\u0142y zachowa\u0107 w\u0142asne j\u0119zyki i kultury w swoich autonomicznych regionach, dop\u00f3ki pozostawa\u0142y lojalne wobec ChRL.<\/p>\n

Po rozpadzie Zwi\u0105zku Radzieckiego w 1991 roku Chiny przesz\u0142y stopniowo do modelu zjednoczonego, r\u00f3\u017cnorodnego pa\u0144stwa, w du\u017cej mierze wzorowanego na Stanach Zjednoczonych i zak\u0142adaj\u0105cego asymilowanie mniejszo\u015bci poprzez rozw\u00f3j gospodarczy oraz kulturow\u0105 inkluzj\u0119. Zmniejszeniu przepa\u015bci ekonomicznej mi\u0119dzy mniejszo\u015bciami i wi\u0119kszo\u015bci\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 ma otwieranie przez rz\u0105d region\u00f3w zachodnich i przenoszenie stamt\u0105d robotnik\u00f3w na wybrze\u017ce.<\/p>\n

Proces kulturowego w\u0142\u0105czania teoretycznie jest dwutorowy: wymaga od mniejszo\u015bci znajomo\u015bci j\u0119zyka i kultury Han\u00f3w, nadaj\u0105c lokalnym kulturom reng\u0119 elementu wsp\u00f3lnego dziedzictwa w programach telewizyjnych i widowiskach takich jak ceremonia otwarcia igrzysk olimpijskich. Wielu kwestionuje jednak zdolno\u015b\u0107 Chin do stania si\u0119 kulturowym tyglem. W\u0105tpliwo\u015bci \u2013 w postaci protest\u00f3w<\/a> i samospale\u0144<\/a> w Tybecie oraz rozruch\u00f3w<\/a> w Xinjiangu \u2013 pojawi\u0142y si\u0119 ju\u017c pod rz\u0105dami przewodnicz\u0105cego Hu Jintao.<\/p>\n

Wkr\u00f3tce po przej\u0119ciu w\u0142adzy w 2012 roku Xi Jinping zacz\u0105\u0142 pokazywa\u0107, jak jego zdaniem powinny wygl\u0105da\u0107 Chiny. Podczas drugiej konferencji roboczej w sprawie Xinjiangu (w maju 2014 roku) wezwa\u0142 grupy etniczne do \u201erozwini\u0119cia \u015bwiadomo\u015bci pa\u0144stwa, obywatelstwa i wsp\u00f3lnoty w zjednoczonych Chinach\u201d. Trzy lata p\u00f3\u017aniej, w trakcie obrad sz\u00f3stego forum<\/a> po\u015bwi\u0119conego Tybetowi, obja\u015bni\u0142, \u017ce na ow\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 sk\u0142ada si\u0119 \u201epi\u0119\u0107 uto\u017csamie\u0144\u201d: z pa\u0144stwem, zjednoczonych narodem chi\u0144skim, chi\u0144sk\u0105 kultur\u0105, parti\u0105 i chi\u0144skim socjalizmem.<\/p>\n

Wszystkie aspekty polityki Xi wobec mniejszo\u015bci zamkni\u0119to w sloganie o \u201ewykuwaniu \u015bwiadomo\u015bci wsp\u00f3lnoty zjednoczonego narodu chi\u0144skiego\u201d, w 2018 roku pomieszczonym w znowelizowanej konstytucji. Dynamik\u0119 nowej polityki odzwierciedla wyst\u0105pienie przewodnicz\u0105cego na forum trzeciej konferencji roboczej w sprawie Xinjiangu (wrzesie\u0144 2020), gdzie Xi og\u0142osi\u0142, \u017ce z pi\u0119ciu uto\u017csamie\u0144 najwa\u017cniejsze dotyczy chi\u0144skiej kultury.<\/p>\n

W\u0142adze realizuj\u0105 wizj\u0119 Xi Jinpinga na trzy sposoby.<\/p>\n

Po pierwsze, poprzez nauczanie mandary\u0144skiego, kt\u00f3rego znajomo\u015b\u0107 uznaje si\u0119 za klucz do uto\u017csamienia z chi\u0144skim pa\u0144stwem. W ostatnich latach do nauki chi\u0144skiego zmuszano Ujgur\u00f3w, Mongo\u0142\u00f3w, Tybeta\u0144czyk\u00f3w i inne mniejszo\u015bci etniczne. Za op\u00f3r karano internowaniem w obozach reedukacyjnych, wi\u0119zieniem, zwolnieniem z pracy i odbieraniem \u015bwiadcze\u0144. W Xinjiangu i innych regionach edukacja dwuj\u0119zyczna staje si\u0119 tematem tabu. W\u0142adze likwiduj\u0105 po\u015bwi\u0119cone jej periodyki akademickie, a badaczom ka\u017c\u0105 zaj\u0105\u0107 si\u0119 nauczaniem mandary\u0144skiego.<\/p>\n

Po drugie, uto\u017csamiaj\u0105c kultur\u0119 chi\u0144sk\u0105 z kultur\u0105 wi\u0119kszo\u015bci Han. Sugerowanie, \u017ce mo\u017ce by\u0107 inaczej, zaczyna by\u0107 traktowane jak przest\u0119pstwo. Na pocz\u0105tku 2021 roku telewizja pa\u0144stwowa wyemitowa\u0142a film dokumentalny, w kt\u00f3rym pokazano skazanych na kary \u015bmierci i do\u017cywotniego wi\u0119zienia autor\u00f3w podr\u0119cznik\u00f3w do nauki ujgurskiego i kazachskiego w szko\u0142ach podstawowych i \u015brednich. Ich \u201ezbrodnia\u201d mia\u0142a polega\u0107 na \u201eprzemycaniu lokalnych tre\u015bci\u201d, dotycz\u0105cych dawnych czas\u00f3w i historycznych bohater\u00f3w, walcz\u0105cych z chi\u0144skimi naje\u017ad\u017acami.<\/p>\n

Po trzecie, uznaj\u0105c za \u201eniekonstytucyjne<\/a>\u201d lokalne przepisy, kt\u00f3re promuj\u0105 u\u017cywanie j\u0119zyk\u00f3w mniejszo\u015bci w szko\u0142ach. Komisja prawna Sta\u0142ego Komitetu Og\u00f3lnochi\u0144skiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych orzek\u0142a, \u017ce s\u0105 one sprzeczne z ustaw\u0105 o \u201ewsp\u00f3lnym j\u0119zyku\u201d.<\/p>\n

To tylko wierzcho\u0142ek g\u00f3ry lodowej programu pospiesznej przymusowej asymilacji. Chiny Xi Jinpinga s\u0105 nie tyle kulturowym tyglem, co szybkowarem.<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Autor jest profesorem sinologii Uniwersytetu Maryland<\/em>.<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Za East Asia Forum<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Alarmuj\u0105ce doniesienia o obozach reedukacyjnych w Xinjiangu i przymusowym wprowadzaniu chi\u0144skiego jako j\u0119zyka wyk\u0142adowego w szko\u0142ach Mongolii Wewn\u0119trznej zwr\u00f3ci\u0142y uwag\u0119 spo\u0142eczno\u015bci mi\u0119dzynarodowej na los mniejszo\u015bci etnicznych w Chinach.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11352,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,8],"tags":[44,31,26,59],"class_list":["post-11351","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-chinczykow","tag-jezyk","tag-marginalizacja","tag-polityka","tag-ujgurzy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11351","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11351"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11351\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11391,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11351\/revisions\/11391"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11352"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11351"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11351"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11351"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}