Jako adepci duchowo\u015bci stawiamy na prostot\u0119. Nie my\u015blimy bez ko\u0144ca o w\u0142asnej wygodzie, ale te\u017c unikamy przesadnej ascezy, poniewa\u017c praktyka s\u0142u\u017cy przeobra\u017caniu stanu umys\u0142u, a nie fizycznej pokucie. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce nie robimy tego dlatego, \u017ce tak kaza\u0142 Budda. To my cierpimy z powodu umartwiania si\u0119 i folgowania sobie. I my wychodzimy lepiej na pow\u015bci\u0105ganiu inklinacji do tych sk\u0142onno\u015bci.<\/p>\n
<\/p>\n
Uwa\u017cam, \u017ce \u015bwieccy praktykuj\u0105cy powinni pozosta\u0107 zaanga\u017cowani spo\u0142ecznie, prowadz\u0105c \u017cycie duchowe. Cho\u0107 zdarzaj\u0105 si\u0119 osoby wyj\u0105tkowe, kt\u00f3re potrafi\u0105 ca\u0142kowicie po\u015bwi\u0119ci\u0107 si\u0119 medytacji, sam staram si\u0119 i\u015b\u0107 drog\u0105 \u015brodka, \u0142\u0105cz\u0105c sprawy ducha ze zobowi\u0105zaniami \u015bwiatowymi.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u0106wiczenie umys\u0142u<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Esencj\u0105 \u0107wiczenia umys\u0142u jest piel\u0119gnowanie bodhicitty<\/em>, bezinteresownego pragnienia osi\u0105gni\u0119cia Stanu Buddy, aby najskuteczniej s\u0142u\u017cy\u0107 wszystkim czuj\u0105cym istotom. Zaczynamy od przemy\u015blenia wad egoizmu i zalet pracowania dla innych. Naszym narz\u0119dziem jest medytacja analityczna \u2013 miesi\u0105ce, lata systematycznego wnioskowania i kontemplacji, dzi\u0119ki kt\u00f3rym dostrzegamy w ko\u0144cu, \u017ce bli\u017ani s\u0105 wa\u017cniejsi od nas samych.<\/p>\n Dzi\u0119ki tej praktyce uczymy si\u0119 r\u00f3wnie\u017c zmienia\u0107 przeciwno\u015bci w okazje. Nie liczmy, \u017ce znikn\u0105 wszelkie przeszkody, jednak korekta nastawienia sprawi, \u017ce trudno\u015bci nie b\u0119d\u0105 ju\u017c zmor\u0105, tylko sposobno\u015bci\u0105 do pracy nad sob\u0105. Pomo\u017ce nam to radzi\u0107 sobie z okoliczno\u015bciami, kt\u00f3re wcze\u015bniej wydawa\u0142y si\u0119 niezno\u015bne. Dla zaawansowanego adepta praktyki \u0107wiczenia umys\u0142u nawet sytuacje, kt\u00f3re wydaj\u0105 si\u0119 ewidentnie przeszkadza\u0107 w duchowym rozwoju, na przyk\u0142ad \u015bmiertelna choroba, mog\u0105 by\u0107 katalizatorem ewolucji wewn\u0119trznej. \u201eSmutno \u2013 powiada jeden z nich \u2013 gdy si\u0119 uk\u0142ada, ciesz\u0105 za to trudno\u015bci, gdy\u017c to wtedy si\u0119 praktykuje\u201d.<\/p>\n Dla wi\u0119kszo\u015bci z nas warunkiem duchowej praktyki jest powodzenie. Wielki tybeta\u0144ski mistrz Thogme Zangpo pisze, \u017ce z pe\u0142nym brzuchem \u0142atwo wygl\u0105da\u0107 na \u015bwi\u0119tego. Kiedy jest nam dobrze, uwa\u017camy si\u0119 za praktykuj\u0105cych, ale gdy mamy k\u0142opoty, prawo\u015b\u0107 znika bez \u015bladu. \u0141atwiej wtedy k\u0142\u00f3ci\u0107 si\u0119 i przeklina\u0107.<\/p>\n Prawdziwy adept, zw\u0142aszcza \u015bcie\u017cki \u0107wiczenia umys\u0142u, potrafi wykorzysta\u0107 nieszcz\u0119\u015bcie do praktyki. I woli, \u017ceby go lekcewa\u017cy\u0107, ni\u017c chwali\u0107. Kiedy nas podziwiaj\u0105, mo\u017cna popa\u015b\u0107 w dum\u0119, odczuwaj\u0105c wy\u017cszo\u015b\u0107 wzgl\u0119dem s\u0142abszych, zazdro\u015b\u0107 wobec silniejszych i niech\u0119\u0107 do rywali (co raczej si\u0119 nam nie przytrafi, je\u015bli nie b\u0119dziemy si\u0119 nadyma\u0107).<\/p>\n Odnosz\u0105c sukcesy, powinni\u015bmy strzec si\u0119 pychy i wykorzysta\u0107 t\u0119 sposobno\u015b\u0107 do docenienia przyczyny \u2013 prawo\u015bci \u2013 przyrzekaj\u0105c sobie by\u0107 zawsze jej wiernym. Je\u017celi faktycznie chcemy \u0107wiczy\u0107 umys\u0142, musimy traktowa\u0107 ka\u017cd\u0105 sytuacj\u0119 jako okazj\u0119 do lepszego s\u0142u\u017cenia innym. Gdy tylko zauwa\u017cymy w sobie arogancj\u0119, nale\u017cy przek\u0142u\u0107 ten balon my\u015bl\u0105 o bodhicitcie. Podobnie tragedie nie powinny odbiera\u0107 nam ducha, tylko s\u0142u\u017cy\u0107 pog\u0142\u0119bianiu praktyki, przypominaj\u0105c o niezliczonych istotach, kt\u00f3re do\u015bwiadczaj\u0105 takich samych lub gorszych cierpie\u0144. Czerpi\u0119 wielk\u0105 inspiracj\u0119 z tej strofy Przewodnika po \u015bcie\u017cce Bodhisattwy \u015aantidewy:<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u201eDop\u00f3ki trwa przestrze\u0144.<\/p>\n I dop\u00f3ki pozostaj\u0105 czuj\u0105ce istoty,<\/p>\n Obym trwa\u0142 i ja,<\/p>\n By rozprasza\u0107 n\u0119dz\u0119 \u015bwiata\u201d.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n S\u0142owem, \u0107wiczenie umys\u0142u s\u0142u\u017cy najskuteczniejszemu rozwijaniu bodhicitty, przeobra\u017caj\u0105c psychik\u0119 i pomagaj\u0105c konstruktywnie wykorzysta\u0107 trudno\u015bci, kt\u00f3re w innych okoliczno\u015bciach mog\u0142yby przysporzy\u0107 nam cierpie\u0144.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Praktyka<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Praktyka ma sw\u00f3j porz\u0105dek, kt\u00f3rego nale\u017cy przestrzega\u0107. Zaczynamy od kontemplacji rzadko\u015bci i drogocenno\u015bci ludzkiego \u017cycia. Nast\u0119pnie rozmy\u015blamy o nietrwa\u0142o\u015bci i nieuchronno\u015bci w\u0142asnej \u015bmierci. Zastanawiamy si\u0119 nad karm\u0105, prawem przyczyny i skutku, z kt\u00f3rego mocy niew\u0142a\u015bciwe czyny przynosz\u0105 b\u00f3l, a prawe \u2013 szcz\u0119\u015bcie. Na koniec wspominamy cierpienie, przenikaj\u0105ce \u017cycie w cyklu narodzin i \u015bmierci. Cztery wst\u0119pne rozmy\u015blania pomagaj\u0105 obudzi\u0107 wsp\u00f3\u0142czucie wobec niepoliczalnych istot, kt\u00f3re, jak my, znosz\u0105 udr\u0119ki samsary. To wsp\u00f3\u0142czucie \u2013 pragnienie uwolnienia ich od cierpienia \u2013 uzmys\u0142owi nam konieczno\u015b\u0107 zdobycia umiej\u0119tno\u015bci skutecznego niesienia pomocy, staj\u0105c si\u0119 zarzewiem bodhicitty.<\/p>\n Nasza zdolno\u015b\u0107 (lub niezdolno\u015b\u0107) do obudzenia bodhicitty zale\u017cy od mocy wsp\u00f3\u0142czucia. Kluczem do jego piel\u0119gnowania jest poczucie blisko\u015bci z innymi oraz zrozumienie natury cierpienia, od kt\u00f3rego chcemy ich uwolni\u0107. Im lepiej pojmiemy po\u0142o\u017cenie, w jakim si\u0119 znajduj\u0105, tym wi\u0119cej oka\u017cemy im serca.<\/p>\n Pocz\u0105tkowo \u0142atwiej dostrzec w\u0142asn\u0105 frustracj\u0119. Musimy j\u0105 rozpozna\u0107, uzna\u0107, wr\u0119cz wzdrygn\u0105\u0107 si\u0119 ni\u0105, aby dzi\u0119ki temu poczu\u0107 odraz\u0119 do szkodliwych postaw i nawyk\u00f3w, za spraw\u0105 kt\u00f3rych jeste\u015bmy tu, gdzie jeste\u015bmy. Musimy kontemplowa\u0107 niszczycielsk\u0105 natur\u0119 przypad\u0142o\u015bci, b\u0119d\u0105cych \u017ar\u00f3d\u0142em naszej udr\u0119ki. A to wymaga zrozumienia mechanizmu karmy.<\/p>\n S\u0142owo karma odnosi si\u0119 do dynamiki, za spraw\u0105 kt\u00f3rej wszystkie dzia\u0142ania maj\u0105 okre\u015blone konsekwencje. Trzeba to dostrzec, zrozumie\u0107 i ugruntowa\u0107 w medytacji, by\u015bmy mogli uzna\u0107, \u017ce za problemy, kt\u00f3rych do\u015bwiadczamy, mo\u017cemy wini\u0107 tylko w\u0142asne uczynki, zw\u0142aszcza mentalne.<\/p>\n Rozmy\u015blanie o \u015bmierci i nietrwa\u0142o\u015bci uprzytomni nam, \u017ce praktyka jest spraw\u0105 piln\u0105. Nie wystarczy wiedzie\u0107, \u017ce umrzemy. Musimy uzmys\u0142owi\u0107 sobie, \u017ce mo\u017cemy przez to nie wykorzysta\u0107 sposobno\u015bci, jak\u0105 stwarza ludzkie \u017cycie. Nie chodzi tu o strach przed \u015bmierci\u0105 tylko zmarnowaniem wyj\u0105tkowej, cudownej okazji, kt\u00f3ra si\u0119 nam teraz nadarza.<\/p>\n Dlatego te\u017c medytacj\u0119 zaczynamy od namys\u0142u nad warto\u015bci\u0105 ludzkiego \u017cycia i mo\u017cliwo\u015bci, jakie ono stwarza. Pot\u0119gujemy determinacj\u0119, by je nale\u017cycie wykorzysta\u0107, przypominaj\u0105c sobie o nieuchronno\u015bci \u015bmierci, a potem my\u015blimy o mechanizmie karmy i cierpieniach w ko\u0142owrocie bytu. Sprawia to, \u017ce naturalnie nie chcemy mie\u0107 nic wsp\u00f3lnego ze sprawami samsary.<\/p>\n Aby nale\u017cycie doceni\u0107 ludzkie odrodzenie, adept \u015bcie\u017cki \u0107wiczenia umys\u0142u rozmy\u015bla o innych formach \u017cycia. Nauki buddyjskie m\u00f3wi\u0105 o trzech ni\u017cszych \u015bwiatach, w kt\u00f3rych odradzamy si\u0119 na skutek samolubnych czyn\u00f3w, krzywdz\u0105cych inne istoty. Najgorsze dzia\u0142ania skutkuj\u0105 m\u0119czarniami w o\u015bmiu gor\u0105cych i zimnych piek\u0142ach, a szkodliwe nieco mniej \u2013 po\u015br\u00f3d niemog\u0105cych zaspokoi\u0107 g\u0142odu duch\u00f3w. Negatywno\u015bci bardziej umiarkowane wiod\u0105 do \u015bwiata zwierz\u0105t, kt\u00f3rych ograniczenie wyklucza duchowy rozw\u00f3j, a krwio\u017cerczo\u015b\u0107 przysparza dalszych cierpie\u0144. Obok ludzi, kt\u00f3rymi mamy szcz\u0119\u015bcie by\u0107, s\u0105 jeszcze bogowie i p\u00f3\u0142bogowie, zawdzi\u0119czaj\u0105cy swoje odrodzenie neutralnym i prawym czynom.<\/p>\n To bardzo uproszczony opis buddyjskich sfer istnienia. Ka\u017cdy musi sam studiowa\u0107 i analizowa\u0107 mechanizm karmy, by zmotywowa\u0107 si\u0119 do dzia\u0142ania, kt\u00f3re najlepiej s\u0142u\u017cy nam i naszemu otoczeniu.<\/p>\n Kontempluj\u0105c cierpienia w ni\u017cszych \u015bwiatach i zaczynaj\u0105c docenia\u0107 niezwyk\u0142o\u015b\u0107 nadarzaj\u0105cej si\u0119 w\u0142a\u015bnie sposobno\u015bci, u\u015bwiadamiamy sobie, \u017ce \u015bmier\u0107 najpewniej pokrzy\u017cuje nam plany. Strach przed zmarnowaniem drogocennej okazji sk\u0142oni do namys\u0142u nad negatywnymi konsekwencjami egoizmu i zaletami bycia prawym.<\/p>\n W ten spos\u00f3b zrozumiemy wreszcie, \u017ce wi\u0119zienie cierpie\u0144 ko\u0142owrotu bytu zbudowane jest z naszych w\u0142asnych splamie\u0144, co jeszcze bardziej podsyci pragnienie wyzwolenia si\u0119 z samsary. Przyrzeczenie sobie, \u017ce nie damy si\u0119 w ni\u0105 w \u017caden spos\u00f3b uwik\u0142a\u0107, jest wa\u017cnym duchowym krokiem. Nie nale\u017cy traktowa\u0107 go jako porzucenia przyjaci\u00f3\u0142, rodziny i ca\u0142ego dobytku, lecz zmian\u0119 nastawienia wobec nich. Od tej chwili nie po\u015bwi\u0119camy si\u0119 sprawom doczesnym, tylko uwalnianiu si\u0119 z ich kajdan (zw\u0142aszcza pragnienia i z\u0142o\u015bci, kt\u00f3re wi\u0119\u017c\u0105 nas w samsarze).<\/p>\n Intensywno\u015b\u0107 niech\u0119ci wobec w\u0142asnych splamie\u0144 i wgl\u0105du w natur\u0119 swego cierpienia przek\u0142ada si\u0119 na g\u0142\u0119bi\u0119 wsp\u00f3\u0142czucia, jakie obudzimy w sobie, gdy zaczniemy zwraca\u0107 uwag\u0119 na innych. Widzimy, \u017ce nie chc\u0105 cierpie\u0107 dok\u0142adnie tak samo jak my i tkwi\u0105 w b\u0142\u0119dnym kole cierpienia. Wsp\u00f3\u0142czucie, z\u0142o\u015b\u0107 na szkodliwe postawy, z kt\u00f3rych si\u0119 to bierze, oraz \u015bwiadomo\u015b\u0107 w\u0142asnej bezradno\u015bci natchn\u0105 nas do osi\u0105gni\u0119cia ostatecznego Przebudzenia. Nazywamy to aspiracj\u0105 bodhicitty.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Cierpienie<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Kiedy kontemplujemy katusze wszystkich istot, szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 powinni\u015bmy po\u015bwi\u0119ci\u0107 przenikaj\u0105cemu wszystko cierpieniu uwarunkowania. Na czym ono polega? Na pozostawaniu pod kontrol\u0105 sk\u0142onno\u015bci, kt\u00f3re zostawi\u0142y po sobie minione dzia\u0142ania i szkodliwe emocje. Musimy wi\u0119c z ca\u0142ego serca \u017cyczy\u0107 wszystkim istotom uwolnienia si\u0119 od tego najsubtelniejszego z cierpie\u0144, kt\u00f3rym przesycone jest ich istnienie, p\u00f3ki pozostaj\u0105 w samsarze.<\/p>\n Trzeba zdawa\u0107 sobie spraw\u0119 z wszechobecno\u015bci tego b\u00f3lu. Z regu\u0142y \u0142atwo nam znale\u017a\u0107 w sobie wsp\u00f3\u0142czucie dla starego \u017cebraka, ale m\u0142odzi, wp\u0142ywowi i bogaci budz\u0105 raczej zawi\u015b\u0107, co \u015bwiadczy tylko o tym, i\u017c nie umiemy dostrzec, \u017ce uwarunkowany byt naznaczony jest cierpieniem. Cho\u0107 biedakowi nie ma czego zazdro\u015bci\u0107, skromno\u015b\u0107 potrzeb, kt\u00f3re sprowadzaj\u0105 si\u0119 do zdobycia po\u017cywienia i dachu nad g\u0142ow\u0105, mo\u017ce u\u0142atwia\u0107 zachowanie spokoju umys\u0142u, wolnego od oczekiwa\u0144, rywalizacji, uprzedze\u0144 i frustracji tak zwanych ludzi sukcesu. Kiedy zobaczymy, jak\u0105 w\u0142adz\u0119 sprawuj\u0105 nad nimi te emocje, zrozumiemy, jak bardzo zas\u0142uguj\u0105 na wsp\u00f3\u0142czucie. Kontempluj\u0105c w ten spos\u00f3b, nauczymy si\u0119 darzy\u0107 nim nawet tych, kt\u00f3rzy wyrz\u0105dzaj\u0105 nam krzywd\u0119.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Karma<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Z perspektywy buddyjskiej, je\u015bli osoba, kt\u00f3rej dzieje si\u0119 krzywda, nie \u017cywi z\u0142ych uczu\u0107, nie gromadzi negatywnego potencja\u0142u, owocuj\u0105cego przysz\u0142ym cierpieniem. Co wi\u0119cej, akceptuj\u0105c przykro\u015b\u0107, mo\u017cna wyczerpa\u0107 si\u0142\u0119 pope\u0142nionej niegdy\u015b przez siebie niegodziwo\u015bci, kt\u00f3ra \u2013 w sensie karmicznym \u2013 by\u0142a faktyczn\u0105 przyczyn\u0105 tego, co nas w\u0142a\u015bnie spotka\u0142o. Innymi s\u0142owy, kiedy kto\u015b mnie uderza, do\u015bwiadczam skutk\u00f3w w\u0142asnego, dawnego, szkodliwego dzia\u0142ania; otrzymuj\u0105c cios, wyczerpuj\u0119 negatywny potencja\u0142 cierpienia, kt\u00f3ry sam sprokurowa\u0142em.<\/p>\n Z\u0142o\u015b\u0107 i pragnienie cz\u0119sto id\u0105 w parze. Pragn\u0105c rzeczy nieosi\u0105galnej i obarczaj\u0105c kogo\u015b win\u0105 za t\u0119 niemo\u017cno\u015b\u0107, zareagujemy z\u0142o\u015bci\u0105. Gniew b\u0119dzie wtedy podszyty silnym przywi\u0105zaniem, kt\u00f3re poczujemy ca\u0142ym \u201esob\u0105\u201d. B\u0119dziemy jednocze\u015bnie lgn\u0105\u0107 do realno\u015bci fa\u0142szywie przypisywanej przedmiotowi po\u017c\u0105dania oraz do r\u00f3wnie fa\u0142szywego poczucia \u201eja\u201d u \u017ar\u00f3d\u0142a pragnienia. W tym momencie jeste\u015bmy ow\u0142adni\u0119ci wszystkimi trzema podstawowymi splamieniami \u2013 przywi\u0105zaniem, z\u0142o\u015bci\u0105 oraz niewiedz\u0105 \u2013 i je\u015bli temu nie zaradzimy, przysporzymy sobie dalszych cierpie\u0144.<\/p>\n Trudno, rzecz jasna, o tym wszystkim pami\u0119ta\u0107, kiedy spotyka nas jakie\u015b nieszcz\u0119\u015bcie. Dlatego te\u017c musimy kontemplowa\u0107 te fakty na spokojnie. Dzi\u0119ki medytacji analitycznej mo\u017cemy stopniowo oswoi\u0107 umys\u0142 z now\u0105 postaw\u0105 wobec tego, co wydaje si\u0119 nam krzywdz\u0105ce i niesprawiedliwe. Z czasem staniemy si\u0119 przez to bardziej tolerancyjni, a wi\u0119c i cierpliwsi, gdy nas prowokuj\u0105. Na zauwa\u017calne zmiany mo\u017cemy czeka\u0107 latami, ale wytrwa\u0142a praktyka na pewno<\/em> wyda owoc.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Trzy Klejnoty<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Znamy ju\u017c wag\u0119 zrozumienia drogocenno\u015bci i krucho\u015bci ludzkiego \u017cycia, praw przyczyny i skutku oraz wszechobecnej natury cierpienia. Teraz nale\u017cy doceni\u0107 Schronienie, kt\u00f3re w ich obliczu zapewnia nam \u015bcie\u017cka buddyjska. Musimy wiedzie\u0107, czym jest \u201eprawdziwe ustanie\u201d, stanowi\u0105ce o\u015b wszystkich wysi\u0142k\u00f3w praktykuj\u0105cych buddyst\u00f3w. Bez mo\u017cliwo\u015bci zatrzymania machiny karmy rozwa\u017cania o drogocenno\u015bci ludzkiego \u017cycia nie mia\u0142yby wi\u0119kszego sensu. Trzeba rozumie\u0107, \u017ce mo\u017cemy uwolni\u0107 si\u0119 od cierpie\u0144 samsary i \u017ce wolno\u015b\u0107 jest w zasi\u0119gu r\u0119ki. Wtedy naprawd\u0119 docenimy sposobno\u015b\u0107, jak\u0105 daje to \u017cycie.<\/p>\n Rozmy\u015blania o nietrwa\u0142o\u015bci i nieuchronnej \u015bmierci uprzytomni\u0105 nam, \u017ce sprawa jest pilna. Bez \u015bwiadomo\u015bci potencja\u0142u tego ulotnego \u017cycia by\u0142yby one zwyczajnie przygn\u0119biaj\u0105ce i ociera\u0142y si\u0119 o masochizm.<\/p>\n Dzi\u0119ki takiej strukturze praktyki b\u0119dziemy \u015bwiadomi warto\u015bci przewodnika duchowego, rozumiej\u0105c, \u017ce prawdziwy mistrz mo\u017ce da\u0107 nam szans\u0119 na wyzwolenie z b\u0142\u0119dnego ko\u0142a samsary. Nie m\u00f3wi\u0119 tu o pierwszym lepszym nauczycielu, tylko o autentycznym mistrzu, obdarzonym g\u0142\u0119bok\u0105 wiar\u0105 w Trzy Klejnoty \u2013 Budd\u0119, Dharm\u0119 i Sangh\u0119 \u2013 w kt\u00f3rych jako buddy\u015bci szukamy Schronienia. Taka osoba musi rozwin\u0105\u0107 w\u0142a\u015bciw\u0105 motywacj\u0119, pragn\u0105c \u017cy\u0107 zgodnie z naukami Buddy. Maj\u0105c w\u0142a\u015bciwe przymioty, uosabia ona Dharm\u0119.<\/p>\n Podczas medytacji analitycznej krytycznie sprawdzamy s\u0142uszno\u015b\u0107 Dharmy, przez co nabieramy coraz wi\u0119kszego podziwu dla Buddy jako autentycznego nauczyciela i umacniamy si\u0119 w wierze w jego doktryn\u0119. Wraz ze zrozumieniem \u015bcie\u017cki ro\u015bnie w nas szacunek dla Sanghi, czyli tych, kt\u00f3rzy wraz z nami ni\u0105 krocz\u0105.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Dawanie i branie<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Powinni\u015bmy rozwija\u0107 w sobie zainteresowanie losem innych, a\u017c nie b\u0119dziemy w stanie znie\u015b\u0107 my\u015bli o ich cierpieniu. Nie mog\u0105c zaradzi\u0107 mu fizycznie, pracujemy nad sob\u0105, praktykuj\u0105c \u201edawanie i branie\u201d. Wyobra\u017camy sobie, \u017ce oddajemy innym wszystkie swoje zalety, dobra, powodzenie i mo\u017cliwo\u015bci, bior\u0105c na siebie jednocze\u015bnie ich problemy. Podczas medytacji wczuwamy si\u0119 w cudze cierpienia z tak\u0105 intensywno\u015bci\u0105, \u017ce wsp\u00f3\u0142czucie wobec nich osi\u0105ga sw\u00f3j \u201epunkt wrzenia\u201d.<\/p>\n Praktykujemy dawanie i branie \u2013 po tybeta\u0144sku tonglen<\/em> \u2013 z \u017carliwym pragnieniem wzi\u0119cia na siebie ca\u0142ego cierpienia: od b\u00f3lu konkretnych dolegliwo\u015bci po wszechobecn\u0105 udr\u0119k\u0119 uwarunkowania. Najpierw wyobra\u017camy sobie, \u017ce zabieramy wszystkie cierpienia czuj\u0105cych istot, a nast\u0119pnie oddajemy im ca\u0142e swoje szcz\u0119\u015bcie, prawo\u015b\u0107 i pomy\u015blno\u015b\u0107. Branie pog\u0142\u0119bia nasze wsp\u00f3\u0142czucie, a dawanie \u2013 mi\u0142o\u015b\u0107 do innych.<\/p>\n S\u0105 tacy, kt\u00f3rzy od razu my\u015bl\u0105 o bli\u017anich, wi\u0119kszo\u015bci \u0142atwiej zacz\u0105\u0107 jednak od w\u0142asnych przysz\u0142ych cierpie\u0144. Wyobra\u017camy wi\u0119c sobie, \u017ce znajdujemy si\u0119 w rozpaczliwym po\u0142o\u017ceniu, nie mog\u0105c liczy\u0107 na \u017cadn\u0105 pomoc \u2013 i wczuwamy si\u0119 w to. Pomo\u017ce nam to zrozumie\u0107 i wzi\u0105\u0107 na siebie prawdziwy b\u00f3l innych istot.<\/p>\n Potem mo\u017cemy zsynchronizowa\u0107 t\u0119 praktyk\u0119 z oddechem, bior\u0105c na siebie cudze cierpienia podczas wdechu i oddaj\u0105c swoje powodzenie z wydechem.<\/p>\n \u0106wicz\u0105c umys\u0142, staramy si\u0119 wprz\u0105c w praktyk\u0119 ka\u017cd\u0105 sytuacj\u0119. Kiedy stykamy si\u0119 z czym\u015b, co nam si\u0119 podoba albo nie podoba, musimy nauczy\u0107 umys\u0142 natychmiast rozpoznawa\u0107 uczucia przywi\u0105zania lub niech\u0119ci i od razu wykorzysta\u0107 sposobno\u015b\u0107 ich konstruktywnego przeobra\u017cenia. M\u00f3wimy sobie: \u201eoby moje pragnienie oszcz\u0119dzi\u0142o innym takich do\u015bwiadcze\u0144 i konsekwencji egoizmu\u201d. Albo, w przypadku sytuacji niechcianej b\u0105d\u017a przykrej: \u201eoby m\u00f3j przyp\u0142yw gniewu uchroni\u0142 wszystkie istoty przed b\u00f3lem wywo\u0142anym podobnymi emocjami\u201d.<\/p>\n Warto przy tym przepowiada\u0107 sobie inspiruj\u0105ce sentencje, na przyk\u0142ad wersy Drogocennej girlandy<\/em> Nagard\u017cuny: \u201eNiechaj spadn\u0105 na mnie wszystkie cudze nieszcz\u0119\u015bcia i cierpienia, a moja prawo\u015b\u0107, szcz\u0119\u015bcie i pomy\u015blno\u015b\u0107 darz\u0105 im bez ko\u0144ca\u201d. Powtarzanie takich s\u0142\u00f3w pomaga przyswoi\u0107 tre\u015b\u0107.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Bodhicitta<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Musimy wiedzie\u0107, \u017ce praktyka dzia\u0142a \u2013 mo\u017ce wi\u0119c ul\u017cy\u0107 w cierpieniu i nam, i innym. Kiedy buddyjski adept my\u015bli z trosk\u0105 o wszystkich istotach, \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce niedoli mo\u017cna po\u0142o\u017cy\u0107 kres, naturalnie utwierdza go w tym, co robi \u2013 a to dodaje mu nowej energii.<\/p>\n Adepci o wyj\u0105tkowo bystrych umys\u0142ach zaczynaj\u0105 od pog\u0142\u0119biania m\u0105dro\u015bci, kt\u00f3ra w istocie jest zrozumieniem, \u017ce wszystkie zjawiska charakteryzuj\u0105 si\u0119 pusto\u015bci\u0105. Wtedy nasz podziw dla Buddy nie wyrasta z samej wiary, tylko ze \u015bwiadomo\u015bci przyczyn, kt\u00f3re przynios\u0142y mu pe\u0142ne Przebudzenie. Tak samo rozpoznamy te\u017c subteln\u0105 natur\u0119 mentalnych splamie\u0144 i ich \u017ar\u00f3de\u0142 \u2013 wraz z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 po\u0142o\u017cenia im kresu. Dzi\u0119ki temu dowiemy si\u0119, \u017ce prawdziw\u0105 natur\u0105 umys\u0142u jest po prostu jasno\u015b\u0107 i przytomno\u015b\u0107, a wszystko, co j\u0105 przes\u0142ania, daje si\u0119 usun\u0105\u0107.<\/p>\n Punktem wyj\u015bcia innej metody budzenia bodhicitty jest pragnienie, by wszystkie istoty uwolni\u0142y si\u0119 od cierpienia. Rodzi to determinacj\u0119 do osi\u0105gni\u0119cia Stanu Buddy, aby m\u00f3c im w tym skutecznie dopom\u00f3c. W tym wariancie m\u0105dro\u015b\u0107 \u2013 zrozumienie pusto\u015bci \u2013 zaczyna si\u0119 rozwija\u0107 w drugiej kolejno\u015bci.<\/p>\n Pragnienie niesienia wszelkiej mo\u017cliwej pomocy ma wielkie znaczenie, niemniej g\u0142\u00f3wnym celem naszej praktyki musi by\u0107 osi\u0105gni\u0119cie Stanu Buddy. Jej esencj\u0119 stanowi rozwijanie bodhicitty \u2013 bezinteresownego umys\u0142u Przebudzenia \u2013 kt\u00f3ra jest jedynym remedium na wszystkie nieszcz\u0119\u015bcia nas samych i innych istot. Bodhicitta to serce buddyjskiej praktyki: najskuteczniejsza, niedo\u015bcig\u0142a metoda oczyszczania splamie\u0144, gromadzenia zas\u0142ugi i odp\u0142acania za okazan\u0105 nam dobro\u0107, pozwalaj\u0105ca zi\u015bci\u0107 nasze najwi\u0119ksze pragnienia i dopom\u00f3c w tym bli\u017anim. Dzi\u0119ki bezinteresownemu umys\u0142owi Przebudzenia osi\u0105gniemy swoje cele w tym i w przysz\u0142ych \u017cywotach. Co wi\u0119cej, praktyka bodhicitty jest najcudowniejsz\u0105 ofiar\u0105, jak\u0105 mo\u017cemy z\u0142o\u017cy\u0107 Buddzie.<\/p>\n O ile zdarzy si\u0119 nam uczyni\u0107 co\u015b niew\u0142a\u015bciwego \u2013 zw\u0142aszcza samolubnego \u2013 trzeba bezzw\u0142ocznie si\u0119gn\u0105\u0107 po \u015brodek zaradczy. Kiedy poczujemy si\u0119 wa\u017cni, musimy od razu doprowadzi\u0107 si\u0119 do porz\u0105dku. Je\u015bli, na przyk\u0142ad, obudzi si\u0119 w nas pragnienie na widok czego\u015b atrakcyjnego, nasza uwa\u017cno\u015b\u0107 winna to natychmiast zarejestrowa\u0107, \u017ceby\u015bmy mogli zastosowa\u0107 odpowiednie antidotum. W ten spos\u00f3b oczyszczamy pope\u0142nione ju\u017c negatywno\u015bci, piel\u0119gnuj\u0105c jednocze\u015bnie czujno\u015b\u0107, dzi\u0119ki kt\u00f3rej nie dopu\u015bcimy si\u0119 nowych.<\/p>\n Ka\u017cdy dzie\u0144 zaczynamy od praktyki bodhicitty \u2013 i ko\u0144czymy, analizuj\u0105c swoje zachowanie, \u017ceby sprawdzi\u0107, czy wype\u0142nili\u015bmy nasze aspiracje. \u017ba\u0142ujemy egoistycznych dzia\u0142a\u0144 i przyrzekamy sobie, \u017ce zrobimy wszystko, by ich nie powtarza\u0107, oraz cieszymy si\u0119 dobrymi uczynkami, dedykuj\u0105c zas\u0142ug\u0119 szcz\u0119\u015bciu innych.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u015amier\u0107<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Piel\u0119gnowanie bodhicitty jest wa\u017cne zawsze, zyskuje jednak szczeg\u00f3lne znaczenie w ostatnich chwilach \u017cycia, poniewa\u017c stan umys\u0142u w momencie \u015bmierci decyduje o charakterze nast\u0119pnego odrodzenia. Musimy wtedy pragn\u0105\u0107, by nic nas nigdy nie oddziela\u0142o od bezinteresownej postawy Przebudzenia. Znajomo\u015b\u0107 procesu umierania pozwoli nam konstruktywnie wykorzysta\u0107 t\u0119 kluczow\u0105 chwil\u0119.<\/p>\n W czasie \u015bmierci gasn\u0105 czy te\u017c rozpuszczaj\u0105 si\u0119 \u201egrubsze\u201d aspekty \u015bwiadomo\u015bci, ods\u0142aniaj\u0105c poziomy subtelniejsze. Kolejne etapy tego procesu prowadz\u0105 do tak zwanego jasnego \u015bwiat\u0142a \u015bwiadomo\u015bci \u015bmierci, kt\u00f3re zaawansowani adepci potrafi\u0105 spo\u017cytkowa\u0107 do zbli\u017cenia si\u0119 do Stanu Buddy. Nieobeznani z sekwencj\u0105 odchodzenia, przestraszymy si\u0119 tego nag\u0142ego doznania i nie zdo\u0142amy go wykorzysta\u0107. Je\u015bli jednak oswoimy si\u0119 z umieraniem w codziennej medytacji, wyobra\u017caj\u0105c sobie i wizualizuj\u0105c \u00f3w proces rozpuszczania, nie zostaniemy przyt\u0142oczeni tym do\u015bwiadczeniem i \u015bwiadomi, pewni swego, zrobimy z niego najlepszy u\u017cytek.<\/p>\n Przygotowuj\u0105c si\u0119 do rozstania z \u017cyciem, warto pozby\u0107 si\u0119 dobytku. Robimy to, \u017ceby uwolni\u0107 si\u0119 od przywi\u0105zania do rzeczy, gdy\u017c lgni\u0119cie do nich w chwili \u015bmierci skutecznie odbiera pogod\u0119 i spok\u00f3j umys\u0142u, kt\u00f3re chcemy zachowa\u0107 w tej niezwyk\u0142ej chwili. Poza tym praktykowanie szczodro\u015bci zwi\u0119ksza nagromadzon\u0105 przez nas zas\u0142ug\u0119. Musimy te\u017c oczy\u015bci\u0107 negatywn\u0105 moc wszystkich szkodliwych czyn\u00f3w oraz odnowi\u0107 z\u0142o\u017cone wcze\u015bniej \u015blubowania, aby by\u0142y teraz nienaruszone.<\/p>\n Modlimy si\u0119 te\u017c, by bezinteresowny duch Przebudzenia towarzyszy\u0142 nam na ka\u017cdym etapie umierania \u2013 i po \u015bmierci.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Podsumowanie<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Tre\u015bci\u0105 wszystkich nauk Buddy jest przeciwdzia\u0142anie lgni\u0119ciu do poczucia \u201ew\u0142asnego ja\u201d i samolubnym postawom. \u0106wicz\u0105c umys\u0142 w prawo\u015bci i rozwijaj\u0105c czujno\u015b\u0107, dzi\u0119ki kt\u00f3rej trzymamy si\u0119 w ryzach, nie liczymy na poklask. Sami najlepiej wiemy, ile warte s\u0105 nasze przymioty. Z mo\u017cliwo\u015bci piel\u0119gnowania idea\u0142u tak cudownego jak bodhicitta czerpiemy si\u0142\u0119 i rado\u015b\u0107. Ta rado\u015b\u0107 jest nieodzowna, je\u015bli wszystko, co robimy \u2013 jedzenie, chodzenie ulicami, rozmawianie ze znajomymi \u2013 ma entuzjastycznie s\u0142u\u017cy\u0107 osi\u0105gni\u0119ciu Stanu Buddy, by najskuteczniej, bezinteresownie pomaga\u0107 innym. Kiedy ka\u017cdy nasz gest, s\u0142owo i my\u015bl podszyte b\u0119d\u0105 t\u0105 postaw\u0105 \u2013 mo\u017cecie uwa\u017ca\u0107, \u017ce jeste\u015bcie dobrze wy\u0107wiczeni.<\/p>\n A teraz praktykujcie jak nale\u017cy!<\/p>\n \u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Jako adepci duchowo\u015bci stawiamy na prostot\u0119. Nie my\u015blimy bez ko\u0144ca o w\u0142asnej wygodzie, ale te\u017c unikamy przesadnej ascezy, poniewa\u017c praktyka s\u0142u\u017cy przeobra\u017caniu stanu umys\u0142u, a nie fizycznej pokucie. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce nie robimy tego dlatego, \u017ce tak kaza\u0142 Budda. To my cierpimy z powodu umartwiania si\u0119 i folgowania sobie. I my wychodzimy lepiej na pow\u015bci\u0105ganiu […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11433,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[23,49],"class_list":["post-11431","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-tybetanczykow","tag-buddyzm","tag-dalajlama"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11431","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11431"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11431\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16740,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11431\/revisions\/16740"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11433"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11431"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11431"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11431"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}