{"id":11617,"date":"2021-08-23T06:21:45","date_gmt":"2021-08-23T04:21:45","guid":{"rendered":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=11617"},"modified":"2021-08-09T07:49:22","modified_gmt":"2021-08-09T05:49:22","slug":"oser-zdumiewajacy-przypadek-dordze-tasziego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=11617","title":{"rendered":"Oser: Zdumiewaj\u0105cy przypadek Dord\u017ce Tasziego"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"western\">Dord\u017ce Taszi jest najbardziej znan\u0105 postaci\u0105 w tybeta\u0144skim przemy\u015ble turystycznym. Ka\u017cdy cudzoziemiec, kt\u00f3ry odwiedzi\u0142 Lhas\u0119, musia\u0142 cho\u0107by s\u0142ysze\u0107 o nale\u017c\u0105cym do niego Yak Hotel. W ostatnich latach \u015bwietnie prosperowa\u0142. Za\u0142o\u017cy\u0142 grup\u0119 Manasarowar i dwie firmy deweloperskie, otwiera\u0142 hotele. Media okrzykn\u0119\u0142y go \u201esztandarem przemys\u0142u turystycznego i budowlanego\u201d, w\u0142adze obsypywa\u0142y nagrodami i wyr\u00f3\u017cnieniami, a w 2005 roku przyj\u0119li go w Pekinie Hu i Wen w osobach w\u0142asnych. Kiedy\u015b obejrza\u0142am sobie hotel Manasarowar i por\u00f3wna\u0142am go z s\u0105siednim Jarlung Sangpo. W pierwszym obraz naszej kultury by\u0142 przestrzenny, autentyczny i godny, u konkurencji \u2013 wulgarny i g\u0142upi.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p class=\"western\">Aresztowanie Dord\u017ce Tasziego spad\u0142o na wszystkich jak grom z jasnego nieba. Poniewa\u017c dosz\u0142o do niego w 2008 roku, mo\u017cna by\u0142o spekulowa\u0107, \u017ce ma zwi\u0105zek z marcowymi <a href=\"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=6039\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">protestami<\/a>. Ale kilka miesi\u0119cy po zatrzymaniu, 10 pa\u017adziernika, przecieraj\u0105c oczy ze zdumienia, przeczyta\u0142am artyku\u0142 w peki\u0144skim periodyku po\u015bwi\u0119conym mniejszo\u015bciom narodowym w Chinach. Piali w nim, \u017ce \u201edos\u0142ownie \u017caden\u201d z ponad o\u015bmiuset pracownik\u00f3w Dord\u017ce Tasziego nie bra\u0142 udzia\u0142u w demonstracjach, \u017ce wszyscy podpisali \u201ezobowi\u0105zania do strze\u017cenia jedno\u015bci macierzy i zwalczania separatyzmu etnicznego\u201d, a wszystko to okrasili zdj\u0119ciem, na kt\u00f3rym hotelarz wr\u0119cza khataki funkcjonariuszom t\u0142umi\u0105cym zamieszki.<\/p>\n<p class=\"western\">Spot\u0119gowa\u0142o to tylko moje w\u0105tpliwo\u015bci. W Lhasie m\u00f3wi\u0142o si\u0119, \u017ce Dord\u017ce Taszi pad\u0142 ofiar\u0105 wewn\u0119trznych rozgrywek koterii lokalnych aparatczyk\u00f3w. Z jednymi \u017cy\u0142, ma si\u0119 rozumie\u0107, \u015bwietnie, ale ci gry\u017ali si\u0119 o w\u0142adz\u0119 z drugimi, a w takich zmaganiach najpot\u0119\u017cniejsz\u0105 broni\u0105 jest karta \u201ewalki z separatyzmem\u201d. O ile w czasach rewolucji kulturalnej konkurencyjne frakcje hunwejbin\u00f3w licytowa\u0142y si\u0119 wierno\u015bci\u0105 \u201eprawdziwej my\u015bli Mao Zedonga\u201d, dzi\u015b zmienili totem i \u017cywi\u0105 si\u0119 po\u0142o\u017conymi trupem \u201eroz\u0142amowcami\u201d. Powiadaj\u0105, \u017ce decyzja o odstrzeleniu Dord\u017ce Tasziego zapad\u0142a na bardzo wysokim szczeblu i \u017ce nie wiedzia\u0142 o niej \u017caden urz\u0119dnik pochodzenia tybeta\u0144skiego. Podczas rewizji znaleziono pono\u0107 ukryte w wazonie pokwitowanie odbioru dwudziestu milion\u00f3w yuan\u00f3w, kt\u00f3re mia\u0142y by\u0107 datkiem na dzia\u0142alno\u015b\u0107 religijn\u0105 Dalajlamy.<\/p>\n<p class=\"western\">Trudno orzec, na ile jest to prawdopodobne. Wiemy tylko, \u017ce dwa lata p\u00f3\u017aniej okaza\u0142o si\u0119 nagle, i\u017c Dord\u017ce Taszi zosta\u0142 <a href=\"http:\/\/old.tybet.hfhr.org.pl\/raport.php?raport_id=1170\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">skazany<\/a> na kar\u0119 do\u017cywotniego wi\u0119zienia i konfiskat\u0119 ca\u0142ego maj\u0105tku, kt\u00f3rego warto\u015b\u0107 ocenia si\u0119 na niemal cztery i p\u00f3\u0142 miliarda yuan\u00f3w. Nie mam poj\u0119cia, czy faktycznie dorobi\u0142 si\u0119 a\u017c takiej fortuny, niemniej wyrok jest szokuj\u0105cy. Z pewno\u015bci\u0105 do tej pory nie potraktowano tak \u017cadnego tybeta\u0144skiego biznesmena. Pami\u0119tam, \u017ce w po\u0142owie lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych Han o nazwisku Zhou ukrad\u0142 upowa\u017cnienia do prowadzenia handlu zagranicznego w Tybeta\u0144skim Regionie Autonomicznym. M\u00f3wiono wtedy, \u017ce to najwi\u0119ksza afera gospodarcza w ca\u0142ych Chinach. Facet zosta\u0142 zatrzymany, ale potem po cichu zrzucili ca\u0142\u0105 win\u0119 na zwi\u0105zanego z nim profesora z Pekinu i to jemu dali do\u017cywocie, a Zhou zebra\u0142 okruchy swojego maj\u0105tku i wyjecha\u0142 z Lhasy.<\/p>\n<p class=\"western\">Czy to mo\u017cliwe, \u017ce dowodem winy Dord\u017ce Tasziego jest pokwitowanie, \u015bwiadcz\u0105ce o wspieraniu \u201eseparatystycznej kliki Dalaja\u201d? Rzecz jasna, nie wiemy. Nawet gdyby taki dokument istnia\u0142, dowodzi\u0142by jedynie zwi\u0105zku ucznia z nauczycielem. Czy to w Tybecie, gdzie buddystami s\u0105 wszyscy, czy gdziekolwiek na \u015bwiecie \u2013 dla wiernych jest to oczywist\u0105, normaln\u0105 praktyk\u0105. R\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 tylko kwoty; zamo\u017cni daj\u0105 wi\u0119cej, biedni mniej. Dord\u017ce Taszi by\u0142 naprawd\u0119 bogaty, wi\u0119c wyrazi\u0142 szczero\u015b\u0107 swych intencji w taki, a nie inny spos\u00f3b. Je\u017celi pope\u0142ni\u0142 tu jaki\u015b b\u0142\u0105d, to tylko zostawiaj\u0105c sobie na pami\u0105tk\u0119 potwierdzenie odbioru.<\/p>\n<p class=\"western\">Najbardziej szokuj\u0105ce jest jednak w tym wszystkim tybeta\u0144skie s\u0105downictwo. I nie m\u00f3wimy tu o kapturowych s\u0105dach, wysy\u0142aj\u0105cych do wi\u0119zie\u0144 anonimowych sprawc\u00f3w zbrodni przeciwko \u201ebezpiecze\u0144stwu pa\u0144stwa\u201d. Zamkni\u0119ty proces cz\u0142owieka nale\u017c\u0105cego do elity elit rodzimego biznesu wstrz\u0105sn\u0105\u0142 Tybeta\u0144czykami. Skoro w\u0142adze uzna\u0142y, \u017ce przest\u0119pstwo zas\u0142uguje na tak surow\u0105 kar\u0119, dlaczego nie wyja\u015bni\u0142y tego spo\u0142ecze\u0144stwu? Jakie\u017c to mroczne i przera\u017caj\u0105ce tajemnice kryj\u0105 ciemno\u015bci tego linczu? Rodzina mia\u0142a dwa lata na upublicznienie sprawy i znalezienie najlepszych adwokat\u00f3w, a przynajmniej o\u015bwiadczenie, dlaczego okaza\u0142o si\u0119 to niemo\u017cliwe. Ich milczenie jest najlepszym \u015bwiadectwem l\u0119ku, jaki zdo\u0142ano w nich zaszczepi\u0107. Trudno si\u0119 dziwi\u0107. Powiadaj\u0105, \u017ce brat Dord\u017ce Tasziego dosta\u0142 ju\u017c sze\u015b\u0107 lat. I \u017ce nie jest ostatni.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p class=\"western\">Pekin, 25 sierpnia 2010<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dord\u017ce Taszi jest najbardziej znan\u0105 postaci\u0105 w tybeta\u0144skim przemy\u015ble turystycznym. Ka\u017cdy cudzoziemiec, kt\u00f3ry odwiedzi\u0142 Lhas\u0119, musia\u0142 cho\u0107by s\u0142ysze\u0107 o nale\u017c\u0105cym do niego Yak Hotel. W ostatnich latach \u015bwietnie prosperowa\u0142. Za\u0142o\u017cy\u0142 grup\u0119 Manasarowar i dwie firmy deweloperskie, otwiera\u0142 hotele. Media okrzykn\u0119\u0142y go \u201esztandarem przemys\u0142u turystycznego i budowlanego\u201d, w\u0142adze obsypywa\u0142y nagrodami i wyr\u00f3\u017cnieniami, a w 2005 roku [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11618,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[31,29,19,22],"class_list":["post-11617","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-tybetanczykow","tag-marginalizacja","tag-oser","tag-protesty-polityczne","tag-wyroki"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11617","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11617"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11617\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11619,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11617\/revisions\/11619"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11618"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11617"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11617"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11617"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}