{"id":11681,"date":"2021-08-30T06:21:47","date_gmt":"2021-08-30T04:21:47","guid":{"rendered":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=11681"},"modified":"2021-08-24T08:52:00","modified_gmt":"2021-08-24T06:52:00","slug":"oser-jestem-tybetanka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=11681","title":{"rendered":"Oser: Jestem Tybetank\u0105"},"content":{"rendered":"\n

Autorzy angloj\u0119zycznego bloga High Peaks Pure Earth<\/a> zwracaj\u0105 uwag\u0119, \u017ce \u201etybeta\u0144scy obywatele sieci coraz mocniej podkre\u015blaj\u0105 swoj\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 narodow\u0105\u201d. Artyku\u0142 ilustruj\u0105 klipy, wiersze, grafiki.<\/p>\n

<\/p>\n

Na wielu chi\u0144skich portalach, <\/span>dost\u0119pnych bez konieczno\u015bci \u201eskakania przez wielki mur ognia\u201d, oraz na YouTube (tu \u201eskaka\u0107\u201d ju\u017c trzeba) uwag\u0119 przykuwa filmik<\/a>, w kt\u00f3rym mieszka\u0144cy Amdo m\u00f3wi\u0105 dumnie, otwarcie, pewnym g\u0142osem, z majacz\u0105cymi za plecami o\u015bnie\u017conymi g\u00f3rami: \u201eJestem Tybeta\u0144czykiem\u201d. Nie da si\u0119 tego ogl\u0105da\u0107 bez wzruszenia. <\/span><\/p>\n

Zgadzam si\u0119, \u017ce to \u201enajmocniejsze i najbardziej kreatywne wideo z Tybetu\u201d. Jedno proste zdanie ods\u0142ania wn\u0119trze ka\u017cdego bohatera i ukazuje jego serce. Z jednej strony, niczym chwytliwy slogan reklamowy, wygrywa r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy lud\u017ami, z drugiej za\u015b, jest jak iskra, rozpalaj\u0105ca ca\u0142\u0105 tybeta\u0144sk\u0105 ojczyzn\u0119 i kraj tych, co \u017cyj\u0105 daleko.<\/p>\n

W innym filmie wypowiedziane w eleganckim lhaskim dialekcie s\u0142owa: \u201eka kha ga nga<\/em> (pierwsze sylaby alfabetu tybeta\u0144skiego) to moje serce i dusza\u201d wzywaj\u0105 raz po raz do pos\u0142ugiwania si\u0119 \u201eczystym j\u0119zykiem tybeta\u0144skim\u201d, alarmuj\u0105c, \u017ce zosta\u0142 on \u201ezara\u017cony niebezpiecznymi wirusami nalecia\u0142o\u015bci\u201d. Sytuacja jest rozpaczliwa, zatem ze smutkiem, lecz bez rozdzierania szat, z niepokojem, ale nie histeri\u0105, wo\u0142amy: \u201eJe\u015bli nasz nar\u00f3d ma trwa\u0107, m\u00f3wmy wszyscy po tybeta\u0144sku, pos\u0142ugujmy si\u0119 czystym tybeta\u0144skim\u201d.<\/p>\n

Bardzo lubi\u0119 ten klip, poniewa\u017c uda\u0142o si\u0119 w nim uchwyci\u0107 ducha dobroci, elegancji i tolerancji w\u0142a\u015bciwych cywilizacji tybeta\u0144skiej. Nie ma tu rozpaczliwego zawodzenia, gniewu, wyzwisk i m\u015bciwych grymas\u00f3w charakterystycznych dla spo\u0142ecze\u0144stw, przez kt\u00f3re przejecha\u0142 walec totalitaryzmu. Nie trzeba daleko szuka\u0107 \u2013 chi\u0144ski hymn or\u0119duje, by \u201enasze cia\u0142a i krew sta\u0142y si\u0119 nowym Wielkim Murem\u201d. Podobnych przyk\u0142ad\u00f3w jest mn\u00f3stwo. I apel o m\u00f3wienie po tybeta\u0144sku to nie tylko pusty frazes. W wielu regionach Khamu i Amdo podczas letnich i zimowych wakacji organizuje si\u0119 dla uczni\u00f3w dodatkowe lekcje j\u0119zyka. Ludzie z wizj\u0105 i misj\u0105 zapraszaj\u0105 do siebie nauczycieli, mieszka\u0144cy odpowiadaj\u0105 z entuzjazmem, a dzieciaki <\/span>od najm\u0142odszych lat ucz\u0105 si\u0119 pilnie ojczystej mowy. <\/span><\/p>\n

Powie kto\u015b, \u017ce takie podkre\u015blanie tybeta\u0144skiej to\u017csamo\u015bci tr\u0105ci przesad\u0105, ale innej drogi nie ma. W naszych szko\u0142ach podstawowych ka\u017c\u0105 dzieciom \u015bpiewa\u0107 po mandary\u0144sku, \u201ejak m\u00f3wimy do taty, mamy i innych krewnych\u201d, cho\u0107 nie brakuje nam w\u0142asnych piosenek dla najmniejszych szkrab\u00f3w i rodzimych nazw wszelkich pociotk\u00f3w. Proces asymilacji dokonuje si\u0119 niepostrze\u017cenie, ma jednak ogromny wp\u0142yw na nowe pokolenie. Nie na darmo nad drzwiami wielu lhaskich szk\u00f3\u0142 wypisano: \u201eJestem dzieckiem Chin. Lubi\u0119 m\u00f3wi\u0107 po mandary\u0144sku\u201d. Rz\u0105d Chin najwyra\u017aniej ma gdzie\u015b ustanowion\u0105 przez siebie autonomi\u0119 mniejszo\u015bci narodowych. W ko\u0144cu od p\u00f3\u0142 wieku przerabiamy \u201eedukacj\u0119 patriotyczn\u0105\u201d, czyli pranie m\u00f3zg\u00f3w kolejnych generacji Tybeta\u0144czyk\u00f3w, kt\u00f3rego celem jest odebranie im w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci. To nie s\u0105 \u017carty. \u201eOdg\u00f3rne narzucanie segregowanych to\u017csamo\u015bci \u2013 przestrzega noblista Amartya Sen \u2013 bywa preludium prze\u015bladowa\u0144 i mord\u00f3w\u201d.<\/p>\n

\u201eRozwojowi grup etnicznych w Chinach przy\u015bwieca \u015bci\u015ble okre\u015blony cel \u2013 pisze wprost chi\u0144ski akademik o tej \u00bbfuzji\u00ab. \u2013 Narzuci\u0107 ca\u0142emu krajowi hua zu<\/em>, jedn\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 chi\u0144skiego dziedzictwa, kt\u00f3ra nie ma nic wsp\u00f3lnego z pozosta\u0142ymi pi\u0119\u0107dziesi\u0119cioma pi\u0119cioma nacjami\u201d. Kiedy owo \u201ezlewanie\u201d osi\u0105gnie po\u017c\u0105dany skutek, \u201eb\u0119dzie to ju\u017c tylko kwestia techniczna polegaj\u0105ca na wymianie dowod\u00f3w osobistych\u201d. Najwyra\u017aniej jednak Tybet nie pali si\u0119 do przybrania narzucanej mu to\u017csamo\u015bci, st\u0105d coraz g\u0142o\u015bniejsze wo\u0142anie \u201eJestem Tybeta\u0144czykiem!\u201d. Ja jednak nie zatrzymam si\u0119 na tej kropce, bowiem wszyscy musimy zada\u0107 sobie jeszcze dwa pytania: C\u00f3\u017c wi\u0119cej nam dzi\u015b pozosta\u0142o? Co ju\u017c stracili\u015bmy?<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Pekin, 14 lutego 2010<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Autorzy angloj\u0119zycznego bloga High Peaks Pure Earth zwracaj\u0105 uwag\u0119, \u017ce \u201etybeta\u0144scy obywatele sieci coraz mocniej podkre\u015blaj\u0105 swoj\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 narodow\u0105\u201d. Artyku\u0142 ilustruj\u0105 klipy, wiersze, grafiki.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11682,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[44,31,29,20],"class_list":["post-11681","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-tybetanczykow","tag-jezyk","tag-marginalizacja","tag-oser","tag-protesty-spoleczne"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11681","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11681"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11681\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11684,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11681\/revisions\/11684"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11682"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11681"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11681"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11681"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}