{"id":11969,"date":"2021-12-02T06:21:46","date_gmt":"2021-12-02T05:21:46","guid":{"rendered":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=11969"},"modified":"2021-11-23T12:25:08","modified_gmt":"2021-11-23T11:25:08","slug":"oser-spotkania-pod-gora-kailas-gjandrak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=11969","title":{"rendered":"Oser: Spotkania pod G\u00f3r\u0105 Kaila\u015b. Gjandrak"},"content":{"rendered":"\n

Drikung jest jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych szk\u00f3\u0142 tradycji kagju. Ma d\u0142ug\u0105 histori\u0119, wysublimowane nauki i niezliczonych jogin\u00f3w, kt\u00f3rzy osi\u0105gn\u0119li najwy\u017csze poziomy duchowego urzeczywistnienia. Stare przys\u0142owie m\u00f3wi \u201enie dor\u00f3wnasz w\u0142adzy kaszagu<\/em>, maj\u0105tkowi szko\u0142y karma kagju i mocy adept\u00f3w drikungu\u201d. Od o\u015bmiuset lat ich klasztory dzia\u0142a\u0142y w ca\u0142ym Tybecie i ka\u017cdym zak\u0105tku Himalaj\u00f3w. Pierwszy i g\u0142\u00f3wny, Drikung Til, le\u017cy w Maldrogongkarze, na wsch\u00f3d od Lhasy. S\u0142ynie z cmentarzyska i ceremonialnych abhiszek<\/em>, udzielanych co dwana\u015bcie lat w roku ma\u0142py naszego kalendarza. W 2004 pojecha\u0142am tam z ca\u0142\u0105 rodzin\u0105. Rozleg\u0142e \u0142\u0105ki pokrywa\u0142 g\u0105szcz wielkich i ma\u0142ych namiot\u00f3w. Z rozstawionych wsz\u0119dzie g\u0142o\u015bnik\u00f3w dobiega\u0142 g\u0142\u0119boki, nieziemski g\u0142os opata, intonuj\u0105cego wersy rytua\u0142u. Widzieli\u015bmy te\u017c s\u0142ynny kamie\u0144, na kt\u00f3rym \u0107wiartuje si\u0119 zw\u0142oki. Ofiarna szarfa owini\u0119ta wok\u00f3\u0142 s\u0105siedniego g\u0142azu sygnalizowa\u0142a, \u017ce zmar\u0142y rozpoczyna w\u0142a\u015bnie ostatni\u0105 w\u0119dr\u00f3wk\u0119. M\u00f3wiono, \u017ce mimo ulewnego deszczu drugiego dnia liczba wiernych przekroczy\u0142a dwie\u015bcie tysi\u0119cy. Wszyscy stali w milczeniu z odkrytymi g\u0142owami, pragn\u0105c odebra\u0107 b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo, dzi\u0119ki kt\u00f3remu po \u015bmierci ich umys\u0142y odnajd\u0105 w\u0142a\u015bciw\u0105 drog\u0119. Ju\u017c sam ten widok sprawi\u0142, \u017ce nasz przewodnik p\u0142aka\u0142 jak dziecko.<\/p>\n

<\/p>\n

Drikung Czecang Rinpocze, jeden z najwy\u017cszych hierarch\u00f3w szko\u0142y, pisze, \u017ce zawsze by\u0142a ona szczeg\u00f3lnie zwi\u0105zana z G\u00f3r\u0105 Kaila\u015b. Ka\u017cdy Tybeta\u0144czyk zna tradycj\u0119 pielgrzymowania na trzy \u015bwi\u0119te g\u00f3ry \u2013 Kaila\u015b w Ngari (w roku konia<\/a>), Lapczi w Nepalu (w roku kozy) i Cari na granicy Lhoki i indyjskiego Asamu (w roku ma\u0142py) \u2013 uwa\u017cane za cia\u0142o, mow\u0119 i umys\u0142 b\u00f3stwa o imieniu Czakrasamwara. Ustanowi\u0142 j\u0105 ponad osiemset lat temu za\u0142o\u017cyciel szko\u0142y, Dzigten Sumgon. Inne stare przys\u0142owie powiada, \u017ce \u201emistrzowie trzech g\u00f3r s\u0105 z drikungu\u201d, poniewa\u017c mia\u0142 pos\u0142a\u0107 na ka\u017cd\u0105 z nich dok\u0142adnie 55525 adept\u00f3w.<\/p>\n

W czasie \u015bwi\u0119ta Saga Da\u0142a, przypadaj\u0105cego pi\u0119tnastego dnia czwartego miesi\u0105ca, przed wymian\u0105 masztu i flag modlitewnych u podn\u00f3\u017ca G\u00f3ry Kaila\u015b odprawia si\u0119 specjaln\u0105 ceremoni\u0119 w klasztorze Gjandrak, wzniesionym zgodnie z wizj\u0105 Dzigtena Sumgona, kt\u00f3ry powiedzia\u0142 swoim uczniom, \u017ce gdy zobacz\u0105 \u201eg\u00f3r\u0119 o kszta\u0142cie w\u0119\u017ca\u201d, maj\u0105 postawia\u0107 \u015bwi\u0105tyni\u0119 na jego g\u0142owie. Klasztor dzia\u0142a od 1215 roku i nale\u017cy do szko\u0142y kagju, a opat\u00f3w tradycyjnie kszta\u0142ci w Drikung Til.<\/p>\n

Inne podania \u0142\u0105cz\u0105 to miejsce z Szangszungiem, widz\u0105c w nim pa\u0142ac jego osiemnastu kr\u00f3l\u00f3w, co ma t\u0142umaczy\u0107 obecno\u015b\u0107 nietypowego dla klasztor\u00f3w buddyjskich kamiennego wa\u0142u. Wedle starych poda\u0144 s\u0142ynny br\u0105zowy pos\u0105g Buddy, nazywany \u201emajestatem Ngari\u201d, ofiarowa\u0142o w\u0119\u017cowe b\u00f3stwo \u015bwi\u0119tego jeziora Manasarowar. Wok\u00f3\u0142 \u015bwi\u0105tyni pe\u0142no jest starych jaski\u0144, w kt\u00f3rych jogini przez ca\u0142e wieki studiowali sutry mahajany i praktykowali w zimie sze\u015b\u0107 jog Naropy, wykuwaj\u0105c legend\u0119 drikungu.<\/p>\n

Klasztor spod \u015bwi\u0119tej g\u00f3ry zniszczono w czasie rewolucji kulturalnej. \u201eLudowe masy\u201d wykaza\u0142y si\u0119 przy tym szczeg\u00f3lnym barbarzy\u0144stwem, nie tylko \u201er\u00f3wnaj\u0105c z ziemi\u0105 mury, ale i wysadzaj\u0105c w powietrze skalne fundamenty\u201d. Os\u0142upia\u0142a wpatruj\u0119 si\u0119 w pot\u0119\u017cne g\u0142azy. Jakich materia\u0142\u00f3w wybuchowych do tego u\u017cyto? I jaki wp\u0142yw mia\u0142a taka eksplozja na ca\u0142\u0105 g\u00f3r\u0119? Boj\u0119 si\u0119 o tym my\u015ble\u0107. Jedyna pociecha w tym, \u017ce jaki\u015b dzielny cz\u0142owiek zd\u0105\u017cy\u0142 ukry\u0107 naj\u015bwi\u0119tszy pos\u0105g, kt\u00f3ry wykopa\u0142 i zwr\u00f3ci\u0142 dopiero po odbudowaniu klasztoru.<\/p>\n

Naoczny \u015bwiadek opisa\u0142 te zdarzenia Czecangowi Rinpoczemu. \u201eRej wodzi\u0142o dw\u00f3ch Tybeta\u0144czyk\u00f3w, Jesze Lhadar i Dalha z Darcienu. Ten drugi dawno nie \u017cyje, a by\u0142 z nich najgorliwszy. \u0141adunek odpali\u0142 Chi\u0144czyk. Pada\u0142o i nie m\u00f3g\u0142 zapali\u0107 lontu, ale nagle uderzy\u0142 piorun i \u015bwi\u0105tynia leg\u0142a w gruzach\u201d. Trudno orzec, w kt\u00f3rym miejscu zaczyna si\u0119 legenda. Kiedy po zako\u0144czeniu rewolucji kulturalnej zn\u00f3w zezwolono na manifestowanie wiary, inny cz\u0142owiek z Darcienu wzni\u00f3s\u0142 tu \u015bwi\u0105tyni\u0119 z glinianych cegie\u0142. Potem zrobiono to jeszcze raz, u\u017cywaj\u0105c kamieni. Jeden z mieszka\u0144c\u00f3w zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 o to do Czecanga Rinpoczego, kt\u00f3ry zacz\u0105\u0142 zbiera\u0107 pieni\u0105dze, uzyskuj\u0105c mi\u0119dzy innymi du\u017c\u0105 dotacj\u0119 od niemieckiej fundacji. Pomog\u0142a te\u017c para Szwajcar\u00f3w zakochanych w Himalajach. Dzi\u0119ki politycznej odwil\u017cy klasztorowi przywr\u00f3cono dawny kszta\u0142t, dobudowuj\u0105c nawet klinik\u0119 tradycyjnej medycyny tybeta\u0144skiej.<\/p>\n

Po\u0142o\u017cony w pobli\u017cu na \u201ewewn\u0119trznym\u201d szlaku pielgrzymek klasztor Serlung tak\u017ce zosta\u0142 zburzony podczas rewolucji kulturalnej, cho\u0107 nie wiem, czy i tu pos\u0142u\u017cono si\u0119 dynamitem. \u015awi\u0105tyni\u0105 opiekuje si\u0119 mnich Kunczok Czopak, w skr\u00f3cie Kunczopak, kt\u00f3ry wr\u00f3ci\u0142 tu z pastwisk po zniesieniu restrykcji i musia\u0142 prze\u017cy\u0107 szok na widok ruin. Pomaga\u0142 odbudowywa\u0107 oba kompleksy. Na wysoko\u015bci ponad 5000 metr\u00f3w jednego dnia taszczy\u0142 kamienie do Gjandraku, nast\u0119pnego do Serlungu, i tak bez ko\u0144ca. Nikt nie wyla\u0142 tu tyle potu. Nikt te\u017c nie zliczy pielgrzym\u00f3w, kt\u00f3rym ratowa\u0142 \u017cycie na szlaku. Dzi\u015b ma ju\u017c ponad dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat, ale wci\u0105\u017c strze\u017ce \u015bwi\u0105tyni u podn\u00f3\u017ca \u015bwi\u0119tej g\u00f3ry. Na pooranej zmarszczkami twarzy wida\u0107 trudy \u017cycia \u2013 cierpie\u0144, niez\u0142omnej walki i uporu \u2013 ale z oczu emanuje spok\u00f3j.<\/p>\n

\u201eTrzyna\u015bcie z\u0142otych stup<\/em>\u201d przy klasztorze Gjandrak zawiera\u0142o prochy hierarch\u00f3w drikung kagju. Te czorteny<\/em> r\u00f3wnie\u017c zniszczono w czasie rewolucji kulturalnej (cho\u0107 zn\u00f3w nie wiem, czy wysadzono). Czecang Rinpocze m\u00f3wi, \u017ce zapyta\u0142 Szwajcar\u00f3w, kt\u00f3rzy przywie\u017ali mu zdj\u0119cia zgruchotanych monument\u00f3w, dlaczego chc\u0105 je odbudowa\u0107. Odpowiedzieli, \u017ce to jedne z najwy\u017cej po\u0142o\u017conych budowli w tym \u015bwiecie i pomniki pokole\u0144 mistrz\u00f3w drikungu, cho\u0107 dzi\u015b cz\u0119sto przedstawiane w internetowych publikacjach jako relikty Szangszungu (co nie musi by\u0107 wyrazem z\u0142ej woli, tylko \u015bwiadectwem wp\u0142ywu, jaki to pradawne kr\u00f3lestwo odcisn\u0119\u0142o na regionie Ngari).<\/p>\n

Prawda jest taka, \u017ce w czasie rewolucji kulturalnej (a cz\u0119sto i wcze\u015bniej, w poprzedniej dekadzie) <\/span>zniszczono <\/span>dos\u0142ownie wszystkie klasztory, wzniesione na \u015bwi\u0119tej g\u00f3rze i wok\u00f3\u0142 \u015bwi\u0119tego jeziora. W latach osiemdziesi\u0105tych miejscowi odbudowali wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich, cho\u0107 budynki s\u0105 znacznie mniejsze i, rzecz jasna, ogo\u0142ocone z dawnych malowide\u0142 oraz pos\u0105g\u00f3w. Reszta wci\u0105\u017c le\u017cy w ruinie. Na obrze\u017cu jeziora Manasarowar nowe \u017cycie tchni\u0119to w cztery z sze\u015bciu klasztor\u00f3w. Sk\u0105din\u0105d wiadomo, \u017ce Mao Zedong osobi\u015bcie zakaza\u0142 zwalczania \u201eczterech prze\u017cytk\u00f3w\u201d i \u201eostrej walki\u201d w regionach przygranicznych (czyli w 70 okr\u0119gach i 25 miejscowo\u015bciach w Szigace, Lhoce, Njingtri i Ngari) \u2013 co zatem wywo\u0142a\u0142o tak\u0105 po\u017cog\u0119 w sanktuarium granicz\u0105cym z Indiami i Nepalem, \u015bwi\u0119tym w dodatku nie tylko dla wyznawc\u00f3w buddyzmu? <\/span><\/p>\n

Kaila\u015b przypomina afga\u0144ski Bamian, w kt\u00f3rym 12 marca 2001 roku talibowie wysadzili dwa wielkie pos\u0105gi Buddy. Najpierw strzelali do nich z czo\u0142g\u00f3w i armat, ale gdy okaza\u0142y si\u0119 dla nich zbyt pot\u0119\u017cne, u\u017cyli dynamitu. Pos\u0105gi powsta\u0142y w VI wieku i pierwotnie spogl\u0105da\u0142y na kilkana\u015bcie klasztor\u00f3w, w kt\u00f3rych \u017cy\u0142y, studiowa\u0142y i praktykowa\u0142y tysi\u0105ce mnich\u00f3w i mniszek. Kilka lat temu przywr\u00f3cono je na chwil\u0119 do \u017cycia dzi\u0119ki projekcji holograficznej. W gruncie rzeczy to przejmuj\u0105ca lekcja Dharmy. \u201eNasze uwarunkowane \u017cycie jest jak kropla rosy, ba\u0144ka powietrza w kipieli g\u00f3rskiego strumienia, b\u0142yskawica na letnim niebie, migoc\u0105cy p\u0142omyk lampki, mira\u017c, sen, z\u0142uda\u201d. Trzeba przecie\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce to, czym ha\u0144bi\u0105 si\u0119 talibowie, zupe\u0142nie niedawno dzia\u0142o si\u0119 i na naszej ziemi. Szkoda, \u017ce \u015bwiat, kt\u00f3ry oburza si\u0119 na barbarzy\u0144stwo w Bamianie, do dzi\u015b nie wie nic o zag\u0142adzie tybeta\u0144skich \u015bwi\u0105ty\u0144. Nieliczne chi\u0144skie relacje o ich odbudowywaniu s\u0105 w najlepszym wypadku mgliste, najcz\u0119\u015bciej ca\u0142kowicie przemilczaj\u0105c fakty i kontekst. Jakby nic si\u0119 nie sta\u0142o.<\/p>\n

Traf chcia\u0142, \u017ce trafi\u0142am w sieci na obraz Niko\u0142aja Roericha, przedstawiaj\u0105cy \u015bwi\u0105tyni\u0119 u st\u00f3p G\u00f3ry Kaila\u015b. Uwielbiam tego rosyjskiego malarza, kt\u00f3ry w latach 1923\u201328 \u201eeksplorowa\u0142\u201d Azj\u0119 \u015arodkow\u0105. Ponad dwa tysi\u0105ce z jego obraz\u00f3w przedstawia Himalaje. Moj\u0105 uwag\u0119 przyku\u0142a akwarela z klasztorem i stup\u0105, kt\u00f3re wyda\u0142y mi si\u0119 dziwnie znajome. Zacz\u0119\u0142am grzeba\u0107 w zdj\u0119ciach robionych przez turyst\u00f3w i nie mam w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce Roerich namalowa\u0142 Gjandrak \u2013 tyle \u017ce tamten pierwszy, osiemsetletni.<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

1 maja 2021<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Za High Peaks Pure Earth<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Drikung jest jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych szk\u00f3\u0142 tradycji kagju. Ma d\u0142ug\u0105 histori\u0119, wysublimowane nauki i niezliczonych jogin\u00f3w, kt\u00f3rzy osi\u0105gn\u0119li najwy\u017csze poziomy duchowego urzeczywistnienia. Stare przys\u0142owie m\u00f3wi \u201enie dor\u00f3wnasz w\u0142adzy kaszagu, maj\u0105tkowi szko\u0142y karma kagju i mocy adept\u00f3w drikungu\u201d. Od o\u015bmiuset lat ich klasztory dzia\u0142a\u0142y w ca\u0142ym Tybecie i ka\u017cdym zak\u0105tku Himalaj\u00f3w. Pierwszy i g\u0142\u00f3wny, Drikung Til, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11976,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[23,27,29],"class_list":["post-11969","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-tybetanczykow","tag-buddyzm","tag-historia","tag-oser"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11969","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11969"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11969\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11988,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11969\/revisions\/11988"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11976"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11969"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11969"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11969"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}