{"id":12006,"date":"2021-12-06T06:21:42","date_gmt":"2021-12-06T05:21:42","guid":{"rendered":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=12006"},"modified":"2021-11-30T09:02:38","modified_gmt":"2021-11-30T08:02:38","slug":"oser-juszu-rok-pozniej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=12006","title":{"rendered":"Oser: Juszu rok p\u00f3\u017aniej"},"content":{"rendered":"\n

Droga do Juszu by\u0142a pe\u0142na emocji. Wszyscy wiemy, \u017ce 14 kwietnia 2010 roku miasto spustoszy\u0142o trz\u0119sienie ziemi<\/a>. Zabija\u0142o i burzy\u0142o. Wcze\u015bniej cz\u0119sto bywa\u0142am w Juszu, raz sp\u0119dzi\u0142am tam nawet dwa tygodnie, zakochuj\u0105c si\u0119 w ludziach i ich obyczajach. Szczeg\u00f3lne wra\u017cenie zrobi\u0142 na mnie Rinpocze, kt\u00f3ry za\u0142o\u017cy\u0142 bibliotek\u0119 z ksi\u0105\u017ckami tybeta\u0144skimi, ale i chi\u0144skimi oraz angielskimi, traktuj\u0105cymi nie tylko o buddyzmie.<\/p>\n

<\/p>\n

Po trz\u0119sieniu wszyscy przyjaciele m\u00f3wili mi o tematach tabu, kt\u00f3rych nie wolno porusza\u0107 w rozmowach z \u201eobcymi\u201d: raz, w\u0142asno\u015b\u0107 ziemi; dwa, szko\u0142y i uczniowie; trzy, zgromadzenia religijne i dzia\u0142alno\u015b\u0107 buddyst\u00f3w<\/a> w og\u00f3le. Pisa\u0142am wtedy, \u017ce \u201eodrodzenie po kataklizmie b\u0119dzie trudne. Po katastrofie naturalnej przysz\u0142a ludzka. W\u0142adze lokalne ci\u0105gle zmieniaj\u0105 plany odbudowy. Poza \u00bbmodelow\u0105\u00ab wiosk\u0105 Czangu z nowymi, prostymi domkami o czerwonych dachach, wi\u0119kszo\u015b\u0107 ofiar wci\u0105\u017c wiedzie okaleczone \u017cycie w namiotowiskach\u201d.<\/p>\n

Jak wygl\u0105da to dzi\u015b, w lipcu 2011 roku?<\/p>\n

Wypada chyba zacz\u0105\u0107 od tego, \u017ce gdy doje\u017cd\u017cali\u015bmy do miasta, zatrzyma\u0142a nas policja przy (usypisku kamieni modlitewnych) Gjana Mani. To nie by\u0142 zwyk\u0142y patrol drog\u00f3wki, tylko funkcjonariusze s\u0142u\u017cb specjalnych i jeden stary tajniak. Sprawdzaj\u0105c papiery Wang Lixionga, m\u0142ody, przystojny Tybeta\u0144czyk rzuci\u0142 po naszemu: tha ge re<\/em>, \u201eto on\u201d, i wtedy dotar\u0142o do mnie, \u017ce to nie rutynowa kontrola, tylko imienne powitanie.<\/p>\n

Pozwolili jecha\u0107 dalej, ale od tej pory nie odst\u0119powali nas na krok. Mimo to wysz\u0142am z samochodu i, jak ka\u017ce tradycja, okr\u0105\u017cy\u0142am odbudowane przez t\u0142umy wiernych Gjana Mani. Zabra\u0142o mi to ponad godzin\u0119. Wielu Tybeta\u0144czyk\u00f3w obraca\u0142o w milczeniu m\u0142ynki modlitewne, wzd\u0142u\u017c drogi ci\u0105gn\u0119\u0142y si\u0119 niebieskie namioty, kt\u00f3re rozbito dla ocala\u0142ych. Zapyta\u0142am m\u0119\u017cczyzn\u0119 z m\u0142ynkiem, jak d\u0142ugo tam jeszcze zostan\u0105, a on odpar\u0142 z gorycz\u0105: \u201enie wiemy, mo\u017ce rok, mo\u017ce dwa\u201d. Spotka\u0142am te\u017c grup\u0119 dzieci w niebiesko-bia\u0142ych mundurkach; powiedzia\u0142y, \u017ce w Juszu s\u0105 tylko szko\u0142y podstawowe, a do wy\u017cszych trzeba jecha\u0107 \u201edo Chi\u0144czyk\u00f3w\u201d. Te maluchy by\u0142y najszcz\u0119\u015bliwszymi osobami, jakie tam widzia\u0142am.<\/p>\n

W pobli\u017cu kamieni modlitewnych u\u0142o\u017cono pi\u0119\u0107 palenisk z wielkimi kot\u0142ami. S\u0119dziwa ani<\/em> [mniszka], kt\u00f3ra gotowa\u0142a w nich herbat\u0119 dla p\u0105tnik\u00f3w, chwyci\u0142a mnie mocno za r\u0119k\u0119 i zapyta\u0142a, gdzie jest m\u00f3j dom. Zdo\u0142a\u0142am wykrztusi\u0107 tylko \u201ew Lhasie\u201d i zacz\u0119\u0142am \u0142ka\u0107. Tybeta\u0144ska dziewczyna przykucn\u0119\u0142a przy p\u0142ocie, strzepuj\u0105c kurz, kt\u00f3ry osiad\u0142 na kamieniu z sylab\u0105 om<\/em>. Nawet na niego dmucha\u0142a, cho\u0107 przeje\u017cd\u017caj\u0105ce obok samochody i koparki bez przerwy wznieca\u0142y k\u0142\u0119by szarego py\u0142u.<\/p>\n

O zmierzchu dojechali\u015bmy do Juszu, ale miejsce z naszych wspomnie\u0144 by\u0142o obce, zmienione nie do poznania w zapylony, ha\u0142a\u015bliwy plac budowy. Wsz\u0119dzie miga\u0142y szyldy firm budowlanych, maszyny, t\u0142umy robotnik\u00f3w z r\u00f3\u017cnych region\u00f3w kraju. \u201eMam wra\u017cenie, \u017ce zjechali tu budowla\u0144cy z ca\u0142ych Chin\u201d, westchn\u0119\u0142am. Mimo to rok i trzy miesi\u0105ce po kataklizmie Juszu wci\u0105\u017c przypomina\u0142o zbombardowane miasto.<\/p>\n

Wsz\u0119dzie towarzyszy\u0142y nam trzy samochody \u2013 czytelne ostrze\u017cenie. Nie ulega\u0142o w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce mia\u0142y nam wybi\u0107 z g\u0142owy spotkania z przyjaci\u00f3\u0142mi, kt\u00f3rzy mogliby opowiedzie\u0107, co si\u0119 tu naprawd\u0119 dzieje. Jak mieliby\u015bmy to zrobi\u0107 bez nara\u017cania ich na nieprzyjemno\u015bci? Pozostawa\u0142a wi\u0119c tylko d\u0142uga w\u0119dr\u00f3wka po mie\u015bcie i, co okaza\u0142o si\u0119 nie\u0142atwe, znalezienie noclegu. Przy recepcji natkn\u0119li\u015bmy si\u0119 na przedsi\u0119biorc\u0119 budowlanego z Sichuanu, kt\u00f3ry powiedzia\u0142, \u017ce sko\u0144czy\u0142 prac\u0119, przyjecha\u0142 po zap\u0142at\u0119 i czeka na ni\u0105 od ponad tygodnia. \u201eCholerni urz\u0119dnicy prze\u017ceraj\u0105 nasze pieni\u0105dze\u201d, rzuci\u0142 z w\u015bciek\u0142o\u015bci\u0105.<\/p>\n

W nocy nie mog\u0142am zasn\u0105\u0107. W powietrzu unosi\u0142a si\u0119 dziwna, nieznana wo\u0144. Pomy\u015bla\u0142am, \u017ce je\u015bli tak pachn\u0105 ofiary, mo\u017ce ju\u017c nigdy nie znikn\u0105\u0107.<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Lhasa, 1 wrze\u015bnia 2011<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Droga do Juszu by\u0142a pe\u0142na emocji. Wszyscy wiemy, \u017ce 14 kwietnia 2010 roku miasto spustoszy\u0142o trz\u0119sienie ziemi. Zabija\u0142o i burzy\u0142o. Wcze\u015bniej cz\u0119sto bywa\u0142am w Juszu, raz sp\u0119dzi\u0142am tam nawet dwa tygodnie, zakochuj\u0105c si\u0119 w ludziach i ich obyczajach. Szczeg\u00f3lne wra\u017cenie zrobi\u0142 na mnie Rinpocze, kt\u00f3ry za\u0142o\u017cy\u0142 bibliotek\u0119 z ksi\u0105\u017ckami tybeta\u0144skimi, ale i chi\u0144skimi oraz angielskimi, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12009,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[31,29],"class_list":["post-12006","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-tybetanczykow","tag-marginalizacja","tag-oser"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12006","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12006"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12006\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12011,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12006\/revisions\/12011"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12009"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12006"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12006"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12006"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}