Nazywam si\u0119 Taszi Rabten. Pisz\u0119 pod pseudonimem Therang. Pochodz\u0119 z Dzoge w Amdo. Mo\u017cna nazwa\u0107 mnie osob\u0105, kt\u00f3ra odmawia udzia\u0142u w \u201echi\u0144skim marzeniu\u201d. Nie mam z nim nic wsp\u00f3lnego. Nie chc\u0119 nale\u017ce\u0107 do \u017cadnej rz\u0105dowej struktury. Kocham wolno\u015b\u0107.<\/p>\n
<\/p>\n
Ostatnio prowadz\u0119 khang<\/em>, \u201eherbaciarni\u0119\u201d w Ngabie. Nazywa si\u0119 \u201eLa-o\u201d, od pierwotnego \u017ar\u00f3d\u0142a melodii i muzyki w naszej tradycji. Serwujemy r\u00f3\u017cne tybeta\u0144skie i chi\u0144skie herbaty. Uwa\u017cam, \u017ce trzeba na siebie zarabia\u0107. Wiem, \u017ce ludzie na mnie patrz\u0105, w kraju i za granic\u0105. Nie chc\u0119, \u017ceby m\u00f3wili, \u017ce nie potrafi\u0119 si\u0119 utrzyma\u0107. \u201eCho\u0107 Therang nie ma \u017celaznej miski ry\u017cu \u2013 odpowiadam cynicznym krytykom \u2013 nie zamierza umiera\u0107 z g\u0142odu. Ceni sobie niezale\u017cno\u015b\u0107\u201d.<\/p>\n By\u0142e\u015b wi\u0119\u017aniem politycznym. Co o nich s\u0105dzisz?<\/em><\/p>\n Okre\u015blenie \u201ewi\u0119zie\u0144 polityczny\u201d jest bardzo mocno nacechowane. Prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c, nie znam si\u0119 na polityce. Wsadzono mnie za tw\u00f3rczo\u015b\u0107 literack\u0105. Innymi s\u0142owy, zosta\u0142em uznany za przest\u0119pc\u0119 z powodu wyra\u017cania swoich pogl\u0105d\u00f3w. Nawet s\u0119dziemu powiedzia\u0142em, \u017ce tybeta\u0144scy pisarze powinni mie\u0107 przestrze\u0144 do wyra\u017cania siebie. Nie zmieni\u0142em zdania do dzisiaj. Bez wzgl\u0119du na to, kto i gdzie tego za\u017c\u0105da, nigdy nie zrezygnuj\u0119 z pisania. Uwa\u017cam si\u0119 za osob\u0119 tolerancyjn\u0105, ale mam swoje granice i nikomu nie daj\u0119 prawa do zmuszania mnie do rozstania si\u0119 z literatur\u0105 tybeta\u0144sk\u0105.<\/p>\n Jak by\u0142o w wi\u0119zieniu? S\u0142yszeli\u015bmy, \u017ce du\u017co czyta\u0142e\u015b.<\/em><\/p>\n Tak, w wi\u0119zieniu uda\u0142o mi si\u0119 przeczyta\u0107 mn\u00f3stwo ksi\u0105\u017cek. G\u0142\u00f3wnie chi\u0144skich. Nazwijmy to \u201ekorzystaniem z okazji\u201d. Normalnie wi\u0119\u017aniowie nie maj\u0105 czasu na czytanie. Wszyscy musz\u0105 pracowa\u0107. Za prac\u0119 dostaje si\u0119 \u201egwiazdki\u201d, dzi\u0119ki kt\u00f3rym mo\u017cna liczy\u0107 na z\u0142agodzenie wyroku. Ale ja bez przerwy pisa\u0142em do w\u0142adz, \u017ce nie pope\u0142ni\u0142em \u017cadnego przest\u0119pstwa i nie mog\u0119 pracowa\u0107. Mia\u0142em szcz\u0119\u015bcie, bo komendant tego akurat zak\u0142adu karnego nie czu\u0142 wrogo\u015bci wobec Tybeta\u0144czyk\u00f3w. To by\u0142 rozs\u0105dny cz\u0142owiek. Pozwoli\u0142 mi czyta\u0107. Odsiaduj\u0105c wyrok, powiedzia\u0142em przyjacielowi, \u017ce nie mam \u017cadnych wrog\u00f3w<\/a>. W wi\u0119zieniu znalaz\u0142em si\u0119 z powodu wyboru, kt\u00f3rego sam dokona\u0142em \u2013 a skoro tak, nie mog\u0142em nikogo wini\u0107. Niczego te\u017c nie \u017ca\u0142owa\u0142em.<\/p>\n Kto jest dla ciebie najwi\u0119ksz\u0105 inspiracj\u0105?<\/em><\/p>\n Matka. Nie umie pisa\u0107 ani czyta\u0107, ale jest bardzo silna i honorowa. Co wi\u0119cej, przeciwno\u015bci dodaj\u0105 jej si\u0142. Wspiera\u0142a ka\u017cd\u0105 decyzj\u0119, jak\u0105 podj\u0105\u0142em. Niczego nie pr\u00f3bowa\u0142a mi wyperswadowa\u0107. Zawsze by\u0142a przy mnie, dodaj\u0105c otuchy. Nie tylko kocha\u0142a mnie jak ka\u017cda matka, ale by\u0142a te\u017c nies\u0142ychanie otwarta, za co jestem jej bezgranicznie wdzi\u0119czny.<\/p>\n Co chcia\u0142by\u015b robi\u0107, gdyby\u015b tylko m\u00f3g\u0142?<\/em><\/p>\n Odwiedzi\u0107 ka\u017cdy zak\u0105tek Tybetu, opisuj\u0105c wszystkie rado\u015bci i smutki, przyjemno\u015bci i cierpienia moich ziomk\u00f3w. Chc\u0119 poznawa\u0107 tybeta\u0144skie tradycje i uczy\u0107 si\u0119 angielskiego.<\/p>\n Czy m\u00f3g\u0142by\u015b powiedzie\u0107 co\u015b o swoich studiach? Co by\u0142o twoim najwi\u0119kszym osi\u0105gni\u0119ciem akademickim?<\/em><\/p>\n Uczy\u0142em si\u0119 w P\u00f3\u0142nocno-Zachodni Uniwersytecie Narodowo\u015bci w Amdo. Studia zrobi\u0142y ze mnie wi\u0119\u017ania politycznego. To by\u0142 m\u00f3j dyplom. Jako student mia\u0142em okazj\u0119 do zastanowienia nad wszystkim, roztrz\u0105sania i kwestionowania najr\u00f3\u017cniejszych idei. By\u0142em szcz\u0119\u015bliwy, \u017ce znalaz\u0142em si\u0119 w takim miejscu.<\/p>\n Twoje <\/em>Spisane krwi\u0105 zosta\u0142o bardzo przyj\u0119te przez czytelnik\u00f3w. Jak si\u0119 z tym czujesz?<\/em><\/p>\n To moja pierwsza ksi\u0105\u017cka. Spodoba\u0142a si\u0119, cho\u0107 opowiada o strasznych rzeczach, przez kt\u00f3re wszyscy przeszli\u015bmy. Uwa\u017cam, \u017ce pisarz powinien umie\u0107 wsta\u0107 i m\u00f3wi\u0107, co my\u015bli. Pisa\u0142em w po\u015bpiechu. Zosta\u0142em do tego zmuszony, widz\u0105c, jak leje si\u0119 krew Tybeta\u0144czyk\u00f3w z trzech dzielnic. Musia\u0142em, bo innym zak\u0142adano knebel. Pisa\u0142em prawd\u0119.<\/p>\n Czym jest dla ciebie poezja? Czy b\u0119dziesz dalej pisa\u0142 i publikowa\u0142?<\/em><\/p>\n B\u0119d\u0119 pisa\u0142. Dawniej pr\u00f3bowa\u0142em pisa\u0107 eseje i wiersze, teraz chc\u0119 skupi\u0107 si\u0119 na poezji, kt\u00f3ra uratowa\u0142a mnie w wi\u0119zieniu, naprawd\u0119 nieprzyjemnym miejscu. Dawa\u0142a mi odwag\u0119 i wizj\u0119. Znalaz\u0142em w niej solidarno\u015b\u0107 i pociech\u0119. Kiedy\u015b kocha\u0142em wiersze, dzi\u015b s\u0105 one moj\u0105 religi\u0105. Nigdy nie wyrzekn\u0119 si\u0119 wiary. Prawda, zajmuj\u0119 si\u0119 herbaciarni\u0105, ale to tylko potrzeba chwili, cho\u0107 odnosz\u0119 wra\u017cenie, \u017ce rozczarowa\u0142em w ten spos\u00f3b dw\u00f3ch czy trzech koleg\u00f3w po pi\u00f3rze. Najwyra\u017aniej pok\u0142adali we mnie za du\u017co nadziei. Bez wzgl\u0119du na to, co si\u0119 robi, nie wolno rezygnowa\u0107 z wiary i marze\u0144. Gdybym po otwarciu knajpy zapomnia\u0142 o poezji, nale\u017ca\u0142by mi si\u0119 baty, ale tak nie jest. Wci\u0105\u017c ubieram emocje w s\u0142owa i zamierzam przela\u0107 je na papier.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n 2015<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Udost\u0119pniany na wielu blogach (i metodycznie usuwany przez cenzur\u0119) wywiad z Therangiem<\/a> \u2013 popularnym pisarzem i blogerem, skazanym<\/a> w 2011 roku na kar\u0119 czterech lat wi\u0119zienia<\/em>.<\/p>\n