{"id":12787,"date":"2022-06-20T06:21:01","date_gmt":"2022-06-20T04:21:01","guid":{"rendered":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=12787"},"modified":"2022-06-16T08:42:24","modified_gmt":"2022-06-16T06:42:24","slug":"oser-wielkie-obchody-szescdziesiatej-rocznicy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=12787","title":{"rendered":"Oser: \u201eWielkie obchody sze\u015b\u0107dziesi\u0105tej rocznicy\u201d"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"western\">Sze\u015b\u0107dziesi\u0105t lat temu, 23 maja 1951 roku, przedstawiciele kaszagu z Ngabo Nga\u0142angiem Dzigme na czele zostali zmuszeni do podpisania w Pekinie tak zwanej \u201e<a href=\"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=1400\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Siedemnastopunktowej ugody<\/a>\u201d. \u201ePo gwa\u0142townej reakcji strony tybeta\u0144skiej \u2013 wspomina <a href=\"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=8712\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Phuncog \u0141angjal<\/a> \u2013 rozz\u0142o\u015bci\u0142 si\u0119 i Li Weihan. \u00bbJe\u015bli tak wygl\u0105da wasze stanowisko, pakujcie si\u0119 i w drog\u0119\u00ab, powiedzia\u0142. Przes\u0142anie by\u0142o najzupe\u0142niej jasne: armia wyzwoli Tybet si\u0142\u0105\u201d. (Li by\u0142 g\u0142\u00f3wnym reprezentantem rz\u0105du Chin.)<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p class=\"western\">Min\u0119\u0142o sze\u015b\u0107 dekad. Poniewa\u017c maj\u0105 tu zwyczaj organizowania \u201ema\u0142ych obchod\u00f3w co pi\u0119\u0107, du\u017cych co dziesi\u0119\u0107 lat\u201d, w tym roku b\u0119d\u0105 obchodzi\u0107 z przytupem \u201epokojowe wyzwolenie Tybetu\u201d. Nie zrobili tego jednak, jak wypada\u0142o, 23 maja, co mo\u017ce by\u0107 niezrozumia\u0142e dla kogo\u015b z zewn\u0105trz. Niczego nie odwo\u0142ywali \u2013 po prostu przesun\u0119li. Ludzie s\u0142yszeli tybeta\u0144skich urz\u0119das\u00f3w m\u00f3wi\u0105cych, \u017ce to bardziej po chi\u0144sku obchodzi\u0107 hucznie i z rozmachem. Tyle \u017ce nikt nie wiedzia\u0142 kiedy: jedni m\u00f3wili, \u017ce na pocz\u0105tku lipca, inni, \u017ce 23. Wida\u0107, to jaka\u015b wielka tajemnica pa\u0144stwowa.<\/p>\n<p class=\"western\">Wszyscy zgodnie szeptali, \u017ce przyczyn\u0105 op\u00f3\u017anienia jest ch\u0119\u0107 zrobienia lepszego makija\u017cu. Oficjalnie podaj\u0105, \u017ce w Tybeta\u0144skim Regionie Autonomicznym realizuje si\u0119 siedemdziesi\u0105t dwa \u201ewielkie rocznicowe projekty\u201d warte ponad dwa i p\u00f3\u0142 miliarda yuan\u00f3w. Dwadzie\u015bcia siedem z nich (za miliard) w samej Lhasie. Ubieraj\u0105 kr\u00f3low\u0105 balu. Krz\u0105taj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie w centrum i robi\u0105 to na mod\u0142\u0119 tybeta\u0144sk\u0105. Wsz\u0119dzie kopi\u0105, jakby chcieli wywr\u00f3ci\u0107 stolic\u0119 na drug\u0105 stron\u0119. U wr\u00f3t starego miasta (co\u015b w rodzaju Sanlitunu w Pekinie) ko\u0144cz\u0105 nasz \u201eTimes Square\u201d. Przed Potal\u0105 buduj\u0105 stragany robotnicy z plakietkami z napisem: \u201eCzasowe zezwolenie na prac\u0119, 60. rocznica pokojowego wyzwolenia Tybetu\u201d.<\/p>\n<p class=\"western\">W wiejskich okr\u0119gach na przedmie\u015bciach kazali wyburzy\u0107 wszystkie ch\u0142opskie budynki, nawet te wzniesione w ostatnich latach. Na pocz\u0105tku lipca wyko\u0144czyli nowe dwupokojowe domy z obowi\u0105zkowym czerwonym sztandarem na dachu i portretami chi\u0144skich komunistycznych przyw\u00f3dc\u00f3w na elewacji. W\u0142adze da\u0142y na to po dwadzie\u015bcia pi\u0119\u0107 tysi\u0119cy yuan\u00f3w, potem dorzuci\u0142y jeszcze dziesi\u0119\u0107, reszt\u0119 koszt\u00f3w musieli pokry\u0107 sami rolnicy. W poprzednich domach parter by\u0142 zagrod\u0105 dla zwierz\u0105t, w nowych na to nie zezwalaj\u0105. Pozostaje wi\u0119c tylko sprzeda\u0107 czworonogi \u2013 i postawi\u0107 na g\u0142owie dawne \u017cycie.<\/p>\n<p class=\"western\">I jeszcze te czerwone pie\u015bni z czas\u00f3w rewolucji kulturalnej, na przyk\u0142ad \u201eWyzwolonych niewolnik\u00f3w\u201d, i przeboje nowe, takie jak \u201eWieczny \u015bpiew g\u00f3r dla partii\u201d. Ogl\u0105da\u0142am w telewizji ich festiwal, kt\u00f3ry odbywa\u0142 si\u0119 w Lukhangu, w centrum Lhasy. Wyst\u0119powa\u0142 zesp\u00f3\u0142 z\u0142o\u017cony z emerytowanych urz\u0119dnik\u00f3w ze stanowczo zbyt jaskrawym makija\u017cem, w tle dzieci z czerwonymi chor\u0105giewkami o pi\u0119ciu gwiazdkach, krzepcy m\u0142odzie\u0144cy i dorodne dziewoje odziani w karmin od st\u00f3p do g\u0142\u00f3w b\u0105d\u017a przebrani za \u017co\u0142nierzy AL-W, kt\u00f3rzy przebyli \u0142\u0105ki szerokie i g\u00f3ry wysokie. Aparatczycy klaskali i nucili z artystami, najwyra\u017aniej zachwyceni sob\u0105 i politycznym spektaklem.<\/p>\n<p class=\"western\">M\u00f3wiono mi, \u017ce w zak\u0142adach pracy i szko\u0142ach gor\u0105czkowo \u0107wiczono marsze, zwroty i uk\u0142ady gimnastyczne. Priorytetem jak zwykle by\u0142o jednak \u201ebezpiecze\u0144stwo\u201d. Na pocz\u0105tku lipca Tybet zamkni\u0119to dla wszystkich cudzoziemc\u00f3w ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem dziennikarzy. Niekt\u00f3rzy pytali: \u201eCo, u licha, chc\u0105 ukry\u0107?\u201d. Czytam w sieci, \u017ce Potala b\u0119dzie zamkni\u0119ta od 17 do 25 lipca, biura podr\u00f3\u017cy zamkn\u0105 podwoje, stan\u0105 autobusy, wprowadz\u0105 specjalne \u015brodki bezpiecze\u0144stwa na lhaskim lotnisku Gongkar. Chi\u0144ski turysta napisa\u0142 na Twitterze: \u201eS\u0142ysza\u0142em, \u017ce w Tybecie zn\u00f3w wprowadzaj\u0105 stan wojenny, \u017ceby uczci\u0107 rocznic\u0119 pokojowego wyzwolenia\u201d. Inni komentowali, \u017ce \u201etej ironicznej sztuce nie wida\u0107 ko\u0144ca\u201d, \u201emamy pok\u00f3j w paramilitarnym szyku, na muszce karabinu\u201d.<\/p>\n<p class=\"western\">Mam wra\u017cenie, \u017ce chi\u0144skim aparatczykom w Tybecie bardzo zale\u017ca\u0142o na w\u0142asnych obchodach po dziewi\u0119\u0107dziesi\u0119cioleciu Komunistycznej Partii Chin w Pekinie, czy raczej wsz\u0119dzie \u2013 zosta\u0142y przecie\u017c zadekretowane. Chyba najgorzej by\u0142o w Hefei, stolicy prowincji Anhui, gdzie zu\u017cyli cztery tysi\u0105ce metr\u00f3w czerwonego jedwabiu do owijania drzew. Pewnie jaki\u015b cymba\u0142 zapomnia\u0142, \u017ce w podobnym marnotrawstwie lubowano si\u0119 w czasach dynastii Sui. \u0106wiczono to te\u017c w zesz\u0142ym roku w Lhasie podczas obchod\u00f3w \u201e<a href=\"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=1168\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">\u015bwi\u0119ta wyzwolonych niewolnik\u00f3w<\/a>\u201d, spowijaj\u0105c ulice krwist\u0105 czerwieni\u0105 autorytarnej w\u0142adzy.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p class=\"western\">14 lipca 2011<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sze\u015b\u0107dziesi\u0105t lat temu, 23 maja 1951 roku, przedstawiciele kaszagu z Ngabo Nga\u0142angiem Dzigme na czele zostali zmuszeni do podpisania w Pekinie tak zwanej \u201eSiedemnastopunktowej ugody\u201d. \u201ePo gwa\u0142townej reakcji strony tybeta\u0144skiej \u2013 wspomina Phuncog \u0141angjal \u2013 rozz\u0142o\u015bci\u0142 si\u0119 i Li Weihan. \u00bbJe\u015bli tak wygl\u0105da wasze stanowisko, pakujcie si\u0119 i w drog\u0119\u00ab, powiedzia\u0142. Przes\u0142anie by\u0142o najzupe\u0142niej jasne: [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12788,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[27,29,26],"class_list":["post-12787","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-tybetanczykow","tag-historia","tag-oser","tag-polityka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12787","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12787"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12787\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12789,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12787\/revisions\/12789"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12788"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12787"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12787"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12787"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}