Dzigme znaczy po tybeta\u0144sku \u201enieustraszony\u201d. Wielu nosi to imi\u0119, ale niekt\u00f3rzy zas\u0142uguj\u0105 na nie bardziej. Wylicz\u0119 tu kilku takich z klasztoru Labrang.<\/p>\n
<\/p>\n
Dzigme Guri (Guri to \u201eokr\u0105g\u0142a g\u0142owa\u201d) zmar\u0142<\/a> kilka dni temu w rodzinnym domu na skutek obra\u017ce\u0144, jakie odni\u00f3s\u0142 podczas bicia i tortur. Przesiedzia\u0142 pi\u0119\u0107 lat, zosta\u0142 zwolniony w 2016 roku, ale nigdy nie doszed\u0142 do siebie po tym, co mu zrobili. Chi\u0144ska policja dalej nie spuszcza\u0142a go z oka, nie m\u00f3g\u0142 wi\u0119c nigdzie wyjecha\u0107 ani z nikim rozmawia\u0107. N\u0119kali go bez ustanku i zatruli \u017cycie ca\u0142ej rodzinie. Wszyscy wiedz\u0105, \u017ce m\u00f3wi\u0142 bez ogr\u00f3dek o chi\u0144skich rz\u0105dach w Tybecie i deptaniu naszych praw. Byli\u015bmy w jednym klasztorze i pochodzili\u015bmy z tego samego regionu, ale z powodu r\u00f3\u017cnicy wieku pierwszy raz rozmawia\u0142em z nim w 2006 roku podczas abhiszeki Kalaczakry w Amarawati, w Indiach. Kiedy m\u00f3wi\u0142 o naszej sprawie, p\u0142on\u0105\u0142 w nim ogie\u0144. To straszne, \u017ce nie \u017cyje.<\/p>\n Dzigme Dziamtrug (Dziamtrug znaczy \u201ema\u0142y Dziampa\u201d, Dziampa mia\u0142 na imi\u0119 jego nauczyciel), bity i torturowany, sp\u0119dzi\u0142 za kratami dwa lata \u2013 za Dalajlam\u0119 i \u201eseparatyzm\u201d \u2013 w drugiej po\u0142owie lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych. Wcze\u015bniej odebrali mu klasztorn\u0105 funkcj\u0119. Mia\u0142 szcz\u0119\u015bcie, bo czego\u015b nie dopatrzyli i po zwolnieniu m\u00f3g\u0142 wr\u00f3ci\u0107 do Labrangu. Nasze rodziny by\u0142y bardzo z\u017cyte. Co dwa miesi\u0105ce mama wysy\u0142a\u0142a mu \u015bwie\u017c\u0105 camp\u0119 do wi\u0119zienia w Kanlho.<\/p>\n Horcang Dzigme (ten przydomek pochodzi od nazwy regionu) mia\u0142 szcz\u0119\u015bcie. O ile pami\u0119tam, nigdy nie siedzia\u0142, nie s\u0142ysza\u0142em te\u017c, by \u2013 jak wielu innych Dzigme z Labrangu \u2013 zosta\u0142 skatowany przez policj\u0119. Umie\u015bci\u0142em go tu, poniewa\u017c by\u0142 popularnym poet\u0105, pisz\u0105cym o cierpieniach prostych Tybeta\u0144czyk\u00f3w i walce o wolno\u015b\u0107 Tybetu. M\u00f3wi\u0142o si\u0119, \u017ce kiedy uciek\u0142 do Indii na pocz\u0105tku lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych, szukali go esbecy z Lanzhou, stolicy prowincji, i samego Pekinu. Wcze\u015bniej sprzeda\u0142 swoj\u0105 kwater\u0119 wsp\u00f3lnemu znajomemu i mieszka\u0142 w starym domku. Spotka\u0142em go w Dharamsali i przez chwil\u0119 pracowa\u0142em w jego ksi\u0119garni.<\/p>\n Dzigme Gotra (Gotra mo\u017ce oznacza\u0107 liszaj albo g\u0142ow\u0119 sroki) by\u0142 okropnie bity i torturowany. Jak w przypadku Dziamtrunga: za Dalajlam\u0119 i \u201eseparatyzm\u201d. Sp\u0119dzi\u0142 za kratami kilka miesi\u0119cy, ale Chi\u0144czycy nie chcieli trzyma\u0107 go d\u0142u\u017cej, bo by\u0142 ledwo \u017cywy. Krewni odm\u00f3wili odebrania go z wi\u0119zienia. Kiedy wreszcie znalaz\u0142 si\u0119 w domu \u2013 strasznie s\u0142aby i wycie\u0144czony \u2013 wyrazy uszanowania z\u0142o\u017cyli mu chyba wszyscy mnisi. Po kilku miesi\u0105cach zacz\u0105\u0142 chodzi\u0107 o lasce. By\u0142 wujkiem jednego z moich najlepszych koleg\u00f3w.<\/p>\n Gangja Dzigme (przydomek od klanu koczownik\u00f3w) by\u0142 jednym z najbardziej znanych wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych. Skazali go na pi\u0119tna\u015bcie lat, potem do\u0142o\u017cyli jeszcze dwa. Nie wiem, czy mieszka\u0142 w Labrangu (w ka\u017cdym razie, nie za moich czas\u00f3w), ale bez w\u0105tpienia inspirowa\u0142 innych Dzigme. Wszyscy mnisi, starzy i m\u0142odzi, m\u00f3wili o jego odwadze i oddaniu dla rodak\u00f3w, o demonstracjach w Lhasie i niepodleg\u0142o\u015bciowych protestach. Trzymali go w areszcie \u015bledczym Guca i Drapczi: najgorszym wi\u0119zieniu w Tybecie (a pewnie i w ca\u0142ej ChRL).<\/p>\n Golog Dzigme (zn\u00f3w od regionu), bity i torturowany, po 2008 roku by\u0142 aresztowany trzykrotnie. Pomaga\u0142 Dhondupowi \u0141angczenowi<\/a>, z kt\u00f3rym nakr\u0119ci\u0142 s\u0142ynny dokument \u201ePo\u017cegnanie ze strachem\u201d. W ko\u0144cu zdo\u0142a\u0142 uciec<\/a> do Indii. Dzi\u015b mieszka w Szwajcarii i je\u017adzi po ca\u0142ym \u015bwiecie. O chi\u0144skich represjach m\u00f3wi\u0142 nawet w ONZ. W dniu wst\u0105pienia do Labrangu przyszed\u0142 porozmawia\u0107 z moim nauczycielem, bo byli ziomkami. Potem przez chwil\u0119 pracowali\u015bmy razem w klasztornej drukarni.<\/p>\n Caji Dzigme (od regionu) zosta\u0142 skazany na osiem miesi\u0119cy wi\u0119zienia za napisanie \u201ewolny Tybet\u201d na \u015bcianie w jad\u0142odajni. Torturowali go na przyklasztornym komisariacie. By\u0142 wtedy nieletni. Dobrze pami\u0119tam, poniewa\u017c jeste\u015bmy r\u00f3wie\u015bnikami. Przez to graffiti zgarn\u0119li nas kilkunastu i przez par\u0119 nocy t\u0142ukli bez opami\u0119tania na tym samym posterunku. Wygarniali w \u015brodku nocy i przewozili po cichu na komend\u0119, a tam si\u0119 zaczyna\u0142o. Nie by\u0142o mnie wtedy w tej garkuchni, wzi\u0119li mnie \u201epo znajomo\u015bci\u201d.<\/p>\n Dzigme Dobdob (czyli taki klasztorny byczek) zosta\u0142 zabrany zupe\u0142nie bez powodu. Przyszli po niego w nocy i katowali do rana, kiedy to uznali, \u017ce si\u0119 pomylili i zatrzymali nie tego Dzigme. Pami\u0119tam, \u017ce bardzo nas to wszystkich ubawi\u0142o. By\u0142 ode mnie troch\u0119 starszy, ale cz\u0119sto si\u0119 razem bawili\u015bmy.<\/p>\n (Dodam jeszcze dla porz\u0105dku, \u017ce w Labrangu by\u0142o ponad tysi\u0105c mnich\u00f3w i \u017ce Chi\u0144czycy zamykali nas, bili i torturowali wzgl\u0119du na imiona i przezwiska.)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Dzigme znaczy po tybeta\u0144sku \u201enieustraszony\u201d. Wielu nosi to imi\u0119, ale niekt\u00f3rzy zas\u0142uguj\u0105 na nie bardziej. Wylicz\u0119 tu kilku takich z klasztoru Labrang.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12866,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[48,21],"class_list":["post-12865","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-tybetanczykow","tag-tortury","tag-zatrzymania"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12865","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12865"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12865\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12867,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12865\/revisions\/12867"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12866"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12865"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12865"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12865"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}