Chc\u0119 dzi\u015b m\u00f3wi\u0107 o prawach kobiet. Gdyby zapytano nas o zdanie, ka\u017cda odpowiedzia\u0142aby, \u017ce pragniemy r\u00f3wnego traktowania. Moim zdaniem \u201er\u00f3wno\u015b\u0107\u201d sprowadza si\u0119 do tego, \u017ce kobiety powinny m\u00f3c robi\u0107 to, co m\u0119\u017cczy\u017ani, i mie\u0107 takie same mo\u017cliwo\u015bci.<\/p>\n
<\/p>\n
Ponad sze\u015b\u0107dziesi\u0105t lat temu Narody Zjednoczone przyj\u0119\u0142y konwencj\u0119 o prawach kobiet, gwarantuj\u0105c\u0105 r\u00f3wno\u015b\u0107 bez wzgl\u0119du na pochodzenie etniczne i kontekst kulturowy. Kobiety piastuj\u0105 dzi\u015b najwy\u017csze stanowiska w wielu krajach Wschodu i Zachodu. Za spraw\u0105 ustroju demokratycznego zdoby\u0142y tam r\u00f3wny status i prawa dzi\u0119ki w\u0142asnej odwadze, sile, m\u0105dro\u015bci i zdolno\u015bciom.<\/p>\n
Je\u015bli chcemy tego samego, nic nie zyskamy, epatuj\u0105c z\u0142o\u015bci\u0105 i niewiedz\u0105. Nie wystarcz\u0105 puste frazesy o prawach i r\u00f3wno\u015bci. Od czasu trzech buddyjskich kr\u00f3l\u00f3w, a wi\u0119c od ponad tysi\u0105ca lat, Tybetanki w gruncie rzeczy nie by\u0142y nara\u017cone na prze\u015bladowania, przemoc i dyskryminacj\u0119, b\u0119d\u0105ce chlebem powszednim kobiet gdzie indziej. Jest to tak oczywiste, \u017ce nie wymaga dodatkowych wyja\u015bnie\u0144.<\/p>\n
Nie ma sensu przerzuca\u0107 si\u0119 frazesami, powiem wi\u0119c wprost, co my\u015bl\u0119. Je\u015bli nie b\u0119dziemy pewne swego, b\u0119d\u0105 nam w k\u00f3\u0142ko powtarza\u0107, \u017ce wszystko jest w naszych r\u0119kach, bo mo\u017cliwo\u015bci studiowania oraz s\u0142u\u017cenia Dharmie i naszej nacji stoj\u0105 otworem. Zawstydzane w ten spos\u00f3b, mo\u017cemy si\u0119 tylko u\u015bmiecha\u0107 albo zamilkn\u0105\u0107.<\/p>\n
Panuje dzi\u015b przekonanie \u2013 dzielone tak\u017ce przez nas \u2013 \u017ce kobiety s\u0105 gorsze. Sk\u0105d si\u0119 to bierze? Cho\u0107 stanowimy po\u0142ow\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa, mimo m\u0105dro\u015bci i osobistych zalet ledwie garstka zyska\u0142a wysok\u0105 pozycj\u0119 i s\u0142u\u017cy wszystkim nacjom oraz naukom Buddy. Nawet trudno si\u0119 dziwi\u0107, \u017ce widz\u0105 nas w ten spos\u00f3b. Dlaczego tak jest? Kogo mamy wini\u0107? \u201eBrak pilno\u015bci\u201d, odpowiada Szantidewa. I ma racj\u0119.<\/p>\n
Analizuj\u0105c swoje po\u0142o\u017cenie, przekonamy si\u0119, gdzie le\u017cy problem, i je\u015bli nie zabraknie nam pilno\u015bci, dokonamy niezb\u0119dnych zmian. Dzi\u0119ki temu staniemy si\u0119 silniejsze i bardziej doceniane. Poprzestaj\u0105c na ja\u0142owym narzekaniu i czekaniu na cud, b\u0119dziemy tkwi\u0107 tam, gdzie jeste\u015bmy, i nigdy nie zi\u015bcimy swoich marze\u0144.<\/p>\n
W Tybecie pokutuje prze\u015bwiadczenie, \u017ce kobietom brakuje bystro\u015bci i rozumu. Rodzice nie tylko nie pomagaj\u0105 dziewczynkom w nauce, cz\u0119sto wr\u0119cz uniemo\u017cliwiaj\u0105 im odebranie wykszta\u0142cenia. Widz\u0105 w nich materia\u0142 na s\u0142u\u017c\u0105ce dla siebie albo innej rodziny, si\u0142\u0119 robocz\u0105 do uprawiania pola, uk\u0142adania cegie\u0142 i ubijania mas\u0142a, egzekwuj\u0105c to pro\u015bb\u0105 i gro\u017ab\u0105. Dziewczynki przyjmuj\u0105 to do wiadomo\u015bci i godz\u0105 si\u0119 z losem, a do szk\u00f3\u0142 posy\u0142a si\u0119 ch\u0142opc\u00f3w.<\/p>\n
Lamowie i prze\u0142o\u017ceni skupiaj\u0105 si\u0119 przede wszystkim na zapewnieniu klasztorom \u015brodk\u00f3w materialnych i podnoszeniu poziomu kszta\u0142cenia. Jednak wy\u0142\u0105cznie z my\u015bl\u0105 o mnichach. Mniszek nikt nie zaprasza do dyskusji i nie pyta o zdanie. \u201eJe\u015bli chc\u0105 zabra\u0107 g\u0142os, niech rozmawiaj\u0105 w swoim gronie albo recytuj\u0105 modlitwy\u201d. I robi\u0105 to, czego si\u0119 od nich wymaga. W ten spos\u00f3b wpaja si\u0119 im poczucie, \u017ce niczego nie potrafi\u0105, przez co nie czuj\u0105 za nic odpowiedzialne i nie podejmuj\u0105 \u017cadnych wsp\u00f3lnych ani indywidualnych inicjatyw. Trudno si\u0119 dziwi\u0107, \u017ce zostaj\u0105 w tyle.<\/p>\n
Kobiety \u015bwieckie cz\u0119sto wydaje si\u0119 za m\u0105\u017c wbrew ich woli. S\u0105 sprzedawane niczym przedmioty albo oddawane wrogom, \u017ceby zawrze\u0107 pok\u00f3j.<\/p>\n
I ta r\u00f3\u017cnica w percepcji! Mnicha wszyscy szanuj\u0105 i stawiaj\u0105 na piedestale. Mniszka, cho\u0107by najzdolniejsza i najbardziej oddana s\u0142u\u017cbie wszystkim istotom, pozostaje nieudacznic\u0105, kt\u00f3ra ogoli\u0142a g\u0142ow\u0119, bo nie mia\u0142a innego wyj\u015bcia. To nasz problem narodowy. Za spraw\u0105 tego skrzywienia mniszki nie otrzymuj\u0105 nale\u017cytego wykszta\u0142cenia, a wraz z nim wiedzy, odwagi i inspiracji. Powszechnie lekcewa\u017cone, nie szukaj\u0105 sobie wyzwa\u0144. Zal\u0119knione i zahukane, trac\u0105 szans\u0119 znalezienia szcz\u0119\u015bcia i spe\u0142nienia.<\/p>\n
Pozbawione niezale\u017cno\u015bci \u015bwieckie te\u017c nie zaznaj\u0105 chwili spokoju i rado\u015bci. \u0179r\u00f3d\u0142em szcz\u0119\u015bcia jest pogodny umys\u0142. Je\u015bli ma taki by\u0107, trzeba wiedzie\u0107, czego si\u0119 chce, a nie zmaga\u0107 si\u0119 z \u017cyciem wybranym przez rodzic\u00f3w i krewnych. Obarczone sprawami obej\u015bcia, kobiety nie maj\u0105 czasu na my\u015blenie o sprawie narodu i zg\u0142\u0119bianie rodzimej kultury. Pozbawione wyboru i mo\u017cliwo\u015bci, mog\u0105 tylko liczy\u0107, \u017ce najbli\u017csi b\u0119d\u0105 dla nich mili, a nie okrutni. Ich marzenia sprowadzaj\u0105 si\u0119 do nadziei na wykonywanie prac domowych bez wrzask\u00f3w i k\u0142\u00f3tni.<\/p>\n
Rachunek jest prosty. Skoro kobiety stanowi\u0105 po\u0142ow\u0119 naszej nacji i wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017cyje w takich warunkach, sami odbieramy sobie pi\u0119\u0107dziesi\u0105t procent potencja\u0142u i szans na rozw\u00f3j. To wielki problem dla buddyzmu i wyzwa\u0144 o charakterze \u015bwieckim. Ka\u017cdy musi to dostrzec i co\u015b z tym zrobi\u0107.<\/p>\n
My, kobiety, musimy te\u017c zawsze pami\u0119ta\u0107, po co to wszystko. R\u00f3wne prawa nie s\u0142u\u017c\u0105 odnoszeniu egoistycznych korzy\u015bci, tylko pozwalaj\u0105 najlepiej s\u0142u\u017cy\u0107 sprawie narodu oraz praktykowa\u0107 Dharm\u0119 dla po\u017cytku wszystkich istot. To jest ich najg\u0142\u0119bszym sensem. Ka\u017cdy cz\u0142owiek potrzebuje wiedzy, odwagi, mo\u017cliwo\u015bci i czystych intencji.<\/p>\n
Ka\u017cda z nas musi dawa\u0107 z siebie wszystko. Trzeba pokaza\u0107 \u015bwiatu, \u017ce jeste\u015bmy r\u00f3wne. Nikt nie zdo\u0142a nami pomiata\u0107, je\u015bli zdob\u0119dziemy wiedz\u0119 i b\u0119dziemy umia\u0142y z niej korzysta\u0107. Bez tego nie zrobimy u\u017cytku cho\u0107by z najlepiej gwarantowanych praw. Wszechwiedz\u0105cy Mipham powiada\u0142, \u017ce \u201ebez m\u0105dro\u015bci szukamy szcz\u0119\u015bcia u wrog\u00f3w i oddajemy si\u0119 im we w\u0142adanie niczym s\u0142o\u0144 d\u017agany \u017celaznym kolcem, wiedza za\u015b umo\u017cliwia rozwi\u0105zywanie problem\u00f3w oraz korzystanie z owoc\u00f3w szcz\u0119\u015bcia tu i teraz\u201d. Prosz\u0119, starajmy si\u0119 wi\u0119c ze wszystkich si\u0142 \u2013 i b\u0105d\u017amy optymistkami, bo duch czasu jest po naszej stronie.<\/p>\n
Wszystkie jeste\u015bmy siostrami, krwi\u0105 z krwi, ko\u015bci\u0105 z ko\u015bci. Nie dajcie si\u0119 zniech\u0119ci\u0107 ani zastraszy\u0107. O ile b\u0119dziemy si\u0119 stra\u0107 i zawsze pami\u0119ta\u0107 o celu, osi\u0105gniemy rzeczy wielkie, nawet je\u015bli przyjdzie nam na to czeka\u0107 ca\u0142e \u017cycie. Jak zapewnia Mipham Rinpocze:<\/p>\n
Je\u015bli nie boimy si\u0119<\/p>\n
prze\u0107 ze wszystkich si\u0142<\/p>\n
na szczyt g\u00f3ry<\/p>\n
albo w otch\u0142a\u0144 oceanu,<\/p>\n
ze strachu dr\u017c\u0105 nawet bogowie.<\/p>\n
Od dawien dawna po dzi\u015b dzie\u0144 natur\u0105 ka\u017cdej kobiety jest m\u0105dro\u015b\u0107, mamy wi\u0119c taki sam potencja\u0142, jak nasze dzielne siostry na ca\u0142ym \u015bwiecie. Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce osi\u0105gniemy wszystko, co sobie postanowimy, o ile dobrze to zaplanujemy i nie oka\u017cemy s\u0142abo\u015bci.<\/p>\n
Na koniec pragn\u0119 wyrazi\u0107 przekonanie, \u017ce kobiety Krainy \u015aniegu dokonaj\u0105 rzeczy, kt\u00f3re przynios\u0105 po\u017cytek ca\u0142emu \u015bwiatu, a w szczeg\u00f3lno\u015bci naszej nacji. Cho\u0107by by\u0142o to najtrudniejsze, musimy konsekwentnie walczy\u0107 o r\u00f3wno\u015b\u0107 i szacunek. Prosz\u0119, by\u015bcie nie ustawa\u0142y w wysi\u0142kach, gdy\u017c na szali le\u017cy skarb naszego szlachetnego dziedzictwa. Nigdy o tym nie zapominajcie.<\/p>\n
Kiedy za pisanie zabiera si\u0119 kto\u015b tak niedojrza\u0142y i niewykszta\u0142cony jak ja, trudno ustrzec si\u0119 b\u0142\u0119d\u00f3w. Mo\u017ce nie powinnam by\u0142a tego robi\u0107, ale skoro umiem stawia\u0107 litery, przela\u0142am na papier swoje my\u015bli. My\u015bl\u0119, \u017ce nikomu to nie wadzi.<\/p>\n
Przepe\u0142niona szacunkiem dla naszego narodu i jego najg\u0142\u0119bszych pragnie\u0144, tych kilka zda\u0144 skre\u015bli\u0142a Rigzin Czodron z Larung Kongpo (pos\u0142uguj\u0105ca si\u0119 pseudonimem Amrita Saraswati), apeluj\u0105c do wszystkich o pami\u0119tanie o naszej tradycji.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
2012<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n