{"id":13735,"date":"2023-04-10T06:21:21","date_gmt":"2023-04-10T04:21:21","guid":{"rendered":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=13735"},"modified":"2023-04-10T07:26:08","modified_gmt":"2023-04-10T05:26:08","slug":"wang-lixiong-kalon-tipa-i-problem-tybetu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=13735","title":{"rendered":"Wang Lixiong: Kalon tipa i problem Tybetu"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"western\">Wielu w tybeta\u0144skiej diasporze s\u0105dzi, \u017ce rozwi\u0105zanie problemu Tybetu znale\u017a\u0107 mo\u017ce nowy <em>kalon tipa<\/em>. Porozmawiajmy wi\u0119c o tym. Premier obejmie urz\u0105d w newralgicznym momencie kontakt\u00f3w z Chinami, musi zatem je naprawd\u0119 rozumie\u0107 i umie\u0107 dokona\u0107 w\u0142a\u015bciwej oceny sytuacji. Wiele os\u00f3b pomaga Dharamsali w kontaktach z Zachodem, lecz jedynie Tybeta\u0144czycy mog\u0105 u\u0142o\u017cy\u0107 swoje relacje z Chi\u0144czykami \u2013 bez \u017cadnych po\u015brednik\u00f3w i wsparcia z zewn\u0105trz. Kalon tipa winien by\u0107 ekspertem przede wszystkim w tej w\u0142a\u015bnie dziedzinie.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p class=\"western\">Protesty z 2008 roku bardzo zbli\u017cy\u0142y Tybeta\u0144czyk\u00f3w w kraju i na wychod\u017astwie. Wi\u0119zi scementowanej krwi\u0105 strzec trzeba jak \u017arenicy oka. Gdyby nowy premier zna\u0142 z autopsji warunki panuj\u0105ce w ojczy\u017anie, wiedzia\u0142by zapewne jak najskuteczniej pomaga\u0107 rodakom i czu\u0142by si\u0119 im autentycznie bliski. Ludzie, kt\u00f3rzy nigdy nie byli w Tybecie i ca\u0142\u0105 wiedz\u0119 czerpi\u0105 wy\u0142\u0105cznie ze \u017ar\u00f3de\u0142 emigracyjnych, s\u0105 z regu\u0142y propagandystami, niemaj\u0105cymi bladego poj\u0119cia o sytuacji w terenie. Taki premier mo\u017ce spokojnie kierowa\u0107 diaspor\u0105, ale raczej nie przyczyni si\u0119 do rozwi\u0105zania g\u0142\u00f3wnego problemu.<\/p>\n<p class=\"western\">Tybeta\u0144czycy, kt\u00f3rzy przyszli na \u015bwiat na obczy\u017anie i zostali przez ni\u0105 ukszta\u0142towani, nie tylko nie rozumiej\u0105 politycznej rzeczywisto\u015bci Tybetu, ale nie maj\u0105 nawet wsp\u00f3lnego j\u0119zyka z jego mieszka\u0144cami. Pewien wychowany na Zachodzie <em>tulku<\/em> pytany przez tamtejszych uczni\u00f3w o pierwsz\u0105 rzecz, jak\u0105 powie rodakom po powrocie do Tybetu, odpar\u0142, \u017ce b\u0119dzie zach\u0119ca\u0142 do mycia z\u0119b\u00f3w. To doskona\u0142a ilustracja typowego dla diaspory pod\u015bwiadomego kompleksu wy\u017cszo\u015bci cywilizacyjnej. Nowy kalon tipa musi wi\u0119c doskonale rozumie\u0107 krajan, prostych ludzi, czu\u0107 z nimi wi\u0119\u017a i umie\u0107 do nich dotrze\u0107. I nie mam tu na my\u015bli zdolno\u015bci komunikacyjnych, bo te mo\u017cna spokojnie przyswoi\u0107 za granic\u0105, lecz wsp\u00f3lnot\u0119 do\u015bwiadcze\u0144.<\/p>\n<p class=\"western\">Warunkiem numer jeden jest rzecz jasna mistrzowskie w\u0142adanie ojczystym j\u0119zykiem. Braki w tej dziedzinie przekre\u015bl\u0105 wszelkie inne zalety. Wymagana jest tak\u017ce znajomo\u015b\u0107 j\u0119zyka obcego. Idea\u0142em by\u0142by mandary\u0144ski, bo to Chi\u0144czycy stoj\u0105 na drodze do rozwi\u0105zania problemu Tybetu. Angielski tak\u017ce jest wa\u017cny, ale bez przesady \u2013 tu mo\u017cna si\u0119 obej\u015b\u0107 nawet t\u0142umaczami. Do Chi\u0144czyk\u00f3w \u0142atwiej dotrze cz\u0142owiek m\u00f3wi\u0105cy ich j\u0119zykiem i to on b\u0119dzie mia\u0142 znacznie wi\u0119ksze szanse na nawi\u0105zanie z nimi serdecznych stosunk\u00f3w. I pod tym wzgl\u0119dem przyda mu si\u0119 znajomo\u015b\u0107 sytuacji w kraju.<\/p>\n<p class=\"western\">Poza kapita\u0142em politycznym nowy kalon tipa musi mie\u0107 poczucie sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej i kr\u0119gos\u0142up moralny. To absolutnie niezb\u0119dne. Je\u015bli diaspora przed\u0142o\u017cy skuteczno\u015b\u0107 nad moralno\u015b\u0107, straci sw\u00f3j najwa\u017cniejszy atut.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p class=\"western\">2011<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p class=\"western\"><em><a href=\"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?s=wang+lixiong\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Wang Lixiong<\/a> \u2013 chi\u0144ski intelektualista, popularny pisarz, historyk i ekolog, po\u015bwi\u0119caj\u0105cy szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 Tybetowi i sprawom \u201emniejszo\u015bci\u201d w Chinach. Artyku\u0142 opublikowa\u0142a na swoim blogu \u017cona \u2013 tybeta\u0144ska pisarka i \u201edziennikarka spo\u0142eczna\u201d Oser \u2013 przed drug\u0105 tur\u0105 wybor\u00f3w \u201eprezydenckich\u201d w 2011 roku. Nowym kalonem tip\u0105 <a href=\"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=2696\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">wybrany<\/a> zosta\u0142 Lobsang Senge: doktor Uniwersytetu Harvarda, nies\u0142yn\u0105cy z bieg\u0142ego pos\u0142ugiwania si\u0119 tybeta\u0144skim i nieznaj\u0105cy chi\u0144skiego. W trakcie jego kadencji urwa\u0142y si\u0119 formalne kontakty diaspory z Pekinem. <\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wielu w tybeta\u0144skiej diasporze s\u0105dzi, \u017ce rozwi\u0105zanie problemu Tybetu znale\u017a\u0107 mo\u017ce nowy kalon tipa. Porozmawiajmy wi\u0119c o tym. Premier obejmie urz\u0105d w newralgicznym momencie kontakt\u00f3w z Chinami, musi zatem je naprawd\u0119 rozumie\u0107 i umie\u0107 dokona\u0107 w\u0142a\u015bciwej oceny sytuacji. Wiele os\u00f3b pomaga Dharamsali w kontaktach z Zachodem, lecz jedynie Tybeta\u0144czycy mog\u0105 u\u0142o\u017cy\u0107 swoje relacje z Chi\u0144czykami [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13736,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,8],"tags":[25,24,26],"class_list":["post-13735","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-chinczykow","tag-dialog","tag-diaspora","tag-polityka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13735","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13735"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13735\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13747,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13735\/revisions\/13747"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13736"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13735"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13735"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13735"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}