{"id":13829,"date":"2023-05-04T06:21:20","date_gmt":"2023-05-04T04:21:20","guid":{"rendered":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=13829"},"modified":"2023-04-26T12:47:50","modified_gmt":"2023-04-26T10:47:50","slug":"dala-lokjicang-geopolityczny-gwalt-przekladem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=13829","title":{"rendered":"Da\u0142a Lokjicang: Geopolityczny gwa\u0142t przek\u0142adem"},"content":{"rendered":"\n

Jak przet\u0142umaczy\u0107 blisko\u015b\u0107? Medialne informacje o interakcji Dalajlamy z indyjskim ch\u0142opcem (podczas publicznej audiencji 28 lutego 2023 roku) zaszokowa\u0142y \u015bwiat. Ponad miesi\u0105c po tym spotkaniu sugestywne nag\u0142\u00f3wki wzburzy\u0142y obro\u0144c\u00f3w praw dziecka i wywo\u0142a\u0142y lawin\u0119 oskar\u017ce\u0144 o pedofili\u0119. Win\u0119 Dalajlamy triumfalnie odtr\u0105biono na podstawie zmontowanego klipu<\/a>, wypreparowanego z kulturowego i geopolitycznego kontekstu.<\/p>\n

<\/p>\n

Dla naszej spo\u0142eczno\u015bci oskar\u017cenia by\u0142y ca\u0142kowicie absurdalne. Od 1959 roku, w kt\u00f3rym zosta\u0142 uchod\u017ac\u0105 w Indiach, Dalajlama nieprzerwanie troszczy si\u0119 o dobro i bezpiecze\u0144stwo tybeta\u0144skich dzieci. Zarzuty postawiono mu po raz pierwszy po sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciu czterech latach niezmordowanej, bezinteresownej pracy.<\/p>\n

Jestem Tybetank\u0105, Tybet stanowi przedmiot moich akademickich studi\u00f3w. Napisa\u0142am prac\u0119 doktorsk\u0105 o zak\u0142adanych przez Dalajlam\u0119 szko\u0142ach dla najm\u0142odszych tybeta\u0144skich uchod\u017ac\u00f3w. Chi\u0144ska inwazja by\u0142a narodow\u0105 tragedi\u0105. Wiele dzieci zosta\u0142o sierotami. Szko\u0142y sta\u0142y si\u0119 schronieniem i tarcz\u0105 dla najs\u0142abszych, najbardziej bezradnych i zagro\u017conych uciekinier\u00f3w z Tybetu. Dalajlama, zast\u0119puj\u0105c rodzic\u00f3w, broni\u0142 i wskazywa\u0142 drog\u0119. By\u0142, jak powiedzia\u0142 mi jeden z pierwszych wychowank\u00f3w, jednocze\u015bnie \u201eojcem, matk\u0105, stra\u017cnikiem i nauczycielem\u201d. Podczas cz\u0119stych odwiedzin dawa\u0142 sw\u00f3j czas, uwag\u0119 i serdeczno\u015b\u0107, podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce kluczem do przetrwania narodu tybeta\u0144skiego s\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107, wsp\u00f3\u0142czucie i troska o wszystkie istoty.<\/p>\n

Tybeta\u0144czycy traktuj\u0105 t\u0119 codzienn\u0105 trosk\u0119 jako szczeg\u00f3lne, mimo \u017ce doskonale znane, b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo. Zaszokowa\u0142o ich i wzburzy\u0142o seksualizowanie go i kwestionowanie przez obcych ze \u015bwiatowymi mediami na czele. Odpowiedzieli furi\u0105, hamowan\u0105 tylko przez wpajane im wsp\u00f3\u0142czucie. Dlaczego? Poniewa\u017c inkryminowana scenka, obejrzana w ca\u0142o\u015bci, pokrywa\u0142a si\u0119 z ich do\u015bwiadczeniami jako typowy wyraz czu\u0142o\u015bci tybeta\u0144skich dziadk\u00f3w. Dorasta\u0142am w Dharamsali i mog\u0119 to z ca\u0142ym przekonaniem potwierdzi\u0107. Kiedy by\u0142am ma\u0142a, seniorzy, od kt\u00f3rych pr\u00f3bowa\u0142am wyprosi\u0107 cukierka, odpowiadali mi takim samym pieszczotliwym przekomarzaniem<\/a>, buziakami i pokazywaniem j\u0119zyka.<\/p>\n

Kt\u00f3re t\u0142umaczenie jest wi\u0105\u017c\u0105ce? Przek\u0142ad ma znaczenie: potencja\u0142 obja\u015bniania b\u0105d\u017a wzniecania po\u017cogi.<\/p>\n

Mam doktorat z antropologii \u2013 dyscypliny, kt\u00f3ra po\u015bwi\u0119ca szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 niebezpiecze\u0144stwom mi\u0119dzykulturowych przek\u0142ad\u00f3w. Catherine Lutz, na przyk\u0142ad, napisa\u0142a ksi\u0105\u017ck\u0119 Nienaturalne emocje<\/em> o \u017cyciu mieszka\u0144c\u00f3w Mikronezji. Tytu\u0142 jest, rzecz jasna, przewrotny. Uczucia Ifaluk\u00f3w s\u0105 dziwaczne nie nich, tylko dla ludzi Zachodu, kt\u00f3rzy teraz oburzyli si\u0119 \u201epodejrzanym\u201d gestem Dalajlamy, ca\u0142kowicie ignoruj\u0105c jego tybeta\u0144ski charakter.<\/p>\n

Zrozumienie niuans\u00f3w obyczaj\u00f3w tybeta\u0144skich czy mikronezyjskich obcych wymaga uczenia si\u0119 przez imersj\u0119, zanurzenie w ich kulturze. Ten kontekst zachowania Dalajlamy pr\u00f3buj\u0105 dzi\u015b t\u0142umaczy\u0107 \u015bwiatu Tybeta\u0144czycy.<\/p>\n

Problem w tym, \u017ce takie incydenty (dotycz\u0105ce cho\u0107by celebryt\u00f3w ca\u0142uj\u0105cych w\u0142asne dzieci) maj\u0105 dzi\u015b charakter nie kulturowy, a polityczny. Sensacyjne nag\u0142\u00f3wki o Dalajlamie op\u0142aca\u0142y si\u0119 nie tylko mediom i portalom spo\u0142eczno\u015bciowym, daj\u0105c wymarzon\u0105 sposobno\u015b\u0107 szerzenia propagandy na Twitterze, Instagramie i Facebooku chi\u0144skim botom. Kapitalistyczne i imperialistyczne interesy zbieg\u0142y si\u0119 w osobie Dalajlamy, kt\u00f3rego rz\u0105d Chin szkaluje od chwili opuszczenia Tybetu.<\/p>\n

Wci\u0105\u017c nie wiemy, kto stworzy\u0142 zmanipulowane nagranie. Wiemy jednak, \u017ce rzuci\u0142y si\u0119 na nie media \u2013 i \u017ce nie by\u0142y one ciekawe tybeta\u0144skiej perspektywy.<\/p>\n

Zranione do \u017cywego atakiem na Dalajlam\u0119, zap\u0142akane tybeta\u0144skie staruszki nagrywa\u0142y wezwania do protest\u00f3w w obronie dobrego imienia Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015bci. W Ta\u0142angu, Ladakhu, Spiti czy Dard\u017cylingu do tybeta\u0144skich demonstracji przeciwko manipulacjom medi\u00f3w do\u0142\u0105czyli mieszka\u0144cy Himalaj\u00f3w. Regiony przygraniczne \u2013 do kt\u00f3rych wci\u0105\u017c ro\u015bci sobie prawo Chi\u0144ska Republika Ludowa \u2013 maj\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 histori\u0119 z dawnym Tybetem i silne zwi\u0105zki z poprzednimi dalajlamami.<\/p>\n

W okupowanym Tybecie i Chinach nie wolno posiada\u0107 zdj\u0119\u0107 Dalajlamy ani o nim rozmawia\u0107. Za posiadanie portretu Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015bci mo\u017cna zosta\u0107 aresztowanym, skazanym i nie wyj\u015b\u0107 \u017cywym z wi\u0119zienia. Je\u015bli w\u0142adze chi\u0144skie s\u0105dzi\u0142y, \u017ce zmieniaj\u0105c nagle front<\/a> i pozwalaj\u0105c na rozpowszechnienia oskar\u017ce\u0144, zachwiej\u0105 oddaniem Tybeta\u0144czyk\u00f3w, srogo si\u0119 przeliczy\u0142y. Z niezale\u017cnych doniesie\u0144 wynika, \u017ce ludzie nie posiadaj\u0105 si\u0119 rado\u015bci, mog\u0105c bezpiecznie ogl\u0105da\u0107 Dalajlam\u0119.<\/p>\n

Skupiaj\u0105c si\u0119 na kulturze i seksualno\u015bci, media niemal ca\u0142kowicie przemilcza\u0142y geopolityczny kontekst ca\u0142ego zamieszania. S\u0142owem te\u017c nie wspomniano, \u017ce tybeta\u0144ska diaspora zajmuje si\u0119 problemem nadu\u017cy\u0107 i seksualnego molestowania tak\u017ce ze strony os\u00f3b, posiadaj\u0105cych autorytet i w\u0142adz\u0119. Nie jest to jednak dobry moment na poruszanie tych kwestii (a ja nie jestem ekspertk\u0105 w tej dziedzinie).<\/p>\n

W \u015bwiecie bynajmniej niewirtualnym, dla Tybeta\u0144czyk\u00f3w to sprawa \u017cycia i \u015bmierci. W ojczy\u017anie za Dalajlam\u0119 idzie si\u0119 siedzie\u0107, na obczy\u017anie coraz cz\u0119\u015bciej s\u0142yszy si\u0119 o dokuczaniu tybeta\u0144skim dzieciom<\/a> w szko\u0142ach. Konsekwencje s\u0105 bole\u015bnie realne i trzeba si\u0119 z nimi zmierzy\u0107. Szczeg\u00f3\u0142owej analizy wymaga nie tylko kulturowy przek\u0142ad czu\u0142ego gest, ale te\u017c akt geopolitycznego gwa\u0142tu.<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Autorka jest doktorantk\u0105 Uniwersytetu Colorado w Boulder<\/em>.<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Za TGP. The Geopolitics<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jak przet\u0142umaczy\u0107 blisko\u015b\u0107? Medialne informacje o interakcji Dalajlamy z indyjskim ch\u0142opcem (podczas publicznej audiencji 28 lutego 2023 roku) zaszokowa\u0142y \u015bwiat. Ponad miesi\u0105c po tym spotkaniu sugestywne nag\u0142\u00f3wki wzburzy\u0142y obro\u0144c\u00f3w praw dziecka i wywo\u0142a\u0142y lawin\u0119 oskar\u017ce\u0144 o pedofili\u0119. Win\u0119 Dalajlamy triumfalnie odtr\u0105biono na podstawie zmontowanego klipu, wypreparowanego z kulturowego i geopolitycznego kontekstu.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13830,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[49,52,26,58],"class_list":["post-13829","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-tybetanczykow","tag-dalajlama","tag-obyczaj","tag-polityka","tag-swiat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13829","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13829"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13829\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13831,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13829\/revisions\/13831"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13830"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13829"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13829"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13829"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}