{"id":13842,"date":"2023-05-08T06:21:45","date_gmt":"2023-05-08T04:21:45","guid":{"rendered":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=13842"},"modified":"2023-05-03T07:30:37","modified_gmt":"2023-05-03T05:30:37","slug":"tenzin-diki-wzorowy-uchodzca","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=13842","title":{"rendered":"Tenzin Diki: \u201eWzorowy uchod\u017aca\u201d"},"content":{"rendered":"\n<p>Niedawna \u201ekontrowersja\u201d wok\u00f3\u0142 Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015bci Dalajlamy dobitnie przypomnia\u0142a Tybeta\u0144czykom, jak niepewny i kruchy jest los uchod\u017ac\u00f3w. Na nasz\u0105 spu\u015bcizn\u0119 sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 strata i wyw\u0142aszczenie. Jak nar\u00f3d utracili\u015bmy kraj, dom, dziedzictwo; dzi\u015b pr\u00f3buje si\u0119 nam odebra\u0107 j\u0119zyk, kultur\u0119, przysz\u0142o\u015b\u0107. Pozbawieni ochrony, jeste\u015bmy ca\u0142kowicie zale\u017cni od kaprys\u00f3w, \u017cyczliwo\u015bci i nikczemno\u015bci otaczaj\u0105cych nas ludzi. Ta bezradno\u015b\u0107 sprawia, \u017ce staramy by\u0107 wzorowymi uchod\u017acami. I jeste\u015bmy w tym dobrzy, jak o nas m\u00f3wi\u0105, \u201emodelowi\u201d. Dalajlama jest nie tylko jednym z najwi\u0119kszych przyw\u00f3dc\u00f3w moralnych w dziejach ludzko\u015bci: dzi\u0119ki jego obecno\u015bci i naukom \u015bwiat sta\u0142 si\u0119 lepszym miejscem. Innymi s\u0142owy, by\u0142 doskona\u0142ym uchod\u017ac\u0105. Do zesz\u0142ego tygodnia.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>W lutym, podczas jednej z publicznych audiencji na dziedzi\u0144cu przed g\u0142\u00f3wn\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0105 w Dharamsali, indyjski ch\u0142opiec spyta\u0142, czy mo\u017ce si\u0119 przytuli\u0107 do Dalajlamy. Wydaje mi si\u0119, \u017ce mog\u0142o to by\u0107 wcze\u015bniej uzgodnione. Ale tego, co sta\u0142o si\u0119 p\u00f3\u017aniej, na pewno w scenariuszu nie by\u0142o. Dalajlama nie zrozumia\u0142 pytania. Angielski, kt\u00f3rego zacz\u0105\u0142 si\u0119 uczy\u0107 w wieku dwudziestu lat na wygnaniu, nigdy nie by\u0142 jego mocn\u0105 stron\u0105, na staro\u015b\u0107, co raczej nikogo nie dziwi, ta obco\u015b\u0107 nastr\u0119cza coraz wi\u0119kszych trudno\u015bci. T\u0142umacz prze\u0142o\u017cy\u0142 pytanie, ale to nie wystarczy\u0142o, wi\u0119c powt\u00f3rzy\u0142 je sekretarz i jednocze\u015bnie siostrzeniec, Tenzin Takla, m\u00f3wi\u0105c \u2013 zn\u00f3w po angielsku, bo nie jest to naszym zwyczajem \u2013 \u017ce ch\u0142opiec chce si\u0119 \u201eprzytuli\u0107\u201d (my, pragn\u0105c okaza\u0107 sobie publicznie blisko\u015b\u0107, stykamy czo\u0142a).<\/p>\n<p>Dalajlama zgadza si\u0119 i m\u00f3wi \u201e<a href=\"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=13762\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">najpierw tu<\/a>\u201d, wskazuj\u0105c policzek. Ch\u0142opiec ca\u0142uje go w policzek, na co Dalajlama wydyma wargi, dodaj\u0105c \u201eteraz tu\u201d i cmokaj\u0105c. Ludzie klaszcz\u0105, Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015b\u0107 wybucha \u015bmiechem, publiczno\u015b\u0107 wt\u00f3ruje. \u201eTeraz possij mi j\u0119zyk\u201d, m\u00f3wi wtedy Dalajlama. Wiem, jak to brzmi, ale to nie propozycja, tylko \u017cart. Ch\u0142opiec i mnich, obaj u\u015bmiechni\u0119ci, stykaj\u0105 si\u0119 czo\u0142ami. To chwila autentycznej blisko\u015bci; mi\u0142o\u015bci i wsp\u00f3\u0142czucia.<\/p>\n<p>Ta niewinna interakcja zosta\u0142a po czasie niewiarygodnie zniekszta\u0142cona dzi\u0119ki armii chi\u0144skich bot\u00f3w, specjalist\u00f3w od nap\u0119dzania klikalno\u015bci oraz pe\u0142nych dobrych intencji, za\u015blepionych wybuchem moralnej paniki u\u017cytkownik\u00f3w medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych. Ostatnia grupa \u2013 i jedyna dzia\u0142aj\u0105ca w dobrej wierze \u2013 nada\u0142a tej scenie seksualny charakter, zmieniaj\u0105c serdeczny gest w wyst\u0119pek. B\u0119d\u0119 szczera: najpierw zobaczy\u0142am zmontowany klip i poczu\u0142am si\u0119 niezr\u0119cznie, cho\u0107 doskonale wiedzia\u0142am, \u017ce w zachowaniu Dalajlamy, ikony pokoju, nie by\u0142o absolutnie nic seksualnego ani przemocowego. Ca\u0142e nagranie ogl\u0105da\u0142am z wielkim smutkiem. Zmanipulowana wersja tchnie nie niewinno\u015bci\u0105, a groz\u0105, za spraw\u0105 zamazania twarzy dziecka.<\/p>\n<p>Rzekoma ochrona prywatno\u015bci stwarza poczucie obcowania z ofiar\u0105, a wi\u0119c i z przest\u0119pstwem. Przy okazji utrudnia zobaczenie, \u017ce \u201edo niczego nie dosz\u0142o\u201d, poniewa\u017c zetkn\u0119\u0142y si\u0119 tylko czo\u0142a, nie pokazane j\u0119zyki. Sfabrykowanie zbrodni \u2013 jednej z najci\u0119\u017cszych, molestowania dziecka \u2013 by\u0142o niewybaczalnym oszczerstwem wobec Dalajlamy, ohydnym gwa\u0142tem na dziecku i matce (kt\u00f3rzy m\u00f3wili o \u201e<a href=\"https:\/\/youtu.be\/ZViETIhJ3Ek?t=27\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">wspania\u0142ym prze\u017cyciu<\/a>\u201d) oraz kolejnym ciosem dla Tybeta\u0144czyk\u00f3w.<\/p>\n<p>Spotkanie mia\u0142o charakter publiczny, na podium siedzia\u0142o wiele os\u00f3b, w\u015br\u00f3d nich matka i dziadek ch\u0142opca. Wszystkim tym ludziom i ca\u0142ej publiczno\u015bci m\u00f3wi si\u0119 teraz, \u017ce byli \u015blepi i g\u0142usi, \u017ce lepiej od nich wiedz\u0105, co zasz\u0142o, pa\u0142aj\u0105cy \u015bwi\u0119tym oburzeniem konsumenci wyrwanego z kontekstu i spreparowanego klipu. Stworzyli\u015bmy palimpsest ze skrywanych sk\u0142onno\u015bci, do\u015bwiadczonych lub widzianych akt\u00f3w przemocy seksualnej, zacieraj\u0105c i zniekszta\u0142caj\u0105c obraz niewinnego przekomarzania. I natychmiast zmienili\u015bmy zarzut w wyrok.<\/p>\n<p>Niekt\u00f3rzy zacz\u0119li nawet g\u0142o\u015bno pyta\u0107, co przez ca\u0142e lata dzia\u0142o si\u0119 za zamkni\u0119tymi drzwiami. Odpowiadam: zupe\u0142nie nic. Po studiach przepracowa\u0142am dwa i p\u00f3\u0142 roku w biurze Przedstawiciela Dalajlamy w obu Amerykach. Uczestnicz\u0105c w organizacji wszystkich wizyt w Stanach Zjednoczonych, nale\u017ca\u0142am do \u201eorszaku\u201d. Uwa\u017cam to za jedno z najszcz\u0119\u015bliwszych wydarze\u0144 w \u017cyciu. Je\u017cd\u017c\u0105c z nimi ponad miesi\u0105c, pozna\u0142am najbli\u017cszych wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015bci. Niekt\u00f3rzy towarzyszyli mu od czterdziestu lat. Cho\u0107 byli z nim od \u015bwitu do nocy, z dala od kamer, wszyscy darzyli go niewzruszon\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105 i czci\u0105. Trzeba by\u0107 naprawd\u0119 kryszta\u0142owo czystym, \u017ceby zjedna\u0107 sobie takie oddanie. \u015awiatowe media prze\u015bwietlaj\u0105 Dalajlam\u0119 od lat siedemdziesi\u0105tych, ale uwaga Tybeta\u0144czyk\u00f3w skupia si\u0119 na nim od ponad o\u015bmiu dekad.<\/p>\n<p>Nie zapominajmy te\u017c o w\u0119szeniu Chi\u0144czyk\u00f3w. Powszechnie wiadomo, \u017ce do komputer\u00f3w w biurze Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015bci w\u0142amywano si\u0119 wielokrotnie. Jeden z pracownik\u00f3w opowiada\u0142 mi, \u017ce widzia\u0142 na w\u0142asne oczy, jak rozsy\u0142aj\u0105 si\u0119, niemal na pewno do Chin, poszczeg\u00f3lne dokumenty. Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce Pekin wie o wszystkim, co dzieje si\u0119 w rezydencji Dalajlamy. Gdyby w jego szafach by\u0142y jakie\u015b szkielety, Chi\u0144czycy codziennie urz\u0105dzaliby nam Halloween.<\/p>\n<p>W rzeczy samej, ohydnie zmanipulowane nagranie pokazuj\u0105 w Tybecie bez ko\u0144ca. I ewidentnie si\u0119 przeliczyli, bo ludzie nie posiadaj\u0105 si\u0119 z rado\u015bci, \u017ce mog\u0105 ogl\u0105da\u0107 Dalajlam\u0119, nie ryzykuj\u0105c wi\u0119zieniem. To kolejny dow\u00f3d na to, jak ma\u0142o wiedz\u0105 w Chinach o Tybeta\u0144czykach i jak r\u00f3\u017cne s\u0105 kulturowe kody seksualno\u015bci. Kidy dorasta\u0142am, w Dharamsali publicznie trzymali si\u0119 za r\u0119ce (bez \u017cadnych romantycznych podtekst\u00f3w) znajomi, nie narzeczeni, a zmys\u0142owe poca\u0142unki by\u0142y nie do pomy\u015blenia. Problem z Dalajlam\u0105 polega na tym, \u017ce sp\u0119dziwszy ca\u0142e \u017cycie na obczy\u017anie, wci\u0105\u017c nie podporz\u0105dkowa\u0142 si\u0119 ca\u0142kowicie dyktatowi zachodnich norm.<\/p>\n<p>Na tym w\u0142a\u015bnie polega b\u0142\u0105d Dalajlamy. Ale te\u017c uchod\u017aca nie mo\u017ce by\u0107 do ko\u0144ca doskona\u0142y, b\u0119d\u0105c z definicji nie na miejscu. Historia uczy, \u017ce nikt nie nadaje si\u0119 lepiej na koz\u0142a ofiarnego.<\/p>\n<p>Brzemi\u0119 doskona\u0142o\u015bci jest wiecznym przekle\u0144stwem Tybeta\u0144czyk\u00f3w. Nie byli\u015bmy nale\u017cycie niepodlegli, nie zostali\u015bmy nale\u017cycie najechani, nasze protesty nie s\u0105 nale\u017cycie pokojowe. Zd\u0105\u017cy\u0142am si\u0119 nauczy\u0107, \u017ce takie kwestie podnosi si\u0119 tylko wtedy, gdy nie ma woli dzia\u0142ania i chce si\u0119 jak najszybciej zamie\u015b\u0107 pod dywan nasz\u0105 \u201es\u0142uszn\u0105 spraw\u0119\u201d.<\/p>\n<p>Psychoanalityk Donald Winnicott uku\u0142 poj\u0119cie \u201ewystarczaj\u0105co dobrej matki\u201d, kt\u00f3ra \u201ezawodz\u0105c\u201d dziecko, pozwala mi si\u0119 uczy\u0107. Pytam wi\u0119c, dlaczego Dalajlama nie mo\u017ce by\u0107 wystarczaj\u0105co dobrym uchod\u017ac\u0105? Dlaczego nie mia\u0142by nam sprawi\u0107 zawodu, \u017ceby\u015bmy mogli stan\u0105\u0107 na w\u0142asnych nogach? W ko\u0144cu my zawodzimy go bez ko\u0144ca. Jak teraz, epicko. Czy mo\u017cemy przesta\u0107 wymaga\u0107 od siebie nawzajem bycia doskona\u0142ymi uchod\u017acami, doskona\u0142ymi imigrantami, doskona\u0142ymi osobami? Sprawi\u0107 sobie mo\u017cliwy do ogarni\u0119cia zaw\u00f3d, wybaczy\u0107, \u017ce jeste\u015bmy lud\u017ami?<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><em>Tenzin Diki (ang. Dickie) jest emigracyjn\u0105 pisark\u0105, t\u0142umaczk\u0105 i redaktork\u0105<\/em>.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Za <a href=\"https:\/\/tricycle.org\/article\/dalai-lama-opinion\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Tricycle<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Niedawna \u201ekontrowersja\u201d wok\u00f3\u0142 Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015bci Dalajlamy dobitnie przypomnia\u0142a Tybeta\u0144czykom, jak niepewny i kruchy jest los uchod\u017ac\u00f3w. Na nasz\u0105 spu\u015bcizn\u0119 sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 strata i wyw\u0142aszczenie. Jak nar\u00f3d utracili\u015bmy kraj, dom, dziedzictwo; dzi\u015b pr\u00f3buje si\u0119 nam odebra\u0107 j\u0119zyk, kultur\u0119, przysz\u0142o\u015b\u0107. Pozbawieni ochrony, jeste\u015bmy ca\u0142kowicie zale\u017cni od kaprys\u00f3w, \u017cyczliwo\u015bci i nikczemno\u015bci otaczaj\u0105cych nas ludzi. Ta bezradno\u015b\u0107 sprawia, \u017ce [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13844,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[49,24,52],"class_list":["post-13842","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-tybetanczykow","tag-dalajlama","tag-diaspora","tag-obyczaj"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13842","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13842"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13842\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13863,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13842\/revisions\/13863"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13844"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13842"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13842"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13842"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}