{"id":13895,"date":"2023-05-18T06:21:14","date_gmt":"2023-05-18T04:21:14","guid":{"rendered":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=13895"},"modified":"2023-05-18T11:41:09","modified_gmt":"2023-05-18T09:41:09","slug":"pema-ceten-zab-ugjena","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=13895","title":{"rendered":"Pema Ceten: Z\u0105b Ugjena"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"western\">Przyja\u017ani\u0142em si\u0119 z Ugjenem od dziecka, to \u017cadna tajemnica.<\/p>\n<p class=\"western\">P\u00f3\u017aniej uznano go za inkarnowanego lam\u0119. To te\u017c wszyscy wiedz\u0105.<\/p>\n<p class=\"western\">Ale najwa\u017cniejsze jest to, \u017ce Ugjen umar\u0142 w wieku dwudziestu lat. Kiedy z kim\u015b o tym rozmawiam, zawsze s\u0142ysz\u0119, \u017ce nie wypada tak m\u00f3wi\u0107 o \u015bmierci lamy, bo oni \u201eodchodz\u0105 w nirwan\u0119\u201d. Tyle \u017ce my znali\u015bmy si\u0119 od ma\u0142ego i przez pi\u0119\u0107 lat chodzili\u015bmy razem do szko\u0142y podstawowej. Gdybym, opowiadaj\u0105c o r\u00f3wie\u015bniku, mia\u0142 recytowa\u0107 formu\u0142ki o p\u0119tli arkanu pana za\u015bwiat\u00f3w, ci\u0105gle szuka\u0142bym s\u0142\u00f3w, \u017ceby zacz\u0105\u0107. Ojca i matk\u0119 oburza\u0142 jednak taki j\u0119zyk, gdy\u017c ich zdaniem oznacza\u0142 brak szacunku dla istoty o wielkiej zas\u0142udze i m\u0105dro\u015bci.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p class=\"western\">Z czasem przyj\u0105\u0142em te argumenty. Pierwszy potwierdz\u0119, \u017ce Ugjen mia\u0142 ode mnie wi\u0119cej zas\u0142ugi. Kiedy uznano go za inkarnacj\u0119, ludzie zacz\u0119li bi\u0107 przed nim pok\u0142ony. Po raz pierwszy do klasztoru zabrali mnie rodzicie i zmusili do zrobienia tego trzykrotnie. Nie chcia\u0142em, a i on powiedzia\u0142 z wy\u017cyn swego tronu, \u017ce nie musz\u0119. Ojciec i matka byli jednak nieprzejednani. Uparli si\u0119, \u017ce mam z\u0142o\u017cy\u0107 trzy pok\u0142ony. \u201eMy\u015blisz, \u017ce jeste\u015bcie tacy sami, bo pi\u0119\u0107 lat chodzili\u015bcie razem do szko\u0142y? A mo\u017ce nie chcesz, \u017ceby wszyscy widzieli, jak si\u0119 k\u0142aniasz? Dlaczego uwa\u017casz, \u017ce nie powiniene\u015b?\u201d Byli tak pewni swego, \u017ce musia\u0142em si\u0119 ugi\u0105\u0107. Zreszt\u0105 za nami sta\u0142a d\u0142uga kolejka, wi\u0119c nie mia\u0142em wyj\u015bcia. Z\u0142o\u017cy\u0142em swoje pok\u0142ony, a on patrzy\u0142 z u\u015bmieszkiem, cho\u0107 czu\u0142em, \u017ce wcale nie oczekuje ode mnie demonstracji szacunku. Chwil\u0119 si\u0119 boczy\u0142em, ale zaraz mi przesz\u0142o, poniewa\u017c k\u0142aniaj\u0105cy si\u0119 t\u0142um by\u0142 najlepszym dowodem, \u017ce Ugjen ma faktycznie wi\u0119cej zas\u0142ugi.<\/p>\n<p class=\"western\">Ale ju\u017c z m\u0105dro\u015bci\u0105 i inteligencj\u0105 sprawa przedstawia\u0142a si\u0119 zgo\u0142a inaczej. W szkole nikt nie zna\u0142 go lepiej ode mnie. I jako naoczny \u015bwiadek mog\u0119 przysi\u0105c, \u017ce od pierwszej do pi\u0105tej klasy nigdy samodzielnie nie rozwi\u0105za\u0142 zadania ani nie odrobi\u0142 pracy domowej z matematyki. Wszystko \u015bci\u0105ga\u0142 ode mnie. Nie zdziwi\u0119 si\u0119, je\u015bli mi nie uwierzycie, bo pewnie sam mia\u0142bym z tym problem. Fakty s\u0105 jednak faktami i mog\u0119 przysi\u0119ga\u0107 nawet na Trzy Klejnoty buddyst\u00f3w. Ilekro\u0107 nam co\u015b zadano, on tylko siedzia\u0142 i czeka\u0142, a\u017c sko\u0144cz\u0119 i dam mu przepisa\u0107. Taka jest prawda. Gdybym nie rozwi\u0105zywa\u0142 zada\u0144, on nie wyszed\u0142by na dw\u00f3r bawi\u0107 si\u0119 z dzie\u0107mi. Chc\u0119 te\u017c podkre\u015bli\u0107, \u017ce nigdy nie mia\u0142em mu tego za z\u0142e. W ko\u0144cu lekcje musia\u0142bym odrabia\u0107 i bez niego. Wydaje mi si\u0119, \u017ce obaj od pocz\u0105tku zdawali\u015bmy sobie z tego spraw\u0119. To znaczy, on doskonale wiedzia\u0142, \u017ce beze mnie nic nie zdzia\u0142a. Kiedy sko\u0144czy\u0142em, rzuca\u0142em mu zeszyt i bieg\u0142em na podw\u00f3rko. W przepisywaniu by\u0142 bardzo sumienny. Pami\u0119tam uk\u0142ucie z\u0142o\u015bci, gdy nauczycielka chwali\u0142a go za staranno\u015b\u0107.<\/p>\n<p class=\"western\">Jako przyjaciel nie mog\u0142em jednak nic dla niego zrobi\u0107 podczas klas\u00f3wek i egzamin\u00f3w. Gdyby wtedy z\u0142apano nas na \u015bci\u0105ganiu, obie prace wrzucono by do kosza, stawiaj\u0105c nam pa\u0142y. Nie by\u0142o mowy o przepisywaniu. Nasza nauczycielka matematyki mia\u0142a trzydzie\u015bci kilka lat. Plotkowano, \u017ce rozsta\u0142a si\u0119 m\u0119\u017cem. Pono\u0107 zachorowa\u0142o i zmar\u0142o im dziecko, co mia\u0142o t\u0142umaczy\u0107 jej charakter. W ka\u017cdym razie Ugjen w \u017cyciu nie zda\u0142 egzaminu z matematyki.<\/p>\n<p class=\"western\">Tak mniej wi\u0119cej wygl\u0105da\u0142o nasze wsp\u00f3lne dzieci\u0144stwo.<\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-align: center;\">***<\/p>\n<p class=\"western\">Po uko\u0144czeniu podstaw\u00f3wki poszed\u0142em do gimnazjum i liceum. Jedyna szko\u0142a \u015brednia mie\u015bci\u0142a si\u0119 w stolicy okr\u0119gu, wi\u0119c musia\u0142em si\u0119 wyprowadzi\u0107. Po maturze znalaz\u0142em prac\u0119 w ma\u0142ym miasteczku i to by by\u0142o na tyle. Ugjen z kolei poprzesta\u0142 na pi\u0119ciu klasach. By\u0142 jedynakiem, rodzice cieszyli si\u0119, \u017ce jest w domu, a sam nie mia\u0142 ochoty na nast\u0119pn\u0105 szko\u0142\u0119.<\/p>\n<p class=\"western\">Zapyta\u0142em go raz, dlaczego nie uczy\u0142 si\u0119 dalej. Odpar\u0142, \u017ce tak chcieli rodzice, a ja uda\u0142em, \u017ce mu wierz\u0119. Po chwili spyta\u0142, czy chc\u0119 zna\u0107 prawdziwy pow\u00f3d. Kiedy przytakn\u0105\u0142em, rzuci\u0142, \u017ce ba\u0142 si\u0119 matematyki. \u201eMog\u0142e\u015b spisywa\u0107 ode mnie\u201d, wybuchn\u0105\u0142em \u015bmiechem. Spojrza\u0142 na mnie i powiedzia\u0142, \u017ce od pierwszej klasy mia\u0142 poczucie, i\u017c nie powinien tego robi\u0107. S\u0142ysz\u0105c to, pomy\u015bla\u0142em, \u017ce jest prawym cz\u0142owiekiem.<\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-align: center;\">***<\/p>\n<p class=\"western\">Kiedy ja ko\u0144czy\u0142em nauk\u0119, mieli\u015bmy po osiemna\u015bcie lat. Jak ju\u017c wspomnia\u0142em, znowu si\u0119 wtedy przeprowadzi\u0142em i nie zaprz\u0105ta\u0142em sobie g\u0142owy \u015bwie\u017co rozpoznanym lam\u0105. Do domu wr\u00f3ci\u0142em na nast\u0119pne wakacje, a on zaprosi\u0142 mnie do swojego klasztoru. W nowej roli widzia\u0142em go wcze\u015bniej tylko raz, podczas intronizacji. Jako inkarnacja by\u0142 najwa\u017cniejszym cz\u0142owiekiem w okolicy, duchowym przewodnikiem wi\u0119kszo\u015bci mieszka\u0144c\u00f3w. Na inauguracyjn\u0105 ceremoni\u0119 \u015bci\u0105gn\u0119\u0142y t\u0142umy wiernych z bia\u0142ymi ofiarnymi szarfami i innymi darami. To wtedy rodzice przymusili mnie do z\u0142o\u017cenia ze wszystkimi czo\u0142obitnego ho\u0142du.<\/p>\n<p class=\"western\">Udaj\u0105c si\u0119 do klasztoru z pierwsz\u0105 prywatn\u0105 wizyt\u0105, zn\u00f3w zabra\u0142em bia\u0142\u0105 szarf\u0119 i jakie\u015b upominki. Do celi zaprowadzi\u0142 mnie jeden z mnich\u00f3w. Ugjen siedzia\u0142 ze skrzy\u017cowanymi nogami po\u015br\u00f3d buddyjskich ksi\u0105g, r\u00f3\u017ca\u0144c\u00f3w i innych przedmiot\u00f3w rytualnych. Odprawiwszy mnicha, u\u015bmiechn\u0105\u0142 si\u0119 do mnie szeroko, ale i tak mimowolnie poczu\u0142em, ile nas dzieli. Poda\u0142em mu prezenty, nie mia\u0142em jednak zamiaru sk\u0142ada\u0107 pok\u0142on\u00f3w. Skin\u0105\u0142, \u017cebym przy nim usiad\u0142. Mina, kt\u00f3r\u0105 zna\u0142em ze szko\u0142y, sprawi\u0142a, \u017ce dystans znikn\u0105\u0142.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Ostatnim razem rodzice dali ci w ko\u015b\u0107 pok\u0142onami \u2013 powiedzia\u0142 ze \u015bmiechem.<\/p>\n<p class=\"western\">Wypada\u0142o co\u015b odpowiedzie\u0107, ale nic sensownego nie przychodzi\u0142o mi do g\u0142owy.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Wszyscy ci si\u0119 k\u0142aniaj\u0105 \u2013 wykrztusi\u0142em w ko\u0144cu \u2013 wi\u0119c mog\u0119 i ja.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Jeste\u015bmy sami \u2013 odpar\u0142, patrz\u0105c mi g\u0142\u0119boko w oczy \u2013 zatem nie musisz si\u0119 o to martwi\u0107.<\/p>\n<p class=\"western\">Mimo to wci\u0105\u017c czu\u0142em si\u0119 nieswojo, wi\u0119c podnios\u0142em si\u0119 i wr\u0119czy\u0142em mu drug\u0105 szarf\u0119.<\/p>\n<p class=\"western\">Podzi\u0119kowa\u0142 i spyta\u0142:<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 By\u0142e\u015b naprawd\u0119 \u015bwietny z matematyki. Dlaczego nie poszed\u0142e\u015b na studia?<\/p>\n<p class=\"western\">Mia\u0142em wiele powod\u00f3w, ale \u017ce nie chcia\u0142em ich wy\u0142uszcza\u0107, poprzesta\u0142em na jakim\u015b wykr\u0119cie.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Rozumiem \u2013 powiedzia\u0142 \u2013 ale i tak szkoda.<\/p>\n<p class=\"western\">Powoli zacz\u0105\u0142em si\u0119 rozlu\u017ania\u0107 i czu\u0107 z nim tak, jak za dawnych lat.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Wygl\u0105dasz teraz jak ch\u0142opiec \u2013 powiedzia\u0142, jakby czyta\u0142 mi w my\u015blach.<\/p>\n<p class=\"western\">Wolny od pocz\u0105tkowego skr\u0119powania, zapyta\u0142em \u017cartobliwie, czy dalej boi si\u0119 matematyki.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Na samo wspomnienie boli mnie g\u0142owa \u2013 odpar\u0142, teatralnie marszcz\u0105c czo\u0142o.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Cieszysz si\u0119, \u017ce nikt nie mo\u017ce ci\u0119 ju\u017c zmusi\u0107 do robienia rzeczy, na kt\u00f3re nie masz ochoty?<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Jak m\u00f3g\u0142bym d\u0142uba\u0107 palcem w nosie jako wa\u017cny lama? W\u0142a\u015bnie ucz\u0119 si\u0119 tradycyjnej astrologii. Cho\u0107 i tu s\u0105 liczby, wydaje mi si\u0119 znacznie prostsza od naszej szkolnej matematyki.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Z tego, co rozumiem \u2013 wykrzykn\u0105\u0142em ze zdumieniem \u2013 astrologia jest nies\u0142ychanie skomplikowana. Szkolne zadania to przy niej betka.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 daleko mi do eksperta \u2013 odrzek\u0142 skromnie.<\/p>\n<p class=\"western\">Autentycznie zaciekawiony, pochyli\u0142em si\u0119 i zapyta\u0142em:<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Czy po tym, jak uznano ci\u0119 za inkarnacj\u0119, poczu\u0142e\u015b jaki\u015b przyp\u0142yw wiedzy?<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Nawet je\u015bli, nawyk szukania odpowiedzi u ciebie by\u0142 silniejszy! \u2013 Teraz to on pochyli si\u0119 ku mnie i spyta\u0142 \u015bciszonym g\u0142osem: \u2013 Przeczyta\u0142em gdzie\u015b, \u017ce wed\u0142ug uczonych jeden plus jeden mo\u017ce da\u0107 trzy. Jak to mo\u017cliwe?<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 To jest wy\u017csza matematyka \u2013 odpowiedzia\u0142em. \u2013 Bardzo niewiele os\u00f3b naprawd\u0119 rozumie takie zagadnienia. Mog\u0142em b\u0142yszcze\u0107 na lekcjach w szkole podstawowej i \u015bredniej, ale to mnie przerasta.<\/p>\n<p class=\"western\">Zamy\u015bli\u0142 si\u0119 i powiedzia\u0142, patrz\u0105c mi w oczy:<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Ja wiem tylko, \u017ce jeden plus jeden daje dwa, dwa plus dwa: cztery, trzy plus trzy: sze\u015b\u0107, cztery plus cztery: osiem, pi\u0119\u0107 plus pi\u0119\u0107: dziesi\u0119\u0107, sze\u015b\u0107 plus sze\u015b\u0107: dwana\u015bcie, siedem plus siedem: czterna\u015bcie, osiem plus osiem: szesna\u015bcie, dziewi\u0119\u0107 plus dziewi\u0119\u0107: osiemna\u015bcie, a dziesi\u0119\u0107 plus dziesi\u0119\u0107: dwadzie\u015bcia.<\/p>\n<p class=\"western\">Ba\u0142em si\u0119, \u017ce doci\u0105gnie tak do stu plus stu, ale zatrzyma\u0142 si\u0119 na dwudziestce. Odetchn\u0105\u0142em g\u0142\u0119boko, zastanawiaj\u0105c si\u0119, w jaki spos\u00f3b studiuje astrologi\u0119, i p\u00f3\u0142\u017cartem rzuci\u0142em tylko: \u201ebrawo\u201d.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 I wci\u0105\u017c \u2013 powiedzia\u0142, jakby mnie nie s\u0142ysza\u0142 \u2013 nie mam poj\u0119cia, jak jeden plus jeden mo\u017ce by\u0107 trzy.<\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-align: center;\">***<\/p>\n<p class=\"western\">Ugjen opu\u015bci\u0142 ten \u015bwiat w wieku lat dwudziestu. Ja jednak \u017cy\u0142em dalej. Nauczy\u0142em si\u0119, \u017ce nie wypada m\u00f3wi\u0107, i\u017c \u201eumar\u0142\u201d, nijak jednak nie mog\u0142em przekona\u0107 si\u0119 do wersji, \u017ce m\u00f3j przyjaciel \u201eodszed\u0142 w nirwan\u0119\u201d.<\/p>\n<p class=\"western\">Zreszt\u0105 mniejsza o to. Liczy si\u0119 tylko to, \u017ce wi\u0119cej si\u0119 nie spotkamy.<\/p>\n<p class=\"western\">Ostatni raz widzia\u0142em Ugjena podczas uroczysto\u015bci noworocznych. Zgodnie z nasz\u0105 tradycj\u0105 tego dnia obaj ko\u0144czyli\u015bmy dwadzie\u015bcia lat. Znalaz\u0142em prac\u0119 w mie\u015bcie, ale na tym ko\u0144czy\u0142y si\u0119 dobre wiadomo\u015bci. S\u0142ysza\u0142em opowie\u015bci o s\u0105siadach z naszej wioski, kt\u00f3rzy pragn\u0105c zapewni\u0107 sobie powodzenie w wa\u017cnych przedsi\u0119wzi\u0119ciach, udawali si\u0119 do klasztoru Ugjena z pro\u015bb\u0105 o pomoc i od tej pory zawsze sprzyja\u0142o im szcz\u0119\u015bcie. Nie wierzy\u0142em w takie rzeczy, ale \u017ce od dw\u00f3ch lat mia\u0142em ci\u0105gle pod g\u00f3rk\u0119, postanowi\u0142em skorzysta\u0107 z okazji i poprosi\u0107 o wsparcie.<\/p>\n<p class=\"western\">Kiedy w Ugjenie rozpoznano inkarnacj\u0119, ludzie zacz\u0119li sobie przypomina\u0107 rozmaite cudowne znaki, towarzysz\u0105ce jego narodzinom. Jedni widzieli drzewa kwitn\u0105ce zim\u0105, drudzy s\u0142yszeli gromy z jasnego nieba, a jeszcze inni pami\u0119tali t\u0119cz\u0119 okalaj\u0105c\u0105 s\u0142o\u0144ce. Ka\u017cdy mia\u0142 co\u015b do powiedzenia. Nie przekonywa\u0142y mnie te historie, ale te\u017c nie mog\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce uwa\u017ca\u0142em je wszystkie za blag\u0119. Jako \u017ce byli\u015bmy przyjaci\u00f3\u0142mi, cz\u0119sto pytano mnie, czym si\u0119 wyr\u00f3\u017cnia\u0142. Do g\u0142owy nie przychodzi\u0142o mi nic poza nieszcz\u0119sn\u0105 matematyk\u0105.<\/p>\n<p class=\"western\">I nagle przypomnia\u0142o mi si\u0119 co\u015b, co spokojnie mo\u017cna by\u0142o uzna\u0107 za dow\u00f3d, \u017ce zawsze bi\u0142o w nim szlachetne serce.<\/p>\n<p class=\"western\">Pewnego dnia \u2013 musieli\u015bmy by\u0107 wtedy w trzeciej klasie \u2013 bawili\u015bmy si\u0119 na brzegu rzeki Maczu. Le\u017ca\u0142 tam wielki g\u0142az, o kt\u00f3ry, jak g\u0142osi\u0142a legenda, opiera\u0142 si\u0119 noc\u0105 Guru Rinpocze, w\u0119druj\u0105cy przez kraj z dwiema \u017conami. Rano okaza\u0142o si\u0119, \u017ce ca\u0142a tr\u00f3jka odcisn\u0119\u0142a w skale swoje plecy \u2013 on po\u015brodku, one po bokach. Relikwia cieszy\u0142a si\u0119 wielkim powodzeniem w\u015br\u00f3d pielgrzym\u00f3w odwiedzaj\u0105cych po\u0142o\u017cone w pobli\u017cu klasztory njingmapy: szko\u0142y, kt\u00f3rej pocz\u0105tek da\u0142 \u00f3w wielki \u015bwi\u0119ty.<\/p>\n<p class=\"western\">Tego dnia w pobli\u017cu nie by\u0142o jednak \u017cadnego p\u0105tnika. Kiedy sko\u0144czyli\u015bmy si\u0119 bawi\u0107 i ruszyli\u015bmy do domu, zauwa\u017cyli\u015bmy ryb\u0119, wij\u0105c\u0105 si\u0119 w piasku na wydmie.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Ale wielka! \u2013 wykrzykn\u0105\u0142em. \u2013 Mo\u017cemy j\u0105 sprzeda\u0107 chi\u0144skim robotnikom. Oni je jedz\u0105.<\/p>\n<p class=\"western\">Ugjen nawet na mnie nie spojrza\u0142. Podbieg\u0142 do ryby, ukl\u0105k\u0142, wzi\u0105\u0142 j\u0105 ostro\u017cnie w d\u0142onie i powiedzia\u0142:<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Nie ma mowy. Tak si\u0119 nie godzi. Zanios\u0119 j\u0105 do wody.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Daj spok\u00f3j! Nawet nie wiadomo, sk\u0105d si\u0119 tu wzi\u0119\u0142a. Do rzeki jest kawa\u0142 drogi. Zdechnie, zanim j\u0105 tam doniesiesz.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Wracaj do domu. Sam to za\u0142atwi\u0119 \u2013 odpowiedzia\u0142 Ugjen i ruszy\u0142 w kierunku Maczu. Po chwili wahania pobieg\u0142em za nim.<\/p>\n<p class=\"western\">Po chwili zauwa\u017cy\u0142em, \u017ce ryba przesta\u0142a si\u0119 rusza\u0107 i poprosi\u0142em, \u017ceby j\u0105 wyrzuci\u0142, ale nawet nie zaszczyci\u0142 mnie spojrzeniem. Na brzeg dotarli\u015bmy mokrzy od potu i zdyszani.<\/p>\n<p class=\"western\">Ugjen delikatnie w\u0142o\u017cy\u0142 ryb\u0119 do wody. Bez s\u0142owa patrzyli\u015bmy, jak bezw\u0142adnie unosi si\u0119 na powierzchni, ale nagle drgn\u0119\u0142a raz, drugi i b\u0142yskawicznie czmychn\u0119\u0142a, znikaj\u0105c w otch\u0142ani.<\/p>\n<p class=\"western\">Kiedy o tym opowiada\u0142em, ludzie kiwali g\u0142owami i m\u00f3wili, \u017ce nam, zwyk\u0142ym \u015bmiertelnikom, daleko do szlachetnych.<\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-align: center;\">***<\/p>\n<p class=\"western\">Pokrzepiony utkan\u0105 z podobnych anegdot aur\u0105 niezwyk\u0142o\u015bci, w Nowy Rok ruszy\u0142em do klasztoru z nieskaziteln\u0105 szarf\u0105 i innymi upominkami.<\/p>\n<p class=\"western\">Ugjen zn\u00f3w potraktowa\u0142 mnie jak starego znajomego, ale mnie tym razem przepe\u0142nia\u0142a autentyczna wiara. Po\u0142o\u017cywszy na stoliku swoje ofiary, cofn\u0105\u0142em si\u0119 o krok, \u017ceby z\u0142o\u017cy\u0107 pok\u0142ony.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Daj spok\u00f3j \u2013 powiedzia\u0142 ze \u015bmiechem \u2013 i po prostu siadaj.<\/p>\n<p class=\"western\">Mimo to wykona\u0142em trzy pok\u0142ony, a on patrzy\u0142 na mnie przeci\u0105gle.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Ugjen, Ugjenie, Rinpocze \u2013 wykrztusi\u0142em \u2013 zupe\u0142nie mi nie sz\u0142o w tym roku. Naprawd\u0119 potrzebuj\u0119 pomocy.<\/p>\n<p class=\"western\">U\u015bmiechn\u0105\u0142 si\u0119 i spyta\u0142:<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Masz w sobie wiar\u0119?<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Wszyscy m\u00f3wi\u0105, \u017ce na twoich b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwach mo\u017cna polega\u0107 \u2013 odpowiedzia\u0142em z szacunkiem.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 M\u00f3j stary przyjacielu, z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 zrobi\u0119 wszystko, \u017ceby ci pom\u00f3c \u2013 u\u015bmiechn\u0105\u0142 si\u0119 jeszcze szerzej, a potem zamkn\u0105\u0142 oczy i zacz\u0105\u0142 recytowa\u0107 modlitwy.<\/p>\n<p class=\"western\">Kiedy sko\u0144czy\u0142, kaza\u0142 mi wypi\u0107 \u0142yk wody z o\u0142tarza i wr\u0119czy\u0142 pob\u0142ogos\u0142awiony amulet, m\u00f3wi\u0105c, \u017cebym zawsze go nosi\u0142.<\/p>\n<p class=\"western\">Zacz\u0105\u0142em mu dzi\u0119kowa\u0107, ale zn\u00f3w poprosi\u0142, \u017cebym da\u0142 temu spok\u00f3j. A potem, jakby nagle co\u015b sobie przypomnia\u0142, pochyli\u0142 si\u0119 i powiedzia\u0142:<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Zgadnij kogo spotka\u0142em.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Kogo?<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Pomy\u015bl chwil\u0119, a sam na to wpadniesz.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Nie mam poj\u0119cia.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Zastan\u00f3w si\u0119. Ta osoba nas \u0142\u0105czy.<\/p>\n<p class=\"western\">Dalej przewraca\u0142em oczami, wi\u0119c wyja\u015bni\u0142:<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Zjawi\u0142a si\u0119 tu nasza dawna nauczycielka matematyki.<\/p>\n<p class=\"western\">Zbarania\u0142em, poniewa\u017c nie widzia\u0142em jej od chwili opuszczenia szko\u0142y.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Przysz\u0142a prosi\u0107 o pomoc \u2013 ci\u0105gn\u0105\u0142 dalej.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Ona?<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Tak, ona. Wysz\u0142a za m\u0105\u017c, urodzi\u0142a dziecko.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Rozmawiali\u015bcie o dawnych czasach? \u2013 spyta\u0142em.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Nie chcia\u0142a. Kiedy wspomnia\u0142em o swoich k\u0142opotach z matematyk\u0105, odwr\u00f3ci\u0142a oczy. Powiedzia\u0142em, \u017ce sporo przez to nabroi\u0142em.<\/p>\n<p class=\"western\">Nawet nie umia\u0142em sobie tego wyobrazi\u0107!<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Wsta\u0142a \u2013 ci\u0105gn\u0105\u0142 dalej \u2013 z\u0142o\u017cy\u0142a trzy pok\u0142ony i poprosi\u0142a o pomoc dla dziecka.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 I? \u2013 zapyta\u0142em.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Powiedzia\u0142em, \u017ce zawsze b\u0119d\u0119 jej pomaga\u0107, a ona podzi\u0119kowa\u0142a i wysz\u0142a.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Niesamowita historia! \u2013 wykrzykn\u0105\u0142em.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Prawie si\u0119 nie zmieni\u0142a. Mo\u017ce by\u0142a odrobin\u0119 spokojniejsza.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Na pewno wiele w \u017cyciu przesz\u0142a.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Wiesz, o co j\u0105 zapyta\u0142em? \u2013 rzuci\u0142 Ugjen.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Nie mam poj\u0119cia.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Spyta\u0142em, w jaki spos\u00f3b jeden plus jeden mo\u017ce da\u0107 trzy.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 I co powiedzia\u0142a?<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 \u017be by\u0142a tylko nauczycielk\u0105 szko\u0142y podstawowej i nie potrafi poj\u0105\u0107 tak z\u0142o\u017conych zagadnie\u0144.<\/p>\n<p class=\"western\">Przypomnia\u0142o mi si\u0119 wtedy, \u017ce mnie te\u017c o to pyta\u0142.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Bardzo bym chcia\u0142 kiedy\u015b zrozumie\u0107, jak to mo\u017cliwe \u2013 powiedzia\u0142 na zako\u0144czenie.<\/p>\n<p class=\"western\" style=\"text-align: center;\">***<\/p>\n<p class=\"western\">Wkr\u00f3tce potem dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce Ugjen opu\u015bci\u0142 ten pad\u00f3\u0142 \u0142ez. Od tego czasu zd\u0105\u017cy\u0142em si\u0119 oswoi\u0107 ze zwrotem \u201eprzej\u015b\u0107 w nirwan\u0119\u201d, ale nie o to chodzi. Rzecz w tym, \u017ce klasztor i wierni postanowili go upami\u0119tni\u0107, buduj\u0105c stup\u0119, w kt\u00f3rej \u2013 po d\u0142ugich dyskusjach \u2013 postanowiono z\u0142o\u017cy\u0107 jego z\u0119by. W tym te\u017c zreszt\u0105 nie ma nic niezwyk\u0142ego, gdy\u017c tak w\u0142a\u015bnie oddaje si\u0119 cze\u015b\u0107 inkarnowanym lamom.<\/p>\n<p class=\"western\">Ca\u0142y dowcip polega na tym, \u017ce zebrali pi\u0119\u0107dziesi\u0105t osiem z\u0119b\u00f3w Ugjena.<\/p>\n<p class=\"western\">Pi\u0119\u0107dziesi\u0105t osiem? Nawet je\u015bli nie by\u0142 to cz\u0142owiek zwyk\u0142y, trudno to sobie wyobrazi\u0107.<\/p>\n<p class=\"western\">Prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c, nigdy wcze\u015bniej nie zastanawia\u0142em si\u0119, ile z\u0119b\u00f3w maj\u0105 ludzie. Zasi\u0119gn\u0105\u0142em wi\u0119c rady pewnego m\u0105drego starca.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ma trzydzie\u015bci \u2013 odpowiedzia\u0142 po chwili namys\u0142u.<\/p>\n<p class=\"western\">Nie wygl\u0105da\u0142 na przekonanego, dr\u0105\u017cy\u0142em wi\u0119c dalej. Drugi s\u0119dziwy m\u0119drzec odrzek\u0142 bez wahania:<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Trzydzie\u015bci dwa.<\/p>\n<p class=\"western\">Ten nie mia\u0142 \u017cadnych w\u0105tpliwo\u015bci, uzna\u0142em jednak, \u017ce warto si\u0119 upewni\u0107 i w tym celu podrepta\u0142em do kawiarenki internetowej.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Prosz\u0119 si\u0119 wpisa\u0107 do rejestru \u2013 powiedzia\u0142 na dzie\u0144 dobry kierownik plac\u00f3wki.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Po co? \u2013 spyta\u0142em.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Bo takie s\u0105 przepisy.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Musz\u0119 sprawdzi\u0107 jedn\u0105 rzecz. Zajmie mi to g\u00f3ra dwie minuty. Po co mam si\u0119 wpisywa\u0107?<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Bo takie s\u0105 przepisy.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Daj spok\u00f3j, cz\u0142owieku \u2013 by\u0142em ju\u017c autentycznie poirytowany.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Ja tu tylko pracuj\u0119. Zarabiam pi\u0119\u0107set yuan\u00f3w miesi\u0119cznie. Dlaczego pan tak do mnie m\u00f3wi? \u2013 odparowa\u0142 podniesionym g\u0142osem.<\/p>\n<p class=\"western\">Nie maj\u0105c wyboru, da\u0142em si\u0119 spisa\u0107. Kierownik pokaza\u0142 mi wy\u015bwiechtany zeszyt, m\u00f3wi\u0105c:<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Pan patrzy. Ka\u017cdy si\u0119 wpisuje. Takie s\u0105 przepisy. Nie mam tu nic do gadania.<\/p>\n<p class=\"western\">Patrzy\u0142em w sufit, udaj\u0105c, \u017ce go nie s\u0142ysz\u0119.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Co chce pan wiedzie\u0107? \u2013 zapyta\u0142, zamykaj\u0105c zeszyt.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Ile z\u0119b\u00f3w ma przeci\u0119tny cz\u0142owiek.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Nawet tego pan nie wie? \u2013 u\u015bmiechn\u0105\u0142 si\u0119 z\u0142o\u015bliwie.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Je\u015bli pan taki m\u0105dry \u2013 wysycza\u0142em \u2013 niech pan mi powie.<\/p>\n<p class=\"western\">Zamy\u015bli\u0142 si\u0119 i po d\u0142u\u017cszej chwili odrzek\u0142:<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Prawd\u0119 powiedziawszy, chyba nie umiem udzieli\u0107 odpowiedzi na to pytanie. Pewnie ponad dwadzie\u015bcia.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Nast\u0119pnym razem niech pan liczy dok\u0142adniej \u2013 prychn\u0105\u0142em, podchodz\u0105c do komputera.<\/p>\n<p class=\"western\">Kiedy wpisa\u0142am w wyszukiwark\u0119 \u201eile z\u0119b\u00f3w ma cz\u0142owiek\u201d, pojawi\u0142o si\u0119 kilkaset wynik\u00f3w.<\/p>\n<p class=\"western\">Osoba podpisuj\u0105ca si\u0119 jako \u201ePi\u0119kna dentystka z Pekinu\u201d wpisa\u0142a tylko dwie cyfry: 28.<\/p>\n<p class=\"western\">Wed\u0142ug \u201eZimowej kuku\u0142ki\u201d odpowied\u017a brzmia\u0142a: \u201e28 + 4 (poniewa\u017c nie wszyscy maj\u0105 z\u0119by m\u0105dro\u015bci)\u201d.<\/p>\n<p class=\"western\">U\u017cytkownik \u201eUcz si\u0119, cho\u0107by\u015b mia\u0142 jutro umrze\u0107\u201d zasadniczo zgadza\u0142 si\u0119 z przedm\u00f3wc\u0105, cho\u0107 w jego wydaniu by\u0142o to \u201e32 \u2013 4\u201d.<\/p>\n<p class=\"western\">Niestety \u201eJestem kr\u00f3lem\u201d zala\u0142 mnie medycznym \u017cargonem i mn\u00f3stwem niuans\u00f3w, przez kt\u00f3re straci\u0142em dopiero co zyskan\u0105 namiastk\u0119 pewno\u015bci.<\/p>\n<p class=\"western\">Zgoda panowa\u0142a tylko co do tego, \u017ce o z\u0119by nale\u017cy dba\u0107.<\/p>\n<p class=\"western\">Tak czy siak, klasztor musia\u0142 zdawa\u0107 sobie spraw\u0119, \u017ce nie wszystkie z pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu o\u015bmiu zebranych z\u0119b\u00f3w nale\u017ca\u0142y do Ugjena.<\/p>\n<p class=\"western\">Prze\u0142o\u017cony \u015bwi\u0105tyni najwyra\u017aniej poczu\u0142 si\u0119 przyparty do muru, bo owin\u0105\u0142 relikwie w bia\u0142\u0105 jedwabn\u0105 szarf\u0119 i uda\u0142 si\u0119 do rodzic\u00f3w Ugjena prosi\u0107 o identyfikacj\u0119. Starsi pa\u0144stwo odrzekli jednak, \u017ce zebrali i przekazali klasztorowi wszystko, co mog\u0142o mie\u0107 zwi\u0105zek z ich synem, i nie potrafi\u0105 zrobi\u0107 w tej sprawie nic wi\u0119cej.<\/p>\n<p class=\"western\">Kiedy sko\u0144czono budowa\u0107 stup\u0119, prze\u0142o\u017cony uzna\u0142, \u017ce w tej sytuacji musi w niej umie\u015bci\u0107 \u2013 obok \u015bwi\u0119tych ksi\u0105g i innych tradycyjnych relikwii \u2013 komplet pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu o\u015bmiu dostarczonych \u015bwi\u0105tyni z\u0119b\u00f3w.<\/p>\n<p class=\"western\">Konsekrowana stupa natychmiast sta\u0142a si\u0119 celem pielgrzymek wiernych, do kt\u00f3rych zalicza\u0142em si\u0119 tak\u017ce ja.<\/p>\n<p class=\"western\">Podczas jednej z takich wizyt nagle przypomnia\u0142em sobie incydent z dzieci\u0144stwa. Kiedy raz poszli\u015bmy odrabia\u0107 lekcje w domu Ugjena, kt\u00f3ry jak zawsze czeka\u0142 obok, a\u017c sko\u0144cz\u0119, \u017ceby starannie przepisa\u0107 rozwi\u0105zanie zadania, nagle potwornie rozbola\u0142 mnie przedni z\u0105b. Poniewa\u017c strasznie p\u0142aka\u0142em, Ugjen pobieg\u0142 po ojca, a ten obejrza\u0142 mnie i stwierdzi\u0142, \u017ce nie obejdzie si\u0119 bez rwania. Przera\u017cony, pr\u00f3bowa\u0142em ucieka\u0107, ale z\u0142apa\u0142 mnie, zawi\u0105za\u0142 nitk\u0119 na feralnym siekaczu, kaza\u0142 spojrze\u0107 w g\u00f3r\u0119 i szarpn\u0105\u0142.<\/p>\n<p class=\"western\">Po eksplozji b\u00f3lu przysz\u0142a natychmiastowa ulga, a starszy pan z u\u015bmiechem poda\u0142 mi dyndaj\u0105cy na sznurku z\u0105b, kaza\u0142 owin\u0105\u0107 go prz\u0119dz\u0105 i wrzuci\u0107 na dach przez okno.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Wiesz, co si\u0119 m\u00f3wi? \u2013 zapyta\u0142, gdy wszystko by\u0142o gotowe.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Oczywi\u015bcie \u2013 odpowiedzia\u0142em, chocia\u017c ba\u0142em si\u0119 troch\u0119, \u017ce nie dorzuc\u0119 na dach i sprowadz\u0119 na siebie nieszcz\u0119\u015bcie.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Z\u0105b z\u0142y wyrzucam jak \u015bwi\u0144skie k\u0142y \u2013 wyrecytowa\u0142em, wychylaj\u0105c si\u0119, oparty plecami o doln\u0105 kraw\u0119d\u017a framugi. \u2013 Obym dosta\u0142 za niego nowy, bia\u0142y jak per\u0142owy! \u2013 wykrzykn\u0105\u0142em, ciskaj\u0105c zawini\u0105tko na dach po trzecim powt\u00f3rzeniu.<\/p>\n<p class=\"western\">\u2013 Brawo \u2013 powiedzia\u0142 ojciec Ugjena. \u2013 Teraz na pewno odro\u015bnie ci zdrowy.<\/p>\n<p class=\"western\">Po rozpoznaniu w Ugjenie reinkarnacji wielkiego lamy i zebraniu przez mnich\u00f3w, jak ka\u017ce tradycja, wszystkiego, co wi\u0105za\u0142o si\u0119 z jego dzieci\u0144stwem, klasztor stwierdzi\u0142, \u017ce brakuje z\u0119b\u00f3w. Mnisi natychmiast udali si\u0119 wi\u0119c na dach jego rodzinnego domu, gdzie, ma si\u0119 rozumie\u0107, znale\u017ali mleczaki, zawin\u0119li je z czci\u0105 w jedwabn\u0105 szarf\u0119 i powie\u017ali do \u015bwi\u0105tyni. Jest zatem bardzo prawdopodobne, \u017ce po\u015br\u00f3d relikwii w czczonej przez rozmodlonych pielgrzym\u00f3w majestatycznej stupie, znajduje si\u0119 i m\u00f3j siekacz, wrzucony przed laty na dach najlepszego przyjaciela.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p class=\"western\">Za <a href=\"https:\/\/www.machikkhabda.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Machik Khabda<\/a><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p class=\"western\"><em><span lang=\"pl-PL\"><a href=\"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?s=%22pema+ceten%22\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Pema Ceten<\/a> (1969\u20132023) \u2013 ang. Pema Tseden; chi\u0144. Baima Caidan \u2013 by\u0142 pierwszym tybeta\u0144ski absolwentem Szko\u0142y Filmowej w Pekinie i najbardziej znanym, wielokrotnie nagradzanym re\u017cyserem tybeta\u0144skim. Po uko\u0144czeniu szko\u0142y \u015bredniej kilka lat pracowa\u0142 jako nauczyciel i uwa\u017ca\u0142 si\u0119 przede wszystkim za pisarza. <\/span>\u201eKr\u0119c\u0119 filmy, \u017ceby pokaza\u0107 prawdziwe \u017cycie Tybeta\u0144czyk\u00f3w \u2013 m\u00f3wi\u0142. \u2013 Tak by\u0142o od pocz\u0105tku: graj\u0105 sami Tybeta\u0144czycy, wszystkie postaci m\u00f3wi\u0105, my\u015bl\u0105 i zachowuj\u0105 si\u0119 po tybeta\u0144sku. I tym moje filmy r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od cudzych\u201d.<\/em><\/p>\n<p class=\"western\"><em>\u201eZ\u0105b Ugjena\u201d opublikowa\u0142 w 2012 roku, w s\u0142ynnym magazynie literackim <\/em>Drangczar<em> (\u201eDeszczyk\u201d)<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Przyja\u017ani\u0142em si\u0119 z Ugjenem od dziecka, to \u017cadna tajemnica. P\u00f3\u017aniej uznano go za inkarnowanego lam\u0119. To te\u017c wszyscy wiedz\u0105. Ale najwa\u017cniejsze jest to, \u017ce Ugjen umar\u0142 w wieku dwudziestu lat. Kiedy z kim\u015b o tym rozmawiam, zawsze s\u0142ysz\u0119, \u017ce nie wypada tak m\u00f3wi\u0107 o \u015bmierci lamy, bo oni \u201eodchodz\u0105 w nirwan\u0119\u201d. Tyle \u017ce my znali\u015bmy [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13896,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[46],"class_list":["post-13895","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-tybetanczykow","tag-sztuka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13895","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13895"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13895\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13933,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13895\/revisions\/13933"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13896"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13895"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13895"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13895"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}