Zacz\u0119\u0142o si\u0119 od wywiadu. Zadzwoni\u0142 zagraniczny dziennikarz i chcia\u0142 wiedzie\u0107, co s\u0105dz\u0119 o tym, \u017ce Lhas\u0119 wybrano \u201emiastem najszcz\u0119\u015bliwszych mieszka\u0144c\u00f3w\u201d. Poniewa\u017c rzecz dzia\u0142a si\u0119 u progu Nowego Roku, uzna\u0142am t\u0119 kwintesencj\u0119 ironii za nieoczekiwany prezent i usi\u0142owa\u0142am wyobrazi\u0107 sobie, jak zareagowaliby na \u00f3w dar tybeta\u0144scy mieszka\u0144cy stolicy. W ko\u0144cu wybuchn\u0119\u0142am tylko \u015bmiechem i spyta\u0142am, jak tu m\u00f3wi\u0107 o \u201eszcz\u0119\u015bciu\u201d, gdy cz\u0142owiek dzie\u0144 i noc \u017cyje na muszce karabinu i nawet wchodz\u0105c do \u015bwi\u0105tyni jest na celowniku snajpera?<\/p>\n
<\/p>\n
Kilka dni p\u00f3\u017aniej t\u0119 absurdaln\u0105 informacj\u0119 poda\u0142a rz\u0105dowa telewizja CCTV, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na redakcj\u0119 ekonomiczn\u0105. Wtedy przypomnia\u0142am sobie, \u017ce ju\u017c wcze\u015bniej s\u0142ysza\u0142am podobne brednie. Zacz\u0119\u0142am szuka\u0107 w sieci i okaza\u0142o si\u0119, \u017ce owe \u201ebadania\u201d prowadzi od pi\u0119ciu lat najwi\u0119ksza chi\u0144ska korporacja medialna. Lhasa wygra\u0142a ju\u017c czterokrotnie, zostawiaj\u0105c w tyle setk\u0119 chi\u0144skich miast. Tytu\u0142u nie zdoby\u0142a tylko raz, ale nawet wtedy znalaz\u0142a si\u0119 na podium. Zgadniecie, w kt\u00f3rym roku? Jasne, w 2008<\/a>, kiedy to, jak wiedz\u0105 wszyscy, protesty, kt\u00f3re wybuch\u0142y w\u0142a\u015bnie w Lhasie, b\u0142yskawicznie rozla\u0142y si\u0119 na ca\u0142y Tybet. Do diab\u0142a, demonstrowali ze szcz\u0119\u015bcia?<\/p>\n W sumie ciekawa rzecz. W 2008 roku nie, ale ju\u017c w kolejnych dw\u00f3ch \u2013 tak? Jako\u015b szybko si\u0119 otrz\u0105sn\u0119li po tej makabrze i na powr\u00f3t przylepili do twarzy u\u015bmiechy, niepomni chi\u0144skiego przys\u0142owia przestrzegaj\u0105cego przed \u201ezapominaniem o b\u00f3lu, gdy zagoi si\u0119 rana\u201d. Pisz\u0119 \u201ena powr\u00f3t\u201d, bo przecie\u017c w 2006 i 2007 te\u017c byli najszcz\u0119\u015bliwsi w ca\u0142ym kraju. I tylko to g\u0142upie pytanie: dlaczego wi\u0119c wychodz\u0105 na ulice?<\/p>\n W zesz\u0142ym roku sp\u0119dzi\u0142am w Lhasie ponad trzy miesi\u0105ce, mog\u0142am wi\u0119c na w\u0142asne oczy zobaczy\u0107, jak \u017cyje si\u0119 w mie\u015bcie oddanym we w\u0142adanie armii. Pewnego dnia ogl\u0105da\u0142am we wschodniej dzielnicy mieszkaniowej dziwaczn\u0105 parad\u0119. Konw\u00f3j otwiera\u0142a tocz\u0105ca si\u0119 powoli, upstrzona czerwonymi sztandarami (z braku lepszego okre\u015blenia) <\/span>taczanka propagandowa z wielk\u0105 tub\u0105 na dachu, z kt\u00f3rej zawodzi\u0142a umi\u0142owana przez w\u0142adze Ceten Dolma: \u201eCa\u0142a gorycz, nawet ta najgorsza, nawet ta najgorsza, zmieni\u0142a si\u0119 nam w s\u0142odycz po nastaniu partii komunistycznej, w s\u0142odycz po nastaniu partii komunistycznej\u201d. Za \u017ar\u00f3d\u0142em niezno\u015bnego ha\u0142asu sun\u0119\u0142o kilkana\u015bcie pojazd\u00f3w: policyjny furgon, pi\u0119\u0107 woz\u00f3w pancernych oznakowanych literami XZ oraz numerami od 001 do 005 (z ka\u017cdego wychyla\u0142o si\u0119 czterech \u017co\u0142dak\u00f3w patrz\u0105cych martwo przed siebie znad ci\u0119\u017ckich karabin\u00f3w maszynowych), pi\u0119\u0107 minibus\u00f3w pe\u0142nych uzbrojonych, zamaskowanych ludzi, i na koniec jeszcze dwa wozy bojowe, jak \u0142atwo si\u0119 domy\u015bli\u0107, numerki 006 i 007. <\/span><\/p>\n \u201eDwa lata temu zrobili z Lhasy co\u015b na kszta\u0142t Bagdadu \u00bbkolonizowanego\u00ab przez zamieszkuj\u0105cych zachodni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 miasta Chi\u0144czyk\u00f3w \u2013 powiedzia\u0142 mi tybeta\u0144ski intelektualista i emerytowany aparatczyk. \u2013 Wsz\u0119dzie roi si\u0119 od \u017co\u0142nierzy. Nawet noc\u0105 snajperzy nie schodz\u0105 z dach\u00f3w przy \u015bwi\u0105tyni D\u017cokhang. Mierz\u0105 do manifestant\u00f3w? Nie, najwyra\u017aniej maj\u0105 na celowniku ca\u0142\u0105 nacj\u0119. Tybeta\u0144czycy, powiedzmy sobie szczerze, nienawidz\u0105 tego rz\u0105du i nie daj\u0105 temu wyrazu tylko z powodu strachu. W\u0142adza w \u017cadnym razie nie mo\u017ce ju\u017c liczy\u0107 na ludzi, a jedno\u015b\u0107 naszych i Chi\u0144czyk\u00f3w sta\u0142a si\u0119 zupe\u0142n\u0105 mrzonk\u0105\u201d.<\/p>\n Opowiadano mi te\u017c o dw\u00f3ch Tybeta\u0144czykach, kt\u00f3rzy niedawno odebrali sobie \u017cycie. M\u0142ody lekarz ze szpitala w sto\u0142ecznym Lhundrubie wpad\u0142 w depresj\u0119 po horrorze marcowych protest\u00f3w i okrutnych represji. W nasz Nowy Rok powiesi\u0142 si\u0119 w hotelowym pokoju. Trzydziestoletni mnich z tantrycznego uniwersytetu Gjume nie m\u00f3g\u0142 znie\u015b\u0107 codziennych, obowi\u0105zkowych sesji \u201eedukacji patriotycznej\u201d. B\u0142aga\u0142 funkcjonariuszy z grupy roboczej o zezwolenie na udanie si\u0119 do g\u00f3rskiej pustelni. Kiedy mu odm\u00f3wili, rzuci\u0142 si\u0119 do rzeki i utopi\u0142.<\/p>\n