{"id":14909,"date":"2024-04-22T06:21:18","date_gmt":"2024-04-22T04:21:18","guid":{"rendered":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=14909"},"modified":"2024-04-23T06:39:05","modified_gmt":"2024-04-23T04:39:05","slug":"cering-siakja-zagadkowa-sprawa-karmapy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=14909","title":{"rendered":"Cering Siakja: Zagadkowa \u201esprawa Karmapy\u201d"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"western\"><span lang=\"pl-PL\">Ka\u017cdy, kto w ostatnich dniach \u015bledzi\u0142 histeryczn\u0105 obsesj\u0119 indyjskich medi\u00f3w na punkcie pewnego buddyjskiego mnicha, musia\u0142 doj\u015b\u0107 do wniosku, \u017ce wszystkie te historyjki przepisano z groszowych powie\u015bci szpiegowskich. W zesz\u0142ym miesi\u0105cu policja znalaz\u0142a banknoty z r\u00f3\u017cnych pa\u0144stw, w tym tak\u017ce Chin, r\u00f3wnowarto\u015b\u0107 miliona sze\u015bciuset tysi\u0119cy dolar\u00f3w ameryka\u0144skich, w p\u00f3\u0142nocnoindyjskim klasztorze XVII Karmapy Ugjena Trinle Dord\u017ce, jednego z najbardziej czczonych duchowych przyw\u00f3dc\u00f3w buddyzmu tybeta\u0144skiego. Jego administracja wyja\u015bni\u0142a, \u017ce pieni\u0105dze s\u0105 datkami Tybeta\u0144czyk\u00f3w z Chin, nie powstrzyma\u0142o to jednak wielu Indus\u00f3w przed p\u0142omiennym oskar\u017caniem Karmapy o szpiegowanie dla Pekinu. Z r\u00f3wn\u0105 \u017carliwo\u015bci\u0105 stan\u0119li w obronie swego przyw\u00f3dcy jego rodacy. <\/span><\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p class=\"western\">Zarzuty stawia\u0142y nie tylko media, ale tak\u017ce osoby posiadaj\u0105ce znaczne wp\u0142ywy polityczne. B. Raman, by\u0142y oficer wywiadu i urz\u0119dnik wysokiej rangi, pisze, \u017ce \u201eucieczka Karmapy do Indii stanowi\u0142a prawdopodobnie element d\u0142ugofalowej operacji chi\u0144skich s\u0142u\u017cb, maj\u0105cej na celu u\u017cycie go do wp\u0142ywania na sprawy tycz\u0105ce Tybetu po \u015bmierci Dalajlamy\u201d. Mowa tu oczywi\u015bcie o potajemnym opuszczeniu przez m\u0142odego lam\u0119 kontrolowanego przez Chiny Tybetu w 2000 roku. Oskar\u017cenia te odzwierciedlaj\u0105 rosn\u0105ce zaniepokojenie New Delhi napi\u0119tymi relacjami z Pekinem, Indie musz\u0105 jednak zrozumie\u0107, \u017ce Tybeta\u0144czycy wci\u0105\u017c darz\u0105 chi\u0144skie pa\u0144stwo dok\u0142adnie takimi samymi uczuciami, jak w chwili ucieczki Dalajlamy w 1959 roku.<\/p>\n<p class=\"western\">Sk\u0105d bierze si\u0119 owa podejrzliwo\u015b\u0107? Po pierwsze z obaw, \u017ce spo\u0142eczno\u015b\u0107 tybeta\u0144ska w Indiach mo\u017ce stanowi\u0107 zagro\u017cenie. Czy to do pomy\u015blenia, \u017ce po \u015bmierci Dalajlamy, omotana przez Karmap\u0119, stanie si\u0119 koniem troja\u0144skim, rezygnuj\u0105c ze swych politycznych aspiracji i rzucaj\u0105c si\u0119 w otwarte ramiona Pekinu? Podobne tezy opieraj\u0105 si\u0119 na za\u0142o\u017ceniu, \u017ce Tybeta\u0144czycy okazuj\u0105 \u015blepe pos\u0142usze\u0144stwo swoim przyw\u00f3dcom religijnym. Dla kogo\u015b z zewn\u0105trz emocjonalne reakcje na wspomnian\u0105 kampani\u0119 medialn\u0105 mog\u0105 sugerowa\u0107, \u017ce tybeta\u0144ska wiara ociera si\u0119 o religijny fundamentalizm. Oznacza\u0142oby to jednak, \u017ce Tybeta\u0144czycy s\u0105 bardziej lojalni wobec hierarchy ni\u017c swojej wizji ojczyzny, tymczasem tym, czego pragn\u0105 ci ludzie, jest w\u0142asne pa\u0144stwo. Pot\u0119\u017cne protesty w Lhasie w marcu 2008 roku nie mia\u0142y charakteru religijnego \u2013 by\u0142y wyrazem pal\u0105cego g\u0142odu \u015bwieckiej reprezentacji. Po drugie, i nieco bardziej konkretnie, wielu Indus\u00f3w nie potrafi poj\u0105\u0107, dlaczego Karmapa nie atakuje ha\u0142a\u015bliwie Pekinu, ten za\u015b nie robi z niego demona, jak czyni to z Dalajlam\u0105. Rodzi to obawy, \u017ce m\u0142ody przyw\u00f3dca mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 agentem i przekabaci\u0107 na stron\u0119 Chin Tybeta\u0144czyk\u00f3w zamieszkuj\u0105cych p\u00f3\u0142nocne Indie. Tyle \u017ce dok\u0142adnie to samo mo\u017cna powiedzie\u0107 o wszystkich wysokich lamach. \u017baden nie zajmuje si\u0119 wyg\u0142aszaniem antychi\u0144skich tyrad ani nie organizuje kampanii politycznych, poniewa\u017c zawsze by\u0142o to domen\u0105 Dalajlamy. Poza tym, gdyby Karmapa rzeczywi\u015bcie mia\u0142 by\u0107 szpiegiem, czy jego chi\u0144scy mocodawcy nie kazaliby mu odgrywa\u0107 w\u0142a\u015bnie aktywisty z ogniem w oczach? Po co zreszt\u0105 Pekinowi tybeta\u0144ska wtyczka? Przyt\u0142aczaj\u0105ca wi\u0119kszo\u015b\u0107 uchod\u017ac\u00f3w nie ma nawet obywatelstwa, o koneksjach na delhijskich salonach politycznych nie wspominaj\u0105c.<\/p>\n<p class=\"western\">W rzeczy samej pomys\u0142, \u017ce<a href=\"http:\/\/old.tybet.hfhr.org.pl\/raport.php?raport_id=141\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"> ucieczka<\/a> Karmapy w 2000 roku mog\u0142a by\u0107 \u201eelementem d\u0142ugofalowej operacji chi\u0144skich s\u0142u\u017cb\u201d, jest zupe\u0142nym absurdem. To w\u0142a\u015bnie ona, a nie protesty, stanowi najbardziej druzgoc\u0105c\u0105 pora\u017ck\u0119 chi\u0144skiej polityki w Tybecie od 1959 roku.<\/p>\n<p class=\"western\">Kiedy w 1992 roku Pekin sprowadzi\u0142 go jako dziecko do klasztoru Curphu, tradycyjnej siedziby Karmap\u00f3w, odni\u00f3s\u0142 wielki propagandowy sukces. Chi\u0144czycy chcieli, \u017ceby zosta\u0142 w Tybecie jako tuba przes\u0142ania \u201estabilizacji i jedno\u015bci\u201d. Po jego ucieczce Komunistyczna Partia Chin nie ma w zasi\u0119gu r\u0105k \u017cadnego licz\u0105cego si\u0119 tybeta\u0144skiego lamy.<\/p>\n<p class=\"western\">To zrozumia\u0142e, \u017ce historia, w kt\u00f3rej g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119 odgrywa p\u00f3\u0142tora miliona dolar\u00f3w w got\u00f3wce, sta\u0142a si\u0119 w Indiach sensacj\u0105. Media reanimowa\u0142y stereotyp sprzed liberalizacji, kiedy to obowi\u0105zywa\u0142y surowe ograniczenia przep\u0142ywu kapita\u0142u: obca waluta r\u00f3wna si\u0119 krymina\u0142. Wielu uzna\u0142o te\u017c zapewne za podejrzane, \u017ce tybeta\u0144scy uchod\u017acy mog\u0105 mie\u0107 tyle pieni\u0119dzy. Czasy si\u0119 jednak zmieni\u0142y, zagraniczne banknoty nie s\u0105 dzi\u015b w Indiach niczym dziwnym, a Tybeta\u0144czycy bez problem\u00f3w otrzymuj\u0105 i przekazy, i rozmaite dotacje.<\/p>\n<p class=\"western\">Je\u017celi Indie zamierzaj\u0105 wytyka\u0107 tu kogo\u015b palcem, powinny przede wszystkim zastanowi\u0107 si\u0119 nad sob\u0105. Nie mog\u0105cy uzyska\u0107 obywatelstwa uchod\u017acy wpadaj\u0105 w tryby skomplikowanej, biurokratycznej machiny nadzoruj\u0105cej ich zagraniczne przelewy. Cz\u0119sto nie maj\u0105 po prostu wyboru i pozostaj\u0105 im jedynie transakcje got\u00f3wkowe, o czym wie ka\u017cde dziecko. New Delhi powinno co\u015b z tym zrobi\u0107, poniewa\u017c datki p\u0142yn\u0105\u0107 nie przestan\u0105. I to nie tylko z Zachodu, ale w coraz wi\u0119kszym stopniu z Tybetu. Karmapa ma tysi\u0105ce uczni\u00f3w, kt\u00f3rzy dzi\u0119ki reformom gospodarczym dysponuj\u0105 nadwy\u017ckami finansowymi, kt\u00f3re cz\u0119sto przekazuj\u0105 czy to krewnym, czy nauczycielom duchowym.<\/p>\n<p class=\"western\">Najzabawniejsze jest to, \u017ce na pieni\u0105dze p\u0142yn\u0105ce z Tybetu na drug\u0105 stron\u0119 Himalaj\u00f3w, patrzy bardzo podejrzliwie r\u00f3wnie\u017c Pekin. Krzywi\u0105 si\u0119 Chiny, krzywi\u0105 si\u0119 Indie, za\u015b lamowie uwi\u0119zieni s\u0105 mi\u0119dzy m\u0142otem a kowad\u0142em.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p class=\"western\">9 lutego 2011<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p class=\"western\"><em>Cering Siakja (ang. Tsering Shakya) \u2013 profesor w University of British Columbia \u2013 jest najbardziej znanym wykszta\u0142conym na Zachodzie historykiem tybeta\u0144skim, autorem pionierskiej monografii autorem pionierskiej monografii \u201eSmok w Krainie \u015aniegu\u201d (Pa\u0144stwowy Instytut Wydawniczy, 2019)<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ka\u017cdy, kto w ostatnich dniach \u015bledzi\u0142 histeryczn\u0105 obsesj\u0119 indyjskich medi\u00f3w na punkcie pewnego buddyjskiego mnicha, musia\u0142 doj\u015b\u0107 do wniosku, \u017ce wszystkie te historyjki przepisano z groszowych powie\u015bci szpiegowskich. W zesz\u0142ym miesi\u0105cu policja znalaz\u0142a banknoty z r\u00f3\u017cnych pa\u0144stw, w tym tak\u017ce Chin, r\u00f3wnowarto\u015b\u0107 miliona sze\u015bciuset tysi\u0119cy dolar\u00f3w ameryka\u0144skich, w p\u00f3\u0142nocnoindyjskim klasztorze XVII Karmapy Ugjena Trinle Dord\u017ce, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":14912,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[24,56,53,26],"class_list":["post-14909","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-tybetanczykow","tag-diaspora","tag-indie","tag-karmapa","tag-polityka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14909","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14909"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14909\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14940,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14909\/revisions\/14940"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/14912"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14909"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14909"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14909"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}