{"id":14980,"date":"2024-05-09T06:21:08","date_gmt":"2024-05-09T04:21:08","guid":{"rendered":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=14980"},"modified":"2024-05-09T14:00:36","modified_gmt":"2024-05-09T12:00:36","slug":"dzigme-thinle-listy-do-ojca-na-49-dzien-pomiedzy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=14980","title":{"rendered":"Dzigme Thinle: Listy do ojca na 49. dzie\u0144 pomi\u0119dzy"},"content":{"rendered":"\n<p>Czas ucieka. Li\u015bcie topoli za domem spadaj\u0105 jeden po drugim. Z daleka niesie si\u0119 pianie koguta. My\u015bl\u0119 o wielu rzeczach. O tobie, kt\u00f3ry \u2013 znacznie m\u0142odszy ni\u017c ja dzisiaj \u2013 zna\u0142e\u015b na pami\u0119\u0107 smak samotno\u015bci. I \u2013 zupe\u0142nie sam \u2013 umia\u0142e\u015b pewnie i\u015b\u0107 przez \u017cycie. Do teraz. Zastanawiam si\u0119, dlaczego stawiwszy czo\u0142o tylu przeciwno\u015bciom, musia\u0142e\u015b odej\u015b\u0107 tak szybko, chocia\u017c wystarczy\u0142o zrobi\u0107 sobie przerw\u0119. Nosz\u0119 w sercu kilka odpowiedzi, ale czuj\u0119, \u017ce nic nie t\u0142umacz\u0105.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Kiedy by\u0142em ma\u0142y, zabiera\u0142e\u015b mnie na spacery i, wskazuj\u0105c palcem r\u00f3\u017cne rzeczy, uczy\u0142e\u015b tybeta\u0144skich nazw: sosna, wierzba, topola, g\u0142az, s\u0142up, motocykl, krowie \u0142ajno, kozi bobek, jajko i tak dalej. I nast\u0119pnego dnia od nowa. Zastanawia\u0142em si\u0119 wtedy, dlaczego chcesz, \u017cebym zna\u0142 te s\u0142owa.<\/p>\n<p>Pami\u0119tam te\u017c, jak poszli\u015bmy odwiedzi\u0107 starego wie\u015bniaka. Kiedy od niego wychodzili\u015bmy, uwi\u0105zany przed domem mastif zerwa\u0142 si\u0119 z \u0142a\u0144cucha i rzuci\u0142 si\u0119 na nas. Wpad\u0142em w panik\u0119, podczas gdy ty b\u0142yskawicznie si\u0119 schyli\u0142e\u015b, podnios\u0142e\u015b kamie\u0144 i machn\u0105\u0142e\u015b nim psu przed nosem. Mastif stan\u0105\u0142 jak wryty i potulnie podrepta\u0142 za w\u0142a\u015bcicielem, a ty beztrosko odrzuci\u0142e\u015b kamie\u0144 i zacz\u0105\u0142e\u015b \u015bmia\u0107 si\u0119 z mojego przera\u017cenia.<\/p>\n<p>Nie chc\u0119 by\u0107 sentymentalny. Nie dzi\u015b. Chc\u0119 spokojnie porozmawia\u0107 o obrazach, kt\u00f3re w sobie nosz\u0119, mamy jednak ma\u0142o czasu. Jak zawsze, gdy pragn\u0105\u0142em powiedzie\u0107 co\u015b wa\u017cnego, ale trzeba by\u0142o gdzie\u015b p\u0119dzi\u0107. Z drugiej strony, obaj dobrze wiemy, co si\u0119 dzieje w moim sercu.<\/p>\n<p>Wszyscy ju\u017c wstali i musz\u0119 si\u0119 przygotowa\u0107 do wyprawienia ci\u0119 w ostatni\u0105 podr\u00f3\u017c. B\u0119dziesz musia\u0142 mnie wys\u0142ucha\u0107 kiedy indziej.<\/p>\n<p>Tw\u00f3j syn,<\/p>\n<p>Dzigme Thinle<\/p>\n<p>O \u015bwicie 27 czerwca 2023 roku<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>2.<\/p>\n<p>Zam\u00f3wi\u0142em dwie kawy z mlekiem, jedn\u0105 dla ciebie.<\/p>\n<p>Specjalnie wybra\u0142em kawiarni\u0119, z kt\u00f3rej wida\u0107 Potal\u0119. Je\u015bli si\u0119 nie spieszysz, posied\u017amy tutaj.<\/p>\n<p>Nie wiem dlaczego, ale patrz\u0105c na Potal\u0119, przypomnia\u0142em sobie, jak przechodzili\u015bmy przez kontrol\u0119 na lotnisku. Funkcjonariusz obcesowo str\u0105ci\u0142 na pod\u0142og\u0119 moj\u0105 prze\u015bwietlon\u0105 torb\u0119, a gdy powiedzia\u0142em, \u017ce powinien obchodzi\u0107 si\u0119 z ni\u0105 ostro\u017cniej, wbi\u0142 we mnie wzrok i wycedzi\u0142, \u017cebym to powt\u00f3rzy\u0142. Widz\u0105c, co si\u0119 \u015bwi\u0119ci, wszed\u0142e\u015b mi\u0119dzy nas i kaza\u0142e\u015b mi zabra\u0107 baga\u017c, a za zakr\u0119tem powiedzia\u0142e\u015b, \u017ce musz\u0119 si\u0119 nauczy\u0107 panowa\u0107 nad sob\u0105 i nie pakowa\u0107 si\u0119 w tarapaty. <a href=\"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=3135\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Kiedy takie rady dawano tobie<\/a>, przypomina\u0142e\u015b rozjuszonego dzikiego jaka.<\/p>\n<p>W Lhasie pra\u017cy\u0142o dzi\u015b s\u0142o\u0144ce. Trzymaj\u0105c ci\u0119 w ramionach, trzykrotnie okr\u0105\u017cy\u0142em D\u017cokhang i stan\u0105wszy przed g\u0142\u00f3wn\u0105 bram\u0105, z\u0142o\u017cy\u0142em trzy pok\u0142ony przed <a href=\"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=5981\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">D\u017co\u0142o Rinpoczem<\/a>. Na Barkhorze zauwa\u017cy\u0142em turyst\u00f3w, fotografuj\u0105cych si\u0119 w tym upale w baranich ko\u017cuchach. Pomy\u015bla\u0142em, \u017ce te\u017c \u015bmiejesz si\u0119 w duchu.<\/p>\n<p>Pami\u0119tam, \u017ce kiedy\u015b zapyta\u0142em, jak\u0105 lubisz pogod\u0119. Odpar\u0142e\u015b, \u017ce wolisz deszcz. Zdziwi\u0142em si\u0119, bo kiedy pada, trzeba nosi\u0107 parasol albo mokn\u0105\u0107. Co w tym fajnego? Wkr\u00f3tce potem by\u0142em w Gologu i nocowa\u0142em u kolegi, z kt\u00f3rym szuka\u0142em w g\u00f3rach <a href=\"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=13974\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">jarcy gumbu<\/a>. Wieczorem jego utykaj\u0105cy ojciec wyszed\u0142 do stajni i gdy wr\u00f3ci\u0142 \u2013 przemoczony do suchej nitki \u2013 m\u00f3wi\u0105c z promiennym u\u015bmiechem, \u017ce uwielbia deszcz, pomy\u015bla\u0142em, \u017ce chyba wiem, co mia\u0142e\u015b na my\u015bli.<\/p>\n<p>Wydaje mi si\u0119, \u017ce ostatnio bardzo si\u0119 zmieni\u0142em. Zrobi\u0142em si\u0119 ma\u0142om\u00f3wny. Czasami chcia\u0142bym co\u015b powiedzie\u0107, ale s\u0142owa nie przechodz\u0105 mi przez gard\u0142o. Osiem dni po twoim odej\u015bciu wr\u00f3ci\u0142em do Triki, w kt\u00f3rej czeka\u0142a na mnie ekipa. Przed zdj\u0119ciami poszed\u0142em zapali\u0107 ci lampk\u0119 na klasztornym o\u0142tarzu. Kiedy zamyka\u0142em ze sob\u0105 drzwi, podszed\u0142 do mnie starszy cz\u0142owiek i powiedzia\u0142, \u017ce bardzo mi wsp\u00f3\u0142czuje, bo nie mog\u0142em by\u0107 z tob\u0105 przez czterdzie\u015bci dziewi\u0119\u0107 dni. Skin\u0105\u0142em tylko g\u0142ow\u0105, ale s\u0105dz\u0119, \u017ce wiesz, co my\u015bla\u0142em. Wydaje mi si\u0119, \u017ce koledzy te\u017c wiedzieli. Bez s\u0142\u00f3w.<\/p>\n<p>S\u0142o\u0144ce chowa si\u0119 za g\u00f3rami. Ostatnie promienie na murach Potali zawsze wydawa\u0142y mi si\u0119 najpi\u0119kniejsze. Wypi\u0142em po\u0142ow\u0119 swojej kawy. A ty? Spokojnie doko\u0144czmy. Pij\u0119 powoli, \u017ceby siedzie\u0107 z tob\u0105 jak najd\u0142u\u017cej, bo jutro pop\u0142yniesz w dal z wodami Jarlung Cangpo. Nie wiem kiedy, ale wr\u00f3cisz i zn\u00f3w p\u00f3jdziemy na kaw\u0119. Tylko nie do Starbucksa, znajdziemy fajniejsze miejsce. Chocia\u017c tu te\u017c jest dobrze, bo mo\u017cemy patrze\u0107 na z\u0142oty dach D\u017cokhangu.<\/p>\n<p>Pami\u0119tam zdj\u0119cie, na kt\u00f3rym stoj\u0119 przed bram\u0105 \u015bwi\u0105tyni, u\u015bmiechaj\u0105c si\u0119 g\u0142upkowato do aparatu. Mam trzy lata i twoje okulary na nosie. Ogl\u0105daj\u0105c je kiedy\u015b, powiedzia\u0142e\u015b ze \u015bmiechem, \u017ce zanim nauczy\u0142em si\u0119 m\u00f3wi\u0107, modli\u0142em si\u0119 z tob\u0105, przytroczony do plec\u00f3w niebieskim pasem, w niezliczonych klasztorach Tybetu, w kt\u00f3rym by\u0142em wtedy po raz pierwszy. Dzi\u015b, trzymaj\u0105c ci\u0119 w ramionach, modl\u0119 si\u0119, aby\u015b zn\u00f3w tu wr\u00f3ci\u0142.<\/p>\n<p>Zrobi\u0142o si\u0119 ciemno. Sko\u0144czy\u0142em kaw\u0119. Dzi\u0119kuj\u0119. Chod\u017amy.<\/p>\n<p>Tw\u00f3j syn,<\/p>\n<p>Dzigme Thinle<\/p>\n<p>O zmierzchu 27 czerwca 2023 roku<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>3.<\/p>\n<p>Trudno mi si\u0119 m\u00f3wi.<\/p>\n<p>Dzi\u015b ci\u0119 \u017cegnam, wi\u0119c chcia\u0142em gdzie\u015b usi\u0105\u015b\u0107, \u017ceby co\u015b napisa\u0107.<\/p>\n<p>Nie wiem dlaczego, ale w Lhasie bardzo trudno znale\u017a\u0107 spokojne miejsce. Poszed\u0142em do restauracji, w kt\u00f3rej byli\u015bmy w zesz\u0142ym roku.<\/p>\n<p>Maj\u0105 tam gabinet z daj\u0105cymi ciep\u0142e \u015bwiat\u0142o lampami w tybeta\u0144skim stylu i trzema filarami, przy kt\u00f3rych stoj\u0105 drewniane szafki z ksi\u0105\u017ckami o Tybecie.<\/p>\n<p>Nie pami\u0119tam, kiedy si\u0119 to zacz\u0119\u0142o, ale lustrowa\u0142e\u015b ka\u017cde nowe wn\u0119trze, \u017ceby po chwili pokaza\u0107 mi jaki\u015b detal i powiedzie\u0107, \u017ce fajnie by\u0142oby mie\u0107 co\u015b takiego w domu. Pami\u0119tam, \u017ce nigdy niczego ze mn\u0105 nie uzgadniali\u015bcie i po ka\u017cdym remoncie by\u0142em nieszcz\u0119\u015bliwy. Dopiero gdy zacz\u0105\u0142em studia, pozwolili\u015bcie mi zdecydowa\u0107 o wystroju (i cho\u0107 powiedzia\u0142em wtedy, \u017ce wreszcie poszli\u015bcie po rozum do g\u0142owy, zdawa\u0142em sobie spraw\u0119, \u017ce i ty, i mama po prostu nie mieli\u015bcie ju\u017c na to czasu). P\u00f3\u017aniej cz\u0119sto dyskutowa\u0142em z ni\u0105 i z tob\u0105, kilka razy nawet si\u0119 posprzeczali\u015bmy, ale gdy sko\u0144czy\u0142em, byli\u015bcie zachwyceni, a ja nie posiada\u0142em si\u0119 z rado\u015bci. Zawsze si\u0119 u\u015bmiecha\u0142e\u015b, kr\u0119ci\u0142e\u015b g\u0142ow\u0105, wzdycha\u0142e\u015b i m\u00f3wi\u0142e\u015b, \u017ce nie zdaj\u0119 sobie sprawy z ogromu nieba i ziemi. Najwyra\u017aniej zapomnia\u0142e\u015b, kto mnie tak wychowa\u0142.<\/p>\n<p>Teraz musz\u0105 to powtarza\u0107 sobie sam.<\/p>\n<p>By\u0142a straszna ulewa, ale potem si\u0119 wypogodzi\u0142o. Po deszczu w powietrzu unosi\u0142 si\u0119 zapach drzew i ziemi, jak tego ranka, gdy zabra\u0142e\u015b mnie na spacer wok\u00f3\u0142 Potali.<\/p>\n<p>Pami\u0119tam, \u017ce jak przyj\u0119to mnie do szko\u0142y filmowej, poszli\u015bmy do twojego kolegi ze starej gwardii, kt\u00f3ry powiedzia\u0142, \u017ce czasem mo\u017cna korzysta\u0107 z pomocy, ale pewne rzeczy trzeba robi\u0107 samemu, i \u017ce prog\u00f3w nikt za nas nie przekroczy. Mia\u0142e\u015b bardzo powa\u017cn\u0105 min\u0119, ale milcza\u0142e\u015b.<\/p>\n<p>Martwi\u0142e\u015b si\u0119 o mnie, prawda?<\/p>\n<p>W ostatnich dniach zazna\u0142em mn\u00f3stwo dobroci. Jestem wzruszony. Klepiemy si\u0119 po plecach, mocno przytulamy. Otaczali ci\u0119 nieprawdopodobnie cudowni ludzie. Czuj\u0119 si\u0119 tym oszo\u0142omiony.<\/p>\n<p>Wiem, \u017ce nie b\u0119d\u0119 szed\u0142 sam. Jak wtedy, gdy zabra\u0142e\u015b mnie pali\u0107 kadzid\u0142o na g\u00f3rze. Kiedy si\u0119 zm\u0119cz\u0119, przystan\u0119 odpocz\u0105\u0107, spojrz\u0119 na wij\u0105c\u0105 si\u0119 w dole rzek\u0119 i poszukam wzrokiem naszego domu, \u017ceby po chwili wr\u00f3ci\u0107 z u\u015bmiechem do wspinaczki. A potem staniemy na szczycie, wykrzykuj\u0105c twoje imi\u0119 i rzucaj\u0105c w powietrze kolorowe karteczki z modlitwami pomy\u015blno\u015bci.<\/p>\n<p>Nie musisz si\u0119 ju\u017c o mnie martwi\u0107. Pozw\u00f3l sobie odpocz\u0105\u0107 i napij si\u0119 herbaty z mas\u0142em.<\/p>\n<p>Do widzenia, Tato.<\/p>\n<p>Tw\u00f3j syn,<\/p>\n<p>Dzigme Thinle<\/p>\n<p>Wieczorem 28 czerwca 2023 roku<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><em><a href=\"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?s=pema+ceten\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Pema Ceten<\/a> (1969\u20132023) \u2013 ang. Pema Tseden; chi\u0144. Baima Caidan \u2013 by\u0142 pierwszym tybeta\u0144skim absolwentem Szko\u0142y Filmowej w Pekinie i najbardziej znanym, wielokrotnie nagradzanym re\u017cyserem tybeta\u0144skim. Po uko\u0144czeniu szko\u0142y \u015bredniej kilka lat pracowa\u0142 jako nauczyciel i uwa\u017ca\u0142 si\u0119 przede wszystkim za pisarza. \u201eKr\u0119c\u0119 filmy, \u017ceby pokaza\u0107 prawdziwe \u017cycie Tybeta\u0144czyk\u00f3w \u2013 m\u00f3wi\u0142. \u2013 Tak by\u0142o od pocz\u0105tku: graj\u0105 sami Tybeta\u0144czycy, wszystkie postaci m\u00f3wi\u0105, my\u015bl\u0105 i zachowuj\u0105 si\u0119 po tybeta\u0144sku. I tym moje filmy r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od cudzych\u201d. Zmar\u0142 nagle 8 maja 2023 roku. Wed\u0142ug nauk buddyzmu tybeta\u0144skiego po \u015bmierci \u015bwiadomo\u015b\u0107 przebywa \u2013 do 49 dni \u2013 w bardo, stanie \u201epomi\u0119dzy\u201d, do czasu znalezienia \u201e\u0142ona\u201d nast\u0119pnego odrodzenia. Dzigme Thinle (rocznik 1977) jest re\u017cyserem i scenarzyst\u0105, absolwentem Szko\u0142y Filmowej w Pekinie<\/em>.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Za magazynem \u201e<a href=\"https:\/\/yeshe.org\/notes-to-the-father-on-the-49th-day-of-his-passing\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">M\u0105dro\u015b\u0107<\/a>\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czas ucieka. Li\u015bcie topoli za domem spadaj\u0105 jeden po drugim. Z daleka niesie si\u0119 pianie koguta. My\u015bl\u0119 o wielu rzeczach. O tobie, kt\u00f3ry \u2013 znacznie m\u0142odszy ni\u017c ja dzisiaj \u2013 zna\u0142e\u015b na pami\u0119\u0107 smak samotno\u015bci. I \u2013 zupe\u0142nie sam \u2013 umia\u0142e\u015b pewnie i\u015b\u0107 przez \u017cycie. Do teraz. Zastanawiam si\u0119, dlaczego stawiwszy czo\u0142o tylu przeciwno\u015bciom, musia\u0142e\u015b [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":14983,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[46],"class_list":["post-14980","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-tybetanczykow","tag-sztuka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14980","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14980"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14980\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14987,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14980\/revisions\/14987"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/14983"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14980"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14980"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14980"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}