Sz\u00f3stego lipca obchodzi\u0142 osiemdziesi\u0105te dziewi\u0105te urodziny Dziecyn Dziamphel Nga\u0142ang Lobsang Jesze Tenzin Gjaco, kt\u00f3rego \u015bwiat zna jako Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015b\u0107 Dalajlam\u0119. Z tej okazji \u015bwi\u0119towa\u0142a nie tylko tybeta\u0144ska diaspora, ale tak\u017ce tysi\u0105ce sympatyk\u00f3w i wyznawc\u00f3w w ka\u017cdym zak\u0105tku naszego globu. Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015b\u0107 urodzi\u0142 si\u0119 w wiosce Takcer, w tybeta\u0144skiej dzielnicy Amdo, ale na skutek bezprawnej inwazji komunistycznych Chin od 1959 roku jest uchod\u017ac\u0105 w Indiach. Najwy\u017cszy autorytet duchowy i najbardziej czczony mistrz buddyzmu tybeta\u0144skiego do niedawna by\u0142 przyw\u00f3dc\u0105 politycznym Tybetu. Rodzice nazwali go Lhamo Dhondup, \u201eSpe\u0142niaj\u0105c\u0105 \u017byczenia Bogini\u0105\u201d, i w rzeczy samej to w\u0142a\u015bnie czyni przez ca\u0142e \u017cycie.<\/p>\n
<\/p>\n
Przez sze\u015b\u0107dziesi\u0105t pi\u0119\u0107 trudnych lat, jakie przysz\u0142o mu sp\u0119dzi\u0107 na wygnaniu, w\u0142a\u015bciwie samodzielnie \u2013 konsekwentnym, moralnym, pokojowym oporem \u2013 utrzymywa\u0142 przy \u017cyciu spraw\u0119 walki o wolno\u015b\u0107 siedmiu milion\u00f3w rodak\u00f3w.<\/p>\n
Wr\u0119czaj\u0105c mu Pokojow\u0105 Nagrod\u0119 Nobla w 1989 roku, Egil Aarvik, przewodnicz\u0105cy Norweskiego Komitetu Noblowskiego, powiedzia\u0142, \u017ce \u201ew historii ludzko\u015bci trudno znale\u017a\u0107 przyk\u0142ad bardziej koncyliacyjnej postawy mniejszo\u015bci, zmuszonej do walki o swoje prawa. Samo nasuwa si\u0119 por\u00f3wnywanie go z Mahatm\u0105 Gandhim, a i Dalajlama uwa\u017ca si\u0119 za jednego z jego spadkobierc\u00f3w. Cz\u0119sto pytano, dlaczego Gandhi nie otrzyma\u0142 Pokojowej Nagrody Nobla. Obecny Komitet pozwala sobie podziela\u0107 owo zdumienie i widzi w tegorocznym laureacie ho\u0142d dla pami\u0119ci Mahatmy\u201d.<\/p>\n
Wp\u0142yw na Indie<\/p>\n
Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015b\u0107 Czternasty Dalajlama jest podziwianym na ca\u0142ym \u015bwiecie symbolem pokoju, mi\u0142o\u015bci, wsp\u00f3\u0142czucia, przebaczenia i niestosowania przemocy. Szczeg\u00f3lnym uznaniem cieszy si\u0119 w Indiach, gdzie \u2013 jak lubi powtarza\u0107 \u2013 jest \u201enajbardziej zasiedzia\u0142ym go\u015bciem\u201d, staraj\u0105cym si\u0119 nie sprawia\u0107 \u017cadnych k\u0142opot\u00f3w gospodarzowi.<\/p>\n
Jego obecno\u015b\u0107 podkre\u015bla status Indii jako kraju Buddy \u015aakjamuniego i kolebki buddyzmu, tchn\u0105c nowe \u017cycie w praktyki religijne w Himalajach i katalizuj\u0105c g\u0142\u0119bsze, bardziej zaanga\u017cowane zrozumienie filozofii buddyjskiej. Oraz pot\u0119guj\u0105c naturaln\u0105 mi\u0119kk\u0105 si\u0142\u0119 Indii jako nowego domu \u017cywego symbolu nauk Buddy, oddzia\u0142uj\u0105cego nie tylko na wiernych w kraju, ale na ca\u0142ym \u015bwiecie. Dalajlama jest w Indiach najwa\u017cniejszym rzecznikiem ludzkich warto\u015bci, harmonii religijnej, ochrony kultury i \u015brodowiska naturalnego Tybetu oraz staro\u017cytnego dziedzictwa Nalandy. Niestrudzenie promuj\u0105c dialog jako metod\u0119 rozwi\u0105zywania konflikt\u00f3w, wpisuje si\u0119 w globalne pragnienie pokoju i harmonii. Indie powinny widzie\u0107 w nim bezcenny klejnot i budowa\u0107 swoje wp\u0142ywy za po\u015brednictwem jego niezwyk\u0142ego dziedzictwa.<\/p>\n
Globalny symbol pokoju i wsp\u00f3\u0142czucia<\/p>\n
Dalajlama uosabia pok\u00f3j, wsp\u00f3\u0142czucie i dzia\u0142anie bez przemocy. Zyska\u0142 status globalny, po\u015bwi\u0119caj ca\u0142e \u017cycie tym warto\u015bciom. Jego nauki, propaguj\u0105ce dobro\u0107, zrozumienie i wybaczenie, przemawiaj\u0105 do milion\u00f3w ludzi na ca\u0142ym \u015bwiecie. Wpisuj\u0105c je w indyjsk\u0105 tradycj\u0119 tolerancji i moralnego przyw\u00f3dztwa, poprawia wizerunek Indii na arenie mi\u0119dzynarodowej.<\/p>\n
Dalajlama konsekwentnie propaguje ide\u0119 rozwi\u0105zywania konflikt\u00f3w bez przemocy. Jego wizja wyrasta z ahimsy \u2013 indyjskiej koncepcji filozoficznej rozs\u0142awionej przez Mahatm\u0119 Gandhiego. Mimo okrutnych represji apelowa\u0142 do rodak\u00f3w o wy\u0142\u0105cznie pokojowe protestowanie cho\u0107by podczas powstania w 2008 roku.<\/p>\n
Wiod\u0105cym tematem nauczania Dalajlamy jest wsp\u00f3\u0142czucie i wzajemna zale\u017cno\u015b\u0107 wszystkich istot, kt\u00f3re nale\u017c\u0105 do indyjskiej filozofii \u201e\u015bwiata jako jednej rodziny\u201d. Sztuka szcz\u0119\u015bcia<\/em>, kt\u00f3r\u0105 napisa\u0142 wsp\u00f3lnie z Howardem Cutlerem, by\u0142a inspiracj\u0105 dla milion\u00f3w ludzi. Zapewniaj\u0105c Dalajlamie dom, Indie daj\u0105 \u015bwiadectwo dziedzictwu uniwersalnej tolerancji i wsp\u00f3\u0142czucia.<\/p>\n Ambasador religii i kultury<\/p>\n Dalajlama jest ambasadorem religii i kultury. Wyk\u0142ada nauki buddyzmu tybeta\u0144skiego na ca\u0142ym \u015bwiecie i podkre\u015bla historyczne wi\u0119zi Tybetu z Indiami. Czyni\u0105c z nich duchowe epicentrum, przyci\u0105ga uczonych, adept\u00f3w oraz turyst\u00f3w. Za spraw\u0105 Dalajlamy do Dharamsali i innych tybeta\u0144skich osiedli ci\u0105gn\u0105 t\u0142umy. W nowych o\u015brodkach kultury odwiedzaj\u0105cy mog\u0105 zg\u0142\u0119bia\u0107 praktyki duchowe, poznawa\u0107 tybeta\u0144sk\u0105 sztuk\u0119, muzyk\u0119, kuchni\u0119.<\/p>\n Mi\u0119kka dyplomacja<\/p>\n Jako nieformalny ambasador Dalajlama przydaje splendoru indyjskim warto\u015bciom i kulturze na arenie mi\u0119dzynarodowej. Kontakty Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015bci ze \u015bwiatowymi przyw\u00f3dcami oraz udzia\u0142 w konferencjach, po\u015bwi\u0119conych etyce, edukacji, ochronie \u015brodowiska naturalnego i pokojowi, nag\u0142a\u015bniaj\u0105 indyjsk\u0105 filozofi\u0119, zw\u0142aszcza buddyjskie zasady wsp\u00f3\u0142czucia, uwa\u017cno\u015bci i wsp\u00f3\u0142zale\u017cno\u015bci. Te nauki budz\u0105 uznanie na ca\u0142ym \u015bwiecie i pot\u0119guj\u0105 indyjsk\u0105 soft power, czyni\u0105c z filozoficznej spu\u015bcizny Indii moralny kompas i \u017ar\u00f3d\u0142o duchowego wgl\u0105du.<\/p>\n Dalajlama nie zajmuje si\u0119 wy\u0142\u0105cznie religi\u0105 i kultur\u0105. Jest tak\u017ce or\u0119downikiem spraw globalnych: ochrony \u015brodowiska, praw cz\u0142owieka, sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej. Jego pogl\u0105dy wpisuj\u0105 si\u0119 w stanowisko Indii, buduj\u0105c ich mi\u0119kk\u0105 si\u0142\u0119 wsp\u00f3lnot\u0105 warto\u015bci i zobowi\u0105za\u0144. Obecno\u015b\u0107 i wyst\u0105pienia Dalajlamy nag\u0142a\u015bniaj\u0105 pogl\u0105dy Indii na rozmaitych forach, czyni\u0105c z nich rzecznika praw cz\u0142owieka i demokracji.<\/p>\n Mediacja i rozwi\u0105zywanie konflikt\u00f3w<\/p>\n Nauki Dalajlamy o dialogu i pokojowym rozwi\u0105zywaniu spor\u00f3w pokrywaj\u0105 si\u0119 z dyplomatycznymi zabiegami Indii, buduj\u0105c ich wizerunek jako mediatora i stra\u017cnika pokoju na arenie mi\u0119dzynarodowej. Propagowanie niestosowania przemocy i dialogu wpisuje si\u0119 w historyczne zobowi\u0105zanie Indii do pokojowego wsp\u00f3\u0142istnienia i wzajemnego zrozumienia.<\/p>\n Nieformalne zabiegi Dalajlamy, cz\u0119sto nazywane dyplomacj\u0105 obywatelsk\u0105, obejmuj\u0105 budowanie relacji i kontakt\u00f3w poza formalnymi kana\u0142ami rz\u0105dowymi. Rozmawiaj\u0105c z przyw\u00f3dcami, decydentami i osobami kszta\u0142tuj\u0105cymi opini\u0119, Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015b\u0107 pomaga budowa\u0107 wzajemne zaufanie i szuka\u0107 pokojowych rozwi\u0105za\u0144 najtrudniejszych problem\u00f3w, co tak\u017ce przedstawia Indie jako inicjatora proces\u00f3w pokojowych i za\u017cegnywania konflikt\u00f3w.<\/p>\n Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, Czternasty Dalajlama nie tylko wzbogaci\u0142 Indii duchowo i kulturowo, ale tak\u017ce wydatnie przyczyni\u0142 si\u0119 do budowania ich wizerunku i si\u0142y na arenie mi\u0119dzynarodowej. Obecno\u015b\u0107 Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015bci jest skarbem, cudown\u0105 ilustracj\u0105 najwa\u017cniejszych warto\u015bci i globalnych aspiracji naszego pa\u0144stwa. Korzystaj\u0105c z okazji, pragn\u0119 tu raz jeszcze ponowi\u0107 apel o uhonorowanie Dalajlamy \u2013 najbardziej zaszczytnego go\u015bcia Indii \u2013 medalem Bharat Ratna, ich najwy\u017cszym cywilnym odznaczeniem. Oddaj\u0105c cze\u015b\u0107 Jemu, oddajemy cze\u015b\u0107 sobie.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n 7 lipca 2024<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n