{"id":15285,"date":"2024-08-19T06:21:33","date_gmt":"2024-08-19T04:21:33","guid":{"rendered":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=15285"},"modified":"2024-08-16T11:04:50","modified_gmt":"2024-08-16T09:04:50","slug":"tybetanscy-akademicy-list-do-wysokiego-komisarza-onz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=15285","title":{"rendered":"Tybeta\u0144scy akademicy: List do Wysokiego Komisarza ONZ"},"content":{"rendered":"\n<p>Szanowny Panie Komisarzu!<\/p>\n<p>Sytuacja w Tybecie systematycznie si\u0119 pogarsza. Kluczowym elementem ataku Chi\u0144skiej Republiki Ludowej na tybeta\u0144sk\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 jest ekspresowe zaprowadzanie tak zwanej \u201eedukacji dwuj\u0119zycznej\u201d, kt\u00f3ra podkopuje rodzim\u0105 o\u015bwiat\u0119, s\u0142u\u017c\u0105c promowaniu indoktrynacji i asymilacji. My, ni\u017cej podpisani, chcemy da\u0107 wyraz najwy\u017cszemu zaniepokojeniu z powodu zamykania przez w\u0142adze chi\u0144skie prywatnych tybeta\u0144skich szk\u00f3\u0142.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>W 2010 roku rz\u0105d Chin zmusi\u0142 wszystkie szko\u0142y i przedszkola w Tybecie do prowadzenia zaj\u0119\u0107 w j\u0119zyku chi\u0144skim. Od tego czasu ka\u017cdy tybeta\u0144ski ucze\u0144 musi zdawa\u0107 egzaminy ustne po chi\u0144sku. Jednocze\u015bnie kolonialne szko\u0142y z internatami oddzielaj\u0105 dzieci od rodzin i spo\u0142eczno\u015bci, odbieraj\u0105c im w\u0142asny j\u0119zyk, tradycj\u0119 i kultur\u0119.<\/p>\n<p>Niedawne <a href=\"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=15183\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">zamkni\u0119cie<\/a> \u2013 poprzedzone kampani\u0105 fa\u0142szywych politycznych oskar\u017ce\u0144 i szykan \u2013 s\u0142ynnej szko\u0142y Ragja Gangjdziong Szerig Norbuling w Gologu, w prowincji Qinghai wywo\u0142a\u0142o poruszenie w ca\u0142ym Tybecie i diasporze.<\/p>\n<p>W\u0142adze chi\u0144skie utrzymuj\u0105, \u017ce asymilacja kulturowa le\u017cy w interesie Tybeta\u0144czyk\u00f3w, poniewa\u017c gwarantuje \u201er\u00f3wn\u0105 konkurencj\u0119\u201d na rynku pracy, ale najwi\u0119cej mo\u017cliwo\u015bci stwarzaj\u0105 w\u0142a\u015bnie plac\u00f3wki rodzime, czego najlepszym dowodem by\u0142a Ragja, utworzona za zgod\u0105 tzw. rz\u0105du ludowego Gologu w 1994 roku, specjalizuj\u0105ca si\u0119 w szkoleniu zawodowym, pierwsza prywatna szko\u0142a w Qinghai.<\/p>\n<p>Wed\u0142ug \u201e<a href=\"https:\/\/tibettimes.net\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Tibet Times<\/a>\u201d, niezale\u017cnej gazety, monitoruj\u0105cej sytuacj\u0119 w Tybecie z Dharamsali w Indiach, od 2021 roku w\u0142adze chi\u0144skie wymusi\u0142y zamkni\u0119cie o\u015bmiu z 16 prywatnych tybeta\u0144skich szk\u00f3\u0142 w Gologu, w pierwszej kolejno\u015bci bior\u0105c na cel plac\u00f3wki skupione na zachowaniu i propagowaniu ojczystego j\u0119zyka i dziedzictwa kulturowego. Fa\u0142szywe oskar\u017cenia i ci\u0105g\u0142a presja administracyjna ka\u017c\u0105 s\u0105dzi\u0107, \u017ce wkr\u00f3tce zlikwidowane zostan\u0105 pozosta\u0142e.<\/p>\n<p>Filozofia buddyjska \u2013 kt\u00f3rej najwa\u017cniejszym medium pozostaje j\u0119zyk tybeta\u0144ski \u2013 ma wiele do zaoferowania wsp\u00f3\u0142czesnemu \u015bwiatu, propaguj\u0105c rozw\u00f3j indywidualny i harmoni\u0119 spo\u0142eczn\u0105. Idee i praktyki, zaczerpni\u0119te z tradycji tybeta\u0144skiej, stanowi\u0105 ju\u017c element globalnego dyskursu. Zachowanie tej bezcennej spu\u015bcizny le\u017cy w interesie ka\u017cdego cz\u0142owieka.<\/p>\n<p>Promowanie r\u00f3\u017cnorodno\u015bci i integracji jest fundamentaln\u0105 zasad\u0105 Organizacji Narod\u00f3w Zjednoczonych oraz jednym z najwa\u017cniejszych cel\u00f3w jej rozmaitych agend i program\u00f3w, s\u0142u\u017c\u0105cych budowaniu lepszego, r\u00f3wniejszego i sprawiedliwszego \u015bwiata. Bogactwo tybeta\u0144skiego j\u0119zyka, kultury i tradycji \u2013 rozmy\u015blnie dzi\u015b marginalizowanych przez Chiny \u2013 mo\u017ce by\u0107 wzorem r\u00f3\u017cnorodno\u015bci, za\u015b ONZ powinna ich strzec zgodnie ze swymi ideami.<\/p>\n<p>Jako cz\u0142onkowie globalnej spo\u0142eczno\u015bci wzywamy Narody Zjednoczone do natychmiastowego podj\u0119cia zdecydowanych dzia\u0142a\u0144 w celu zagwarantowania podstawowych swob\u00f3d i praw cz\u0142owieka w Tybecie.<\/p>\n<p>Sytuacja jest tak powa\u017cna, \u017ce zwracamy si\u0119 do Wysokiego Komisarza Praw Cz\u0142owieka z pro\u015bb\u0105 o:<\/p>\n<p>&#8211; wezwanie Chin do zaprzestania zamykania prywatnych i przyklasztornych szk\u00f3\u0142 w ca\u0142ym Tybecie, przywr\u00f3cenia zlikwidowanych plac\u00f3wek i umo\u017cliwienia im spokojnej pracy;<\/p>\n<p>&#8211; wezwanie Chin do bezzw\u0142ocznego wycofania si\u0119 z polityki zamykania tybeta\u0144skich dzieci w szko\u0142ach z internatem;<\/p>\n<p>&#8211; zaanga\u017cowanie si\u0119 w ochron\u0119 j\u0119zyka, religii i kultury Tybetu oraz publiczne poruszanie kwestii naruszania praw cz\u0142owieka w Tybecie;<\/p>\n<p>&#8211; wezwanie rz\u0105du Chin do przestrzegania mi\u0119dzynarodowych zobowi\u0105za\u0144, wynikaj\u0105cych z ratyfikowanego przez Pekin Mi\u0119dzynarodowego Paktu Praw Gospodarczych, Socjalnych i Kulturalnych oraz Konwencji Praw Dziecka, jak r\u00f3wnie\u017c o zabieganie o poci\u0105gni\u0119cie do odpowiedzialno\u015bci tych, kt\u00f3rzy je \u0142amali.<\/p>\n<p>Wierzymy, \u017ce podj\u0119cie takich krok\u00f3w poprawi dost\u0119p do edukacji i zagwarantuje kulturowe prawa Tybeta\u0144czyk\u00f3w, umo\u017cliwiaj\u0105c im zachowanie to\u017csamo\u015bci i tradycji, co przys\u0142u\u017cy si\u0119 sprawie pokoju, bezpiecze\u0144stwa i sprawiedliwo\u015bci.<\/p>\n<p>Zebrali\u015bmy podpisy ludzi, kt\u00f3rym le\u017cy na sercu o\u015bwiata w Tybecie: profesor\u00f3w, doktor\u00f3w, wyk\u0142adowc\u00f3w akademickich i uczonych z regionu Himalaj\u00f3w i tybeta\u0144skiej diaspory. To znak powszechnego poparcia i nadziei na doczekanie konkretnych dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re zagwarantuj\u0105 poszanowanie podstawowych praw cz\u0142owieka w Tybecie.<\/p>\n<p>Dzi\u0119kujemy za wys\u0142uchania i liczymy na rych\u0142\u0105 odpowied\u017a. Je\u015bli b\u0119dziemy wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a\u0107, lepszy \u015bwiat jest w zasi\u0119gu r\u0119ki.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>(&#8230;)<\/p>\n<p>29 lipca 2024<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><em>Sygnatariusze listu do Volkera T\u00fcrka, Wysokiego Komisarza ONZ ds. Praw Cz\u0142owieka, prosili o nieupublicznianie ich nazwisk<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Szanowny Panie Komisarzu! Sytuacja w Tybecie systematycznie si\u0119 pogarsza. Kluczowym elementem ataku Chi\u0144skiej Republiki Ludowej na tybeta\u0144sk\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 jest ekspresowe zaprowadzanie tak zwanej \u201eedukacji dwuj\u0119zycznej\u201d, kt\u00f3ra podkopuje rodzim\u0105 o\u015bwiat\u0119, s\u0142u\u017c\u0105c promowaniu indoktrynacji i asymilacji. My, ni\u017cej podpisani, chcemy da\u0107 wyraz najwy\u017cszemu zaniepokojeniu z powodu zamykania przez w\u0142adze chi\u0144skie prywatnych tybeta\u0144skich szk\u00f3\u0142.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15288,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[24,28,44,60,58],"class_list":["post-15285","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-tybetanczykow","tag-diaspora","tag-edukacja","tag-jezyk","tag-sinizacja","tag-swiat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15285","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15285"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15285\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15287,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15285\/revisions\/15287"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/15288"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15285"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15285"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15285"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}