{"id":15671,"date":"2025-01-13T06:21:09","date_gmt":"2025-01-13T05:21:09","guid":{"rendered":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=15671"},"modified":"2024-12-30T13:11:57","modified_gmt":"2024-12-30T12:11:57","slug":"njagong-lhabe-i-thahar-poeta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=15671","title":{"rendered":"Njagong Lhabe i Thahar: Poeta"},"content":{"rendered":"\n<p>Cho\u0107 nie dane mi by\u0142o ci\u0119 spotka\u0107,<\/p>\n<p>musz\u0119 wyzna\u0107, \u017ce twoje wiersze<\/p>\n<p>zrobi\u0142y na mnie piorunuj\u0105ce wra\u017cenie<\/p>\n<p>i \u017ce p\u0142aka\u0142em, kiedy umar\u0142e\u015b.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Chyba wiem, dlaczego rzuci\u0142e\u015b si\u0119<\/p>\n<p>w morze w\u00f3dki i taniego piwa.<\/p>\n<p>By\u0142o ci to zbroj\u0105 przed grotami j\u0119zyk\u00f3w,<\/p>\n<p>bezpieczn\u0105 oaz\u0105 w p\u0142on\u0105cej ziemi.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Mo\u017ce \u0142atwiej od rana patrze\u0107<\/p>\n<p>na \u015bwiat przymglonym wzrokiem,<\/p>\n<p>gdy nie da si\u0119 powiedzie\u0107, co le\u017cy na sercu,<\/p>\n<p>ani nawet pami\u0119ta\u0107 o w\u0142asnej historii.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>By\u0142e\u015b kowalem \u017calu, ukrywaj\u0105cym<\/p>\n<p>w zdaniach klingi i \u0142zy,<\/p>\n<p>czarnym rumakiem o magicznych kopytach,<\/p>\n<p>sp\u0119tanym na ogrodzonej drutem \u0142\u0105ce.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>A mo\u017ce czarnoszyim \u017curawiem<\/p>\n<p>op\u0142akuj\u0105cym utracony g\u0142os,<\/p>\n<p>wielk\u0105 ryb\u0105 z ma\u0142ej rzeczki<\/p>\n<p>zabit\u0105 przez rybaka imieniem Czang.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Dla mnie by\u0142e\u015b jednym z tych \u015bnie\u017cnych lw\u00f3w,<\/p>\n<p>kt\u00f3rych serca bij\u0105 dla swoich,<\/p>\n<p>s\u0105 g\u0142uche na bajki krwawego s\u0142o\u0144ca ze wschodu<\/p>\n<p>i nieul\u0119k\u0142e w obliczu ognia zach\u0142annych smok\u00f3w.<\/p>\n<p>Njagong Lhabe, a w\u0142a\u015bciwie Lhamo Dhondup (1973\u20132013), by\u0142 pisarzem. Pisa\u0142 wy\u0142\u0105cznie po tybeta\u0144sku, publikowa\u0142 w gazetach i magazynach literackich ca\u0142ego kraju. Urodzi\u0142 si\u0119 w miasteczku Gandzia, w Labrangu, we wschodnim Tybecie. Doskonale si\u0119 zapowiada\u0142 i robi\u0142 karier\u0119 mimo chi\u0144skich szykan. Zmar\u0142 nagle w wieku ledwie czterdziestu lat, op\u0142akiwany przez rzesze tybeta\u0144skich intelektualist\u00f3w.<\/p>\n<p>W wieku pi\u0119ciu lat zosta\u0142 osierocony przez ojca, kt\u00f3ry nazywa\u0142 si\u0119 Phurbu Kjab. Przez ca\u0142e \u017cycie op\u0142akiwa\u0142 t\u0119 strat\u0119. Rodzina ledwie wi\u0105za\u0142a koniec z ko\u0144cem, ale zdo\u0142ali go pos\u0142a\u0107 do szko\u0142y. Uko\u0144czywszy studia w P\u00f3\u0142nocno-Wschodnim Uniwersytecie Mniejszo\u015bci w Lanzhou, pracowa\u0142 jako nauczyciel w wielu podstaw\u00f3wkach. Zapewne wtedy napisa\u0142 wi\u0119kszo\u015b\u0107 opowiada\u0144 i wierszy.<\/p>\n<p>Dziadek Njagonga Lhabe zgin\u0105\u0142, walcz\u0105c z Chi\u0144czykami pod koniec lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych. Poleg\u0142 w bitwie w S\u0142onecznej Dolinie, kt\u00f3ra wed\u0142ug lokalnych poda\u0144 sta\u0142a si\u0119 grobem wielu tybeta\u0144skich bohater\u00f3w, broni\u0105cych bliskich i ojczyzny przed naje\u017ad\u017acami.<\/p>\n<p>Stryj Njagonga nazywa si\u0119 Dzigme Gjaco i jest by\u0142ym wi\u0119\u017aniem politycznym. Bity i maltretowany jak ca\u0142a reszta, sp\u0119dzi\u0142 ponad dwadzie\u015bcia lat w areszcie \u015bledczym Guca, nies\u0142awnym Drapczi i Czuszurze. Upomina\u0142o si\u0119 o niego wiele organizacji praw cz\u0142owieka. Wyszed\u0142 w 2013 roku i do dzi\u015b mieszka w rodzinnej Gandzi, w Labrangu pod czujnym okiem Chi\u0144czyk\u00f3w.<\/p>\n<p>Njagonga Lhabe napisa\u0142:<\/p>\n<p>Wielkie s\u0142o\u0144ce, <br \/>nie daj sp\u0142on\u0105\u0107 temu marzeniu. <br \/>B\u0142ogos\u0142awiony deszczu, <br \/>Nie daj wyschn\u0105\u0107 temu ziarnu.<\/p>\n<p>Tym nieporadnym i bezdusznym wierszem chcia\u0142em odda\u0107 cze\u015b\u0107 ofierze, jak\u0105 z\u0142o\u017cy\u0142a ca\u0142a rodzina.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>27 grudnia 2024<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>* Czang \u2013 chi\u0144skie nazwisko i tybeta\u0144skie piwo j\u0119czmienne.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><em>Thahar urodzi\u0142 si\u0119 w Tybecie, jest uchod\u017ac\u0105<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Cho\u0107 nie dane mi by\u0142o ci\u0119 spotka\u0107, musz\u0119 wyzna\u0107, \u017ce twoje wiersze zrobi\u0142y na mnie piorunuj\u0105ce wra\u017cenie i \u017ce p\u0142aka\u0142em, kiedy umar\u0142e\u015b.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15674,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[27,46],"class_list":["post-15671","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-tybetanczykow","tag-historia","tag-sztuka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15671","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15671"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15671\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15673,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15671\/revisions\/15673"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/15674"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15671"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15671"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}