![\"\"](\"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/GjaloThondup-Premier-KaszagDziewiaty-1991-93.jpg\")
<\/a><\/p>\n<\/p>\n
Gjalo Thondup urodzi\u0142 si\u0119, jak siedem lat p\u00f3\u017aniej Dalajlama, w wiosce Takcer, w Amdo, po okupacji przy\u0142\u0105czonej administracyjnie do okr\u0119gu Congkha (chi\u0144. Pingan) w prefekturze Coszar (chi\u0144. Haidong) prowincji Qinghai. Gruntownie wykszta\u0142cony w Tybecie i w Chinach (gdzie indywidualne studia ufundowa\u0142 mu sam generalissimus Czang Kaj-szek), by\u0142 jednym z m\u0142odych arystokrat\u00f3w (do rangi jabszi<\/em> wynios\u0142o go \u201erozpoznanie\u201d w m\u0142odszym bracie Czternastego Dalajlamy w 1937 roku), chc\u0105cych reformowa\u0107 \u201eanachroniczny\u201d ustr\u00f3j Tybetu. Wbrew tradycji o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Chink\u0105 Zhu Dan, kt\u00f3ra przyj\u0119\u0142a tybeta\u0144skie imi\u0119 Diki Dolkar. Jej ojciec, jeden z najwa\u017cniejszych genera\u0142\u00f3w Kuomintangu, by\u0142 szkolnym koleg\u0105 g\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cego Armii Ludowo-Wyzwole\u0144czej, Zhu De, kt\u00f3remu wedle rodzinnej legendy ocali\u0142 \u017cycie.<\/p>\n Po chi\u0144skim naje\u017adzie Gjalo opu\u015bci\u0142 Tybet i pr\u00f3bowa\u0142 organizowa\u0107 zagraniczn\u0105 pomoc. By\u0142 g\u0142\u00f3wnym partnerem ameryka\u0144skiej Centralnej Agencji Wywiadowczej (CIA), kt\u00f3ra w latach pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych potajemnie udziela\u0142a ograniczonego wsparcia tybeta\u0144skim powsta\u0144com. Nadzorowa\u0142 polityczne inicjatywy, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y do przyj\u0119cia \u201etybeta\u0144skich\u201d rezolucji przez Zgromadzenie Og\u00f3lne ONZ w 1959, 1961 i 1965 roku.<\/p>\n W latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych Gjalo Thondup by\u0142 ministrem spraw zagranicznych tybeta\u0144skiego rz\u0105du na wychod\u017astwie, a na pocz\u0105tku lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych zasiada\u0142 na fotelu premiera. Wielki or\u0119downik \u201etybeta\u0144skiej jedno\u015bci\u201d, przyczyni\u0142 si\u0119 do skonfliktowania diaspory, gdy jego centralistyczne Zjednoczone Stowarzyszenie Tybeta\u0144skie sta\u0142o si\u0119 katalizatorem powo\u0142ania Grupy Trzynastu, sojuszu niezale\u017cnych osad utworzonych w Indiach przez buddyjskich i regionalnych przyw\u00f3dc\u00f3w z Khamu i Amdo. <\/span><\/p>\n Rozpocz\u0105\u0142 \u2013 i pilotowa\u0142 do 2002 roku \u2013 ja\u0142owy, przerywany, ale trwaj\u0105cy do dzi\u015b \u201eproces dialogu<\/a>\u201d, pe\u0142ni\u0105c po \u015bmierci Mao funkcj\u0119 po\u015brednika mi\u0119dzy Dalajlam\u0105 a Deng Xiaopingiem, kt\u00f3ry w 1979 roku zaprosi\u0142 go do Chin i powiedzia\u0142, \u017ce jest got\u00f3w rozmawia\u0107 z Tybeta\u0144czykami \u201eo wszystkim poza niepodleg\u0142o\u015bci\u0105\u201d. Latami dementowa\u0142 twierdzenia chi\u0144skiej propagandy, wedle kt\u00f3rej Wielki Architekt mia\u0142 tylko ostrzec, \u017ce \u201eje\u015bli Tybeta\u0144czycy zaczn\u0105 wraca\u0107 do kwestii niepodleg\u0142o\u015bci, nie b\u0119dziemy mieli o czym rozmawia\u0107\u201d.<\/p>\n Przez wiele lat mieszka\u0142 w Hongkongu, by po przej\u015bciu na \u201epolityczn\u0105 emerytur\u0119\u201d zamieszka\u0107 w indyjskim Kalimpongu.<\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n