{"id":15928,"date":"2025-04-10T06:21:54","date_gmt":"2025-04-10T04:21:54","guid":{"rendered":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=15928"},"modified":"2025-04-12T07:45:58","modified_gmt":"2025-04-12T05:45:58","slug":"tri-ralpaczen-i-muzong-traktat-tybetansko-chinski-821-822","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=15928","title":{"rendered":"Tri Ralpaczen i Muzong: Traktat tybeta\u0144sko-chi\u0144ski (821\u2013822)"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"western\">Wielki Kr\u00f3l Tybetu, Cudowny Boski Pan, i Wielki Kr\u00f3l Chin, Chi\u0144ski W\u0142adca Hwang-ti, synowiec i wuj, naradzali si\u0119 nad przymierzem swoich kr\u00f3lestw. Zawarli i zatwierdzili wielkie porozumienie. Wiedzcie i \u015bwiadczcie o tym, bogowie i ludzie, \u017ce nigdy nie zostanie ono zmienione. Jego tekst wyryto w tym kamieniu ku pami\u0119ci wiek\u00f3w, kt\u00f3re nadejd\u0105, i nast\u0119pnych pokole\u0144.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p class=\"western\">Cudowny Boski Pan Trisong Decen i Chi\u0144ski Kr\u00f3l Wen Wu Hsiao-te Hwang-ti, synowiec i wuj, staraj\u0105c si\u0119 w swej wielkiej m\u0105dro\u015bci zapobiec czemukolwiek, co mog\u0142oby zagrozi\u0107 dobrobytowi ich kraj\u00f3w teraz lub w przysz\u0142o\u015bci, udzielaj\u0105 ka\u017cdemu swej \u0142aski. Powodowani wsp\u00f3lnym pragnieniem dzia\u0142ania dla pokoju oraz po\u017cytku wszystkich poddanych i zgadzaj\u0105c si\u0119, i\u017c ich najwy\u017cszym celem jest zapewnienie trwa\u0142ego dobra, zawarli ten wielki traktat, by sta\u0142o si\u0119 zado\u015b\u0107 ich \u017cyczeniu przywr\u00f3cenia odwiecznej przyja\u017ani, wzajemnego szacunku i trwa\u0142ych wi\u0119zi \u017cyczliwego s\u0105siedztwa.<\/p>\n<p class=\"western\">Tybet i Chiny trwa\u0107 b\u0119d\u0105 w swych granicach. Wsz\u0119dzie na wschodzie rozci\u0105ga si\u0119 kraj Wielkich Chin, a wsz\u0119dzie na zachodzie, bez \u017cadnej w\u0105tpliwo\u015bci, kraj Wielkiego Tybetu. Odt\u0105d z \u017cadnej strony nie b\u0119dzie gr\u00f3\u017ab wojny ani podboju ziem. Ka\u017cdy, kto wzbudzi takie podejrzenia, powinien zosta\u0107 aresztowany, jego sprawa wnikliwie zbadana, a on sam odes\u0142any pod stra\u017c\u0105.<\/p>\n<p class=\"western\">Teraz, gdy oba kr\u00f3lestwa po\u0142\u0105czy\u0142 ten wielki traktat, pos\u0142a\u0144cy powinni wr\u00f3ci\u0107 na stary szlak, by utrzymywa\u0107 komunikacj\u0119 i wymian\u0119 przyjacielskich wiadomo\u015bci, wa\u017cnych dla harmonijnych stosunk\u00f3w mi\u0119dzy synowcem a wujem. Zgodnie ze starym zwyczajem, konie b\u0119d\u0105 zmieniane u prze\u0142\u0119czy Ciang Czun, granicy mi\u0119dzy Tybetem a Chinami.<\/p>\n<p class=\"western\">Chi\u0144czycy b\u0119d\u0105 spotyka\u0107 wys\u0142annik\u00f3w tybeta\u0144skich na rogatkach Sui-jung i udziel\u0105 im wszelkiej pomocy. Tybeta\u0144czycy b\u0119d\u0105 spotyka\u0107 wys\u0142annik\u00f3w chi\u0144skich w Cz\u2019ing-szui i udziel\u0105 im pomocy. Po obu stronach b\u0119d\u0105 oni traktowani z nale\u017cnym im szacunkiem, stosownie do przyjaznej wi\u0119zi \u0142\u0105cz\u0105cej synowca z wujem. Mi\u0119dzy dwoma krajami nie dojrzy si\u0119 dymu ni py\u0142u. Nie b\u0119dzie niepokoj\u00f3w i nikt nie wypowie nigdy s\u0142owa \u00bbwr\u00f3g\u00ab.<\/p>\n<p class=\"western\">Nawet stra\u017ce graniczne, wolne od wszelkiego l\u0119ku, b\u0119d\u0105 przemierza\u0107 sw\u0105 drog\u0119 i sypia\u0107 bez obaw. Wszyscy b\u0119d\u0105 \u017cy\u0107 w pokoju i dzieli\u0107 b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo szcz\u0119\u015bcia przez tysi\u0105ce lat, a wie\u015b\u0107 o tym rozniesie si\u0119 wsz\u0119dzie, gdzie docieraj\u0105 s\u0142o\u0144ce i ksi\u0119\u017cyc. To uroczyste przymierze otwiera wspania\u0142\u0105 epok\u0119, kiedy to Tybeta\u0144czycy \u017cy\u0107 b\u0119d\u0105 szcz\u0119\u015bliwie w Tybecie, a Chi\u0144czycy w Chinach. Aby si\u0119 to nigdy nie zmieni\u0142o, wezwano na \u015bwiadk\u00f3w Trzy Drogocenne Klejnoty Religii, Zgromadzenie \u015awi\u0105tobliwych, S\u0142o\u0144ce i Ksi\u0119\u017cyc, Planety i Gwiazdy. Uroczystymi s\u0142owy z\u0142o\u017cono przysi\u0119g\u0119, ofiarowano zwierz\u0119ta i ratyfikowano traktat.<\/p>\n<p class=\"western\">Gdyby kt\u00f3ra\u015b ze stron, Tybet czy Chiny, nie post\u0119powa\u0142a zgodnie z tym przymierzem b\u0105d\u017a je naruszy\u0142a, \u017caden odwet drugiej strony nie zostanie uznany za pogwa\u0142cenie traktatu.<\/p>\n<p class=\"western\">Kr\u00f3lowie i Ministrowie Tybetu i Chin z\u0142o\u017cyli w tym celu stosowne przysi\u0119gi i spisano tekst przymierza. Obaj Kr\u00f3lowie przy\u0142o\u017cyli pod nim swe piecz\u0119cie. Ministrowie upowa\u017cnieni do wykonania postanowie\u0144 traktatu nakre\u015blili na nim swe podpisy, a jego kopie umieszczono w kr\u00f3lewskich archiwach obu stron.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p class=\"western\"><em>\u201eWieczysty traktat\u201d zawarty w latach 821\u2013822 przez tybeta\u0144skiego kr\u00f3la Tri Ralpaczena i Muzonga, chi\u0144skiego cesarza dynastii Tang. Tekst porozumienia wyryto w obu j\u0119zykach na identycznych filarach, kt\u00f3re stan\u0119\u0142y w Lhasie (przed D\u017cokhangiem, najbardziej czczonym sanktuarium buddyjskim Tybetu) oraz w stolicy Chin i na uzgodnionej granicy<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wielki Kr\u00f3l Tybetu, Cudowny Boski Pan, i Wielki Kr\u00f3l Chin, Chi\u0144ski W\u0142adca Hwang-ti, synowiec i wuj, naradzali si\u0119 nad przymierzem swoich kr\u00f3lestw. Zawarli i zatwierdzili wielkie porozumienie. Wiedzcie i \u015bwiadczcie o tym, bogowie i ludzie, \u017ce nigdy nie zostanie ono zmienione. Jego tekst wyryto w tym kamieniu ku pami\u0119ci wiek\u00f3w, kt\u00f3re nadejd\u0105, i nast\u0119pnych pokole\u0144.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15929,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,8,7],"tags":[27],"class_list":["post-15928","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-chinczykow","category-z-perspektywy-tybetanczykow","tag-historia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15928","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15928"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15928\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15991,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15928\/revisions\/15991"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/15929"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15928"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15928"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15928"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}