{"id":15934,"date":"2025-03-27T06:21:17","date_gmt":"2025-03-27T05:21:17","guid":{"rendered":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=15934"},"modified":"2025-03-26T11:14:40","modified_gmt":"2025-03-26T10:14:40","slug":"oser-kneblowanie-tybetanczykow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=15934","title":{"rendered":"Oser: Kneblowanie Tybeta\u0144czyk\u00f3w"},"content":{"rendered":"\n

Og\u0142oszenie planu zamkni\u0119cia rozg\u0142o\u015bni Radia Wolna Azja (RFA<\/a>) i G\u0142osu Ameryki (VOA<\/a>) jest ciosem dla milion\u00f3w Tybeta\u0144czyk\u00f3w. Od dekad tybeta\u0144skoj\u0119zyczne audycje obu stacji by\u0142y jak ko\u0142o ratunkowe dla ludzi odci\u0119tych od \u015bwiata \u201ewielkim murem\u201d cenzury, umo\u017cliwiaj\u0105c Tybeta\u0144czykom w kraju i za granic\u0105 dost\u0119p do prawdy i stanowi\u0105c niezast\u0105pione \u017ar\u00f3d\u0142o informacji dla spo\u0142eczno\u015bci mi\u0119dzynarodowej. Powo\u0142ywa\u0142a si\u0119 na nie Rada Praw Cz\u0142owieka Organizacji Narod\u00f3w Zjednoczonych, eksperci, obro\u0144cy przyrody i organizacje praw cz\u0142owieka. Zamkni\u0119cie rozg\u0142o\u015bni najprawdopodobniej zepchnie Tybet na jeszcze dalszy plan, zmniejszaj\u0105c zainteresowanie \u015bwiata naszym losem.<\/p>\n

<\/p>\n

W Tybecie trudno o dost\u0119p do informacji. W 2000 roku rz\u0105d Chin og\u0142osi\u0142 \u201ewielki program rozwijania ziem zachodnich\u201d, kt\u00f3rego cz\u0119\u015bci\u0105 by\u0142 \u201eprojekt nadawczy\u201d, sprowadzaj\u0105cy si\u0119 do zalania Tybetu ichni\u0105 propagand\u0105 i obejmuj\u0105cy budow\u0119 wielu pot\u0119\u017cnych stacji zag\u0142uszaj\u0105cych. Dzia\u0142aj\u0105 one do dzi\u015b, utrudniaj\u0105c przede wszystkim odbi\u00f3r audycji RFA i VOA. W latach dwudziestych mamy jeszcze \u201ekrat\u0119<\/a>\u201d czy te\u017c \u201esokole oczy\u201d policyjnych kamer, system rozpoznawania twarzy i sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 w s\u0142u\u017cbie \u015bcis\u0142ego dozoru i inwigilacji spo\u0142ecze\u0144stwa ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem Tybeta\u0144czyk\u00f3w.<\/p>\n

W 2023 roku og\u0142oszono, \u017ce w Chinach zainstalowano 500 milion\u00f3w policyjnych kamer. W tym samym czasie w Lithangu, w Khamie zamkni\u0119to szko\u0142\u0119, kt\u00f3rej nauczyciel komunikowa\u0142 si\u0119 z krewnymi za granic\u0105 przez WeChat i wykorzysta\u0142 na lekcji materia\u0142 RFA. Mimo to niezliczeni Tybeta\u0144czycy wci\u0105\u017c podejmuj\u0105 ryzyko s\u0142uchania zagranicznych rozg\u0142o\u015bni. Wielu wspina si\u0119 na g\u00f3ry, \u017ceby mie\u0107 lepszy sygna\u0142, inni zaszywaj\u0105 si\u0119 noc\u0105 w klasztornych zakamarkach. Za ch\u0119\u0107 poznania prawdy o Tybecie lub dowiedzenia si\u0119 czego\u015b o Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015bci Dalajlamie s\u0105 potem wzywani na przes\u0142uchania, zatrzymywani, a nawet skazywani. I mimo to pr\u00f3buj\u0105 dalej.<\/p>\n

W lutym 2024 roku w\u0142adze chi\u0144skie postanowi\u0142y zatopi\u0107 sze\u015b\u0107 klasztor\u00f3w i pobliskich osad, \u017ceby postawi\u0107 kolejn\u0105 zapor\u0119 wodn\u0105 w Dege. Tybeta\u0144ska rozg\u0142o\u015bnia RFA jako pierwsza informowa\u0142a o brutalnej pacyfikacji<\/a> masowych protest\u00f3w \u2013 histori\u0119 podchwyci\u0142y inne media i wydaje si\u0119, \u017ce projekt (przynajmniej chwilowo) utkn\u0105\u0142.<\/p>\n

Tymczasem Pekin mozolnie powi\u0119ksza swoje medialne wp\u0142ywy. \u201eGlobalna sie\u0107 telewizyjna\u201d (CGTN) otwiera kolejne biura w Ameryce P\u00f3\u0142nocnej, Europie i Afryce, \u017ceby \u201edobrze opowiada\u0107 chi\u0144sk\u0105 histori\u0119\u201d w niezliczonych j\u0119zykach. Dziennik China Daily<\/em> drukuje swoje wk\u0142adki do ameryka\u0144skich gazet. Xinhua zamieszcza filmy na [niedost\u0119pnym w ChRL] YouTubie, \u201edementuj\u0105c\u201d prawdziwe informacje i zak\u0142amuj\u0105c rzeczywisto\u015b\u0107 w Tybecie i Turkiestanie Wschodnim. We wrze\u015bniu 2024 roku otwarto \u201eTybeta\u0144skie Mi\u0119dzynarodowe Centrum Komunikacyjne\u201d, kt\u00f3rego misj\u0105 jest \u201ebudowanie wydajnego systemu medialnego\u201d, \u201ekszta\u0142towanie \u015bwiatowej opinii o Tybecie\u201d oraz \u201eglobalna walka wizerunkowa\u201d zgodnie ze \u201estrategicznymi celami pa\u0144stwa\u201d.<\/p>\n

Agresywna kampania informacyjna za granic\u0105 przy jednoczesnym odcinaniu Tybetu od \u015bwiata doskonale obrazuj\u0105 dwutorow\u0105 strategi\u0119 zewn\u0119trznej ekspansji i wewn\u0119trznej opresji.<\/p>\n

I w tym dramatycznym momencie Stany Zjednoczone postanawiaj\u0105 zamkn\u0105\u0107 RFA i VOA razem z ich tybeta\u0144skimi serwisami. Ta po\u017ca\u0142owania godna decyzja musi odbi\u0107 si\u0119 na sprawie Tybetu.<\/p>\n

Hu Xijin, by\u0142y naczelny partyjnego Global Times<\/em>, wiwatuje: \u201eG\u0142os Ameryki sparali\u017cowany! R\u00f3wnie szkodliwe Radio Wolna Azja pogrzebane! Co za dzie\u0144! Mam nadziej\u0119, \u017ce to nieodwracalne\u201d. Reakcja Hu pokazuje, jak wa\u017cny jest g\u0142os Tybetu. Mieni\u0105c si\u0119 \u015bwiatowym obro\u0144c\u0105 wolno\u015bci medi\u00f3w, Stany Zjednoczone oddaj\u0105 kluczowe pole mi\u0119kkiej si\u0142y i publicznej dyplomacji. Tybeta\u0144skie rozg\u0142o\u015bnie stanowi\u0142y kluczowe elementy ameryka\u0144skiej globalnej sieci medialnej. Ich zamkni\u0119cie odbiera Tybeta\u0144czykom superwa\u017cne \u017ar\u00f3d\u0142o informacji i os\u0142abia obecno\u015b\u0107 USA w \u015bwiecie.<\/p>\n

Od 2006 roku napisa\u0142am ponad dziewi\u0119\u0107set artyku\u0142\u00f3w dla tybeta\u0144skiej rozg\u0142o\u015bni RFA. Z pomoc\u0105 redaktorki i t\u0142umaczki Dolkar, kt\u00f3ra wiernie i pi\u0119knie przek\u0142ada\u0142a je na tybeta\u0144ski, moje s\u0142owa dociera\u0142y do uszu i serc rodak\u00f3w w Tybecie.<\/p>\n

Dzi\u0119ki temu pisaniu o Tybecie i dla Tybetu powsta\u0142y cztery ksi\u0105\u017cki, po\u015bwi\u0119cone przesz\u0142o\u015bci, tera\u017aniejszo\u015bci i przysz\u0142o\u015bci \u2013 rozdzieraj\u0105c cisz\u0119, kt\u00f3ra otacza naszych rodak\u00f3w, ich klasztory, ich domy, ich histori\u0119.<\/p>\n

Jest mi bardzo smutno. Chc\u0119 wierzy\u0107, \u017ce ten g\u0142os nie ucichnie i nie straci mocy oddzia\u0142ywania. By\u0142 mostem mi\u0119dzy rodakami w kraju i za granic\u0105. Oby nie sta\u0142 si\u0119 tylko wspomnieniem.<\/p>\n

Tybeta\u0144czycy potrzebuj\u0105 wi\u0119kszego dost\u0119pu do \u015bwiata. Wi\u0119cej prawdy. Wi\u0119cej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci. Wi\u0119cej \u015bwiat\u0142a.<\/p>\n

Tybeta\u0144skie rozg\u0142o\u015bnie RFA i VOA by\u0142y nie tylko mediami, ale te\u017c kagankami kultury, stra\u017cnikami j\u0119zyka, skarbnicami my\u015bli.<\/p>\n

Mimo inwigilacji Tybeta\u0144czycy w Tybecie s\u0142uchaj\u0105 \u2013 \u017ceby pami\u0119ta\u0107 przesz\u0142o\u015b\u0107, \u017ceby rozumie\u0107 tera\u017aniejszo\u015b\u0107, \u017ceby wyobrazi\u0107 sobie przysz\u0142o\u015b\u0107. Razem ze swoimi audycjami strac\u0105 dost\u0119p do impulsu, refleksji, \u017ar\u00f3d\u0142a nadziei.<\/p>\n

Musimy zapyta\u0107:<\/p>\n

Kiedy dzieci s\u0142ysz\u0105 tylko jedn\u0105 bajk\u0119,\u00a0
Kiedy ch\u0142opi i koczownicy nie wiedz\u0105, co dzieje si\u0119 za horyzontem,\u00a0
Kiedy mnisi tkwi\u0105 w sieci propagandy i policyjnych kamer,\u00a0
Kto im powie, \u017ce rz\u0105d Chin nie ma monopolu na \u015bwiat?<\/p>\n

Dlatego prosz\u0119:<\/p>\n

Nie kneblujcie Tybetu.\u00a0
Chro\u0144cie ostatni kana\u0142 informacyjny Tybeta\u0144czyk\u00f3w.\u00a0
Nie zamykajcie prawdzie drogi na p\u0142askowy\u017c.\u00a0
Dajcie nadziei przekracza\u0107 granice.<\/p>\n

Nie wolno pogrzeba\u0107 tybeta\u0144skiego g\u0142osu. Je\u015bli macie sumienie, nie ga\u015bcie pochodni prawdy. Tybeta\u0144czycy stracili bardzo wiele. Nie zabierajcie im ostatniego g\u0142osu.<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

25 marca 2025<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Za Radiem Wolna Azja (RFA<\/a>)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Og\u0142oszenie planu zamkni\u0119cia rozg\u0142o\u015bni Radia Wolna Azja (RFA) i G\u0142osu Ameryki (VOA) jest ciosem dla milion\u00f3w Tybeta\u0144czyk\u00f3w. Od dekad tybeta\u0144skoj\u0119zyczne audycje obu stacji by\u0142y jak ko\u0142o ratunkowe dla ludzi odci\u0119tych od \u015bwiata \u201ewielkim murem\u201d cenzury, umo\u017cliwiaj\u0105c Tybeta\u0144czykom w kraju i za granic\u0105 dost\u0119p do prawdy i stanowi\u0105c niezast\u0105pione \u017ar\u00f3d\u0142o informacji dla spo\u0142eczno\u015bci mi\u0119dzynarodowej. Powo\u0142ywa\u0142a si\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15937,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[29,54,58],"class_list":["post-15934","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-tybetanczykow","tag-oser","tag-polska","tag-swiat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15934","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15934"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15934\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15940,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15934\/revisions\/15940"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/15937"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15934"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15934"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15934"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}