{"id":16131,"date":"2025-08-04T06:21:59","date_gmt":"2025-08-04T04:21:59","guid":{"rendered":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=16131"},"modified":"2025-08-05T06:49:34","modified_gmt":"2025-08-05T04:49:34","slug":"yujian-zhang-spotkanie-chinskiego-studenta-ze-zwyklym-buddyjskim-mnichem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=16131","title":{"rendered":"Yujian Zhang: Spotkanie chi\u0144skiego studenta ze zwyk\u0142ym buddyjskim mnichem"},"content":{"rendered":"\n<p>W kontek\u015bcie relacji tybeta\u0144sko-chi\u0144skich r\u00f3\u017cnica wieku \u2013 sze\u015b\u0107dziesi\u0105t lat \u2013 nie jest przeszkod\u0105 we wzajemnym zrozumieniu, tylko katalizatorem idei.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Tybet pozostaje najbardziej tajemniczym miejscem na Ziemi, a nasze relacje s\u0105 znacznie starsze od obecnego konfliktu. Dwudziesty wiek przyni\u00f3s\u0142 Tybeta\u0144czykom nieopisan\u0105 tragedi\u0119. Rz\u0105dy Mao, rewolucja kulturalna i kampania wielkiego skoku wykopa\u0142y mi\u0119dzy naszymi narodami przepa\u015b\u0107, kt\u00f3ra niestety wci\u0105\u017c si\u0119 pog\u0142\u0119bia.<\/p>\n<p>Siedem lat temu, jako ucze\u0144 szko\u0142y \u015bredniej, zobaczy\u0142em zdj\u0119cie Dalajlamy, kt\u00f3re tak mnie zaintrygowa\u0142o, \u017ce po wyje\u017adzie z Chin zacz\u0105\u0142em szuka\u0107 informacji. Zachodnie media widzia\u0142y w nim cz\u0142owieka mi\u0142o\u015bci i pokoju, podczas gdy komunistyczny chi\u0144ska propaganda od lat przedstawia\u0142a go jako \u201ewilka w szatach mnicha\u201d. Nic dziwnego, \u017ce wielu Chi\u0144czyk\u00f3w wpada w histeri\u0119, s\u0142ysz\u0105c to imi\u0119.<\/p>\n<p>Zacz\u0105\u0142em czyta\u0107 o historii, j\u0119zyku, kulturze, religii i polityce. Przez cenzur\u0119 trudno si\u0119 czego\u015b dowiedzie\u0107 o sytuacji w latach czterdziestych i pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych, ale nawet tekst <a href=\"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=1400\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Siedemnastopunktowej ugody<\/a> daje do my\u015blenia. Straszak \u201eseparatyzmu\u201d sprawia, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 Chi\u0144czyk\u00f3w odruchowo si\u0119 cofa i nie ma poj\u0119cia, \u017ce Tybeta\u0144czycy zabiegaj\u0105 dzi\u015b tylko o autentyczn\u0105 autonomi\u0119.<\/p>\n<p>Polityka drogi \u015brodka zasadza si\u0119 na uznaniu za Tybet trzech tradycyjnych dzielnic U-Cangu, Khamu i Amdo (a nie tylko Tybeta\u0144skiego Regionu Autonomicznego) i pozostaniu w granicach Chin. Kiedy m\u00f3wi\u0119 o tym chi\u0144skim znajomym, \u0142api\u0105 si\u0119 za g\u0142owy, bo nie maj\u0105 poj\u0119cia, \u017ce Centralna Administracja Tybeta\u0144ska (nazywana wcze\u015bniej <em>kaszagiem<\/em> i rz\u0105dem na wychod\u017astwie) od dziesi\u0119cioleci nie zabiega o niepodleg\u0142o\u015b\u0107. Tylko si\u0142a komunistycznej propagandy sprawia, \u017ce nie wiedz\u0105 o tym, nawet mieszkaj\u0105c za granic\u0105 i maj\u0105c \u0142atwy dost\u0119p do rzetelnej informacji.<\/p>\n<p>Najlepsz\u0105 metod\u0105 na rozwianie nieporozumie\u0144 s\u0105 bezpo\u015bredniej kontakty. Dalajlama i jego administracja utworzyli specjalne biura \u0142\u0105cznikowe w Stanach Zjednoczonych, Europie i Australii, dzi\u0119ki czemu mog\u0142em spotka\u0107 si\u0119 w Melbourne z Kelsangiem Gjalcenem, kt\u00f3ry m\u00f3wi p\u0142ynnie po chi\u0144sku z tybeta\u0144skim akcentem. Nasze rozmowy bardzo poszerzy\u0142y moje horyzonty. Jestem przekonany, \u017ce gdyby Chi\u0144czycy i Tybeta\u0144czycy mieli szans\u0119 dyskutowania ze sob\u0105, wymiany idei i my\u015bli, szybko by\u015bmy si\u0119 porozumieli. A przy okazji okaza\u0142o si\u0119, \u017ce mog\u0105 spotka\u0107 si\u0119 z samym Dalajlam\u0105!<\/p>\n<p>Jecha\u0142em do Indii pe\u0142en ekscytacji i rado\u015bci. W Delhi dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015b\u0107 prawdopodobnie nie odwiedzi Bodh Gai, gdzie mia\u0142em go zobaczy\u0107, ale nie zmieni\u0142em plan\u00f3w i uda\u0142em si\u0119 do tego sanktuarium, kt\u00f3re wydaje si\u0119 odporne na up\u0142yw czasu.<\/p>\n<p>Moja audiencja odby\u0142a si\u0119 w Dharamsali, w kt\u00f3rej s\u0119dziwy ju\u017c Dalajlama mieszka od sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciu lat. Przyjmuje tu go\u015bci z ca\u0142ego \u015bwiata. Tybeta\u0144czycy ryzykuj\u0105 \u017cyciem, \u017ceby dosta\u0107 si\u0119 do tej oazy wolno\u015bci, nie brakuje te\u017c Chi\u0144czyk\u00f3w praktykuj\u0105cych buddyzm tybeta\u0144ski.<\/p>\n<p>Zdawa\u0142oby si\u0119, \u017ce r\u00f3\u017cnica wieku, narodowo\u015bci i statusu nie sprzyja rozmowie, ale z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 nie by\u0142o tak w tym przypadku!<\/p>\n<p>Najpierw zapyta\u0142em o r\u00f3wno\u015b\u0107 p\u0142ci. Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015b\u0107 odpar\u0142, \u017ce dla Buddy wszyscy adepci byli r\u00f3wni. Dzi\u0119ki wysi\u0142kom Dalajlamy mniszki maj\u0105 dzi\u015b dost\u0119p do pe\u0142nych monastycznych studi\u00f3w, kt\u00f3re \u2013 po dwudziestu latach \u2013 wie\u0144czy zdobycie tytu\u0142u <em>gesze<\/em>.<\/p>\n<p>Potem m\u00f3wili\u015bmy o tradycji indyjskiego uniwersytetu buddyjskiego Nalanda, o tradycji sanskryckiej, kt\u00f3ra k\u0142adzie nacisk na logik\u0119 i psychologi\u0119, \u0142\u0105czy studia z praktyk\u0105, zach\u0119caj\u0105c do kwestionowania nauk samego Buddy. Fizyka kwantowa nie narodzi\u0142a si\u0119 wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie na Zachodzie, tylko w staro\u017cytnych Indiach. Buddyzm chi\u0144ski wyrasta z tego samego pnia. Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015b\u0107 regularnie spotyka si\u0119 z uczonymi. Do studiowania Dharmy \u2013 obserwowania i analizowania wszechrzeczy (logika) oraz piel\u0119gnowania spokoju wewn\u0119trznego (psychologia) \u2013 zach\u0119ca nie tylko sangh\u0119, ale tak\u017ce \u015bwieckich \u2013 w tym mnie! \u201eSamo wzywanie imienia Buddy nie zda si\u0119 bowiem na wiele\u201d.<\/p>\n<p>Po trzecie, i Komunistyczna Partia Chin, i Dalajlama zgadzaj\u0105 si\u0119, \u017ce nie ma sprzeczno\u015bci mi\u0119dzy socjalizmem a buddyzmem. Prawdziwy socjalizm to wsp\u00f3\u0142czucie, poszanowania cudzych praw i troska o najs\u0142abszych. Wsp\u00f3\u0142czesne Chiny s\u0105 mieszkank\u0105 socjalizmu i kapitalizmu. Socjalizm schodzi jednak na drugi plan i sprowadza si\u0119 do frazes\u00f3w, poniewa\u017c wszystko kr\u0119ci si\u0119 wok\u00f3\u0142 pieni\u0119dzy.<\/p>\n<p>Zanim si\u0119 rozstali\u015bmy, Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015b\u0107 wspomnia\u0142 jeszcze niedawne spotkanie z Barackiem Obam\u0105, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce liczy, i\u017c by\u0142y prezydent Stan\u00f3w Zjednoczonych b\u0119dzie aktywnie dzia\u0142a\u0142 na rzecz \u015bwiatowego pokoju.<\/p>\n<p>Mo\u017cliwo\u015b\u0107 spotkania z Dalajlam\u0105 by\u0142a dla mnie prawdziwym darem. Mam pe\u0142ne zaufanie do m\u0105dro\u015bci, troski o \u015bwiat i wizji Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015bci. Namawiam wszystkich chi\u0144skich przyjaci\u00f3\u0142, \u017ceby poszli w moje \u015blady.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>1 listopada 2019<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Za <a href=\"https:\/\/tibet.net\/a-discussion-between-a-young-chinese-and-an-ordinary-tibetan-monk\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Tibet.net<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W kontek\u015bcie relacji tybeta\u0144sko-chi\u0144skich r\u00f3\u017cnica wieku \u2013 sze\u015b\u0107dziesi\u0105t lat \u2013 nie jest przeszkod\u0105 we wzajemnym zrozumieniu, tylko katalizatorem idei.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16134,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,8],"tags":[49,25],"class_list":["post-16131","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-chinczykow","tag-dalajlama","tag-dialog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16131","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=16131"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16131\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16408,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16131\/revisions\/16408"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/16134"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=16131"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=16131"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=16131"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}