{"id":16272,"date":"2025-07-24T06:21:05","date_gmt":"2025-07-24T04:21:05","guid":{"rendered":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=16272"},"modified":"2025-07-24T12:03:19","modified_gmt":"2025-07-24T10:03:19","slug":"tenzin-cunde-czekajac-na-dalajlame","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=16272","title":{"rendered":"Tenzin Cunde: Czekaj\u0105c na Dalajlam\u0119"},"content":{"rendered":"\n<p><em>M\u0142odzi Tybeta\u0144czycy nie odczuwaj\u0105 oddania dla Dalajlamy jako emocji, tylko g\u0142\u0119bokie zobowi\u0105zanie. Wywi\u0105zuj\u0105c si\u0119 z niego, cz\u0119sto ponosz\u0105 ofiary. Mi\u0142o\u015b\u0107 do przyw\u00f3dcy jest elementem walki o tybeta\u0144sk\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 i wolno\u015b\u0107. Na szali le\u017c\u0105 tortury w wi\u0119zieniu, roz\u0142\u0105ka z rodzinami i ukochanymi oraz wielkie pr\u00f3by mi\u0142o\u015bci i wsp\u00f3\u0142czucia, kt\u00f3rych niestrudzenie naucza Dalajlama. Ci niewidzialni bohaterowie s\u0105 nadziej\u0105 ca\u0142ej cywilizacji<\/em>.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Kiedy dwadzie\u015bcia lat temu siedzia\u0142em w chi\u0144skim wi\u0119zieniu w Lhasie, codziennie musia\u0142em s\u0142ucha\u0107 tybeta\u0144skoj\u0119zycznych audycji radiowych, w kt\u00f3rych wyszydzano i zniewa\u017cano Dalajlam\u0119. Czu\u0142em b\u00f3l i nie mog\u0142em nic zrobi\u0107, ale nauczy\u0142em si\u0119 to znosi\u0107, lituj\u0105c si\u0119 nad bezmy\u015blno\u015bci\u0105 i ma\u0142o\u015bci\u0105 pot\u0119\u017cnego jakoby ichniego mocarstwa.<\/p>\n<p>Chwil\u0119 wcze\u015bniej sko\u0144czy\u0142em szko\u0142\u0119. D\u0142ugo planowa\u0142em misj\u0119 przedostania si\u0119 ukradkiem do Tybetu, \u017ceby wznieci\u0107 rewolucj\u0119 koczownik\u00f3w i ch\u0142op\u00f3w. Mia\u0142em dwadzie\u015bcia dwa lata. Uda\u0142o mi si\u0119 omin\u0105\u0107 indyjskie posterunki i przekroczy\u0107 granic\u0119. Po pi\u0119ciu dniach wdrapywania si\u0119 na himalajskie ska\u0142y, forsowania rzek i zmaga\u0144 z zamieciami aresztowali mnie chi\u0144scy pogranicznicy.<\/p>\n<p>Kiedy w ko\u0144cu deportowano mnie z Tybetu, wst\u0105pi\u0142em na Uniwersytet Bombajski. Wkr\u00f3tce potem przyjecha\u0142 tam Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015b\u0107 i uda\u0142o mi si\u0119 uzyska\u0107 pi\u0119ciominutow\u0105 <a href=\"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=13777\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">audiencj\u0119<\/a>. Opowiedzia\u0142em swoj\u0105 histori\u0119. W tamtych czasach Tybeta\u0144czycy uciekali z Tybetu, ale do tej pory nikt, kto urodzi\u0142 si\u0119 na wygnaniu, nie przedosta\u0142 si\u0119 do kraju, nie trafi\u0142 do wi\u0119zienia i nie wr\u00f3ci\u0142 stamt\u0105d w jednym kawa\u0142ku. Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015b\u0107 nazwa\u0142 mnie <em>pa\u0142o patruk<\/em>, \u201ema\u0142ym bohaterem\u201d, i tak sko\u0144czy\u0142o si\u0119 moje pierwsze osobiste spotkanie.<\/p>\n<p>A potem, w apogeum tybeta\u0144skiego powstania przed igrzyskami olimpijskimi w Pekinie w 2008 roku, gdy Chiny znalaz\u0142y si\u0119 w ogniu krytyki za brutaln\u0105 pacyfikacj\u0119 protest\u00f3w, Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015b\u0107 pospieszy\u0142 im z pomoc\u0105, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce \u201ezas\u0142uguj\u0105 na dobr\u0105 olimpiad\u0119\u201d.<\/p>\n<p>Jako aktywista czu\u0142em si\u0119 strasznie zawiedziony. Przez ca\u0142e lata starali\u015bmy si\u0119 pokaza\u0107 prawd\u0119 o Chinach, a gdy \u015bwiat zacz\u0105\u0142 wreszcie s\u0142ucha\u0107, Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015b\u0107 sparowa\u0142 cios. Nie pierwszy raz. W 1991 roku, kiedy stronnicy Tybetu pr\u00f3bowali izolowa\u0107 Chiny, popar\u0142 ich starania o przyj\u0119cie do WTO, \u015awiatowej Organizacji Handlu.<\/p>\n<p>Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015b\u0107 m\u00f3wi, \u017ce walczymy nie tylko o wolno\u015b\u0107 polityczn\u0105, ale tak\u017ce wewn\u0119trzn\u0105: od gniewu, nienawi\u015bci, chciwo\u015bci. Prawdziwy wr\u00f3g, powtarza, znajduje si\u0119 w nas. Ten zewn\u0119trzny jest nauczycielem, poniewa\u017c wymaga cierpliwo\u015bci, dobroci, wybaczenia. Uczy wsp\u00f3\u0142czucia i czerpania z duchowych zasob\u00f3w. Nie da si\u0119 praktykowa\u0107 dobroci w pustelni ani w klimatyzowanym apartamencie. W tamtym roku pozna\u0142em innego Dalajlam\u0119.<\/p>\n<p>W wydaniu Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015bci buddyzm jest dobroci\u0105. M\u00f3wi: \u201eb\u0105d\u017acie dobrzy, kiedy tylko mo\u017cecie, a mo\u017cecie zawsze\u201d.<\/p>\n<p>\u0141atwo powiedzie\u0107. Kiedy wr\u00f3g staje w drzwiach i chce ci\u0119 zabi\u0107, dobro\u0107 czmycha. Ale gdy jeste\u015b najs\u0142abszy, ratuje ci\u0119 w\u0142a\u015bnie ona, nie gniew.<\/p>\n<p>Pierwszy raz zobaczy\u0142em Dalajlam\u0119 w pi\u0105tej klasie, czyli w wieku jedenastu lat. Szko\u0142a \u2013 Tybeta\u0144ska Wioska Dzieci\u0119ca w dolinie Kullu \u2013 zapakowa\u0142a nas do czterech wielkich autobus\u00f3w i zawioz\u0142a do Manali. Dzieci posadzono na \u0142\u0105ce naprzeciw tronu, na kt\u00f3rym zasiad\u0142 Dalajlama. Wskazuj\u0105c nas d\u0142oni\u0105, powiedzia\u0142, \u017ce jeste\u015bmy nasionami przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n<p>Przypomnia\u0142 nam o dw\u00f3ch rzeczach \u2013 \u017ce jeste\u015bmy Tybeta\u0144czykami i uchod\u017acami. \u015alubowa\u0142em sobie wtedy uczy\u0107 si\u0119 i rozwija\u0107, aby by\u0107 godnym sprawy. I tak narodzi\u0142 si\u0119 bojownik o wolno\u015b\u0107.<\/p>\n<p>Kiedy podr\u00f3\u017cuj\u0119 po Indiach, moje rysy cz\u0119sto budz\u0105 niechciane zainteresowanie. Niekt\u00f3rzy \u2013 o zgrozo \u2013 nazywaj\u0105 mnie Chi\u0144czykiem. W takich sytuacjach m\u00f3wimy, \u017ce jeste\u015bmy od Dalajlamy, ale czasem nie pomaga nawet to. Przywo\u0142uj\u0119 wtedy G\u00f3r\u0119 Kaila\u015b, siedzib\u0119 \u015aiwy. Indusi wierz\u0105, \u017ce \u015aiwa mieszka w Tybecie. A my wierzymy, \u017ce Budda naszych czas\u00f3w, mieszka w Indiach.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>5 lipca 2025<\/p>\n<p>Za <a href=\"https:\/\/www.theweek.in\/theweek\/cover\/2025\/07\/05\/tibetan-devotion-dalai-lama.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">The Week<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u0142odzi Tybeta\u0144czycy nie odczuwaj\u0105 oddania dla Dalajlamy jako emocji, tylko g\u0142\u0119bokie zobowi\u0105zanie. Wywi\u0105zuj\u0105c si\u0119 z niego, cz\u0119sto ponosz\u0105 ofiary. Mi\u0142o\u015b\u0107 do przyw\u00f3dcy jest elementem walki o tybeta\u0144sk\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 i wolno\u015b\u0107. Na szali le\u017c\u0105 tortury w wi\u0119zieniu, roz\u0142\u0105ka z rodzinami i ukochanymi oraz wielkie pr\u00f3by mi\u0142o\u015bci i wsp\u00f3\u0142czucia, kt\u00f3rych niestrudzenie naucza Dalajlama. Ci niewidzialni bohaterowie s\u0105 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16273,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[49,24],"class_list":["post-16272","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-tybetanczykow","tag-dalajlama","tag-diaspora"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16272","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=16272"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16272\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16372,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16272\/revisions\/16372"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/16273"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=16272"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=16272"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=16272"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}