Przed dwoma miesi\u0105cami zwo\u0142ano nadzwyczajne zebranie w sprawie renowacji najs\u0142ynniejszych ulic Lhasy. Nawiedzony aparatczyk rycza\u0142, \u017ce do ko\u0144ca przysz\u0142ego roku musi zmieni\u0107 oblicze siedemna\u015bcie centralnych arterii.<\/p>\n
<\/p>\n
Jego ob\u0142\u0119d wpisuje si\u0119 w szersze szale\u0144stwo \u201epudrowania\u201d wsp\u00f3\u0142czesnych Chin. Najbardziej widowiskowo i komicznie \u0107wiczono to ostatnio w Guangzhou z okazji Igrzysk Azjatyckich. Jak donosz\u0105 internauci: \u201echlapano farb\u0105 futryny i balkony, a obt\u0142uczony tynk \u0142atano papierem\u201d. Chwil\u0119 wcze\u015bniej przeczo\u0142gano tak Szanghaj z okazji Expo. Ka\u017cdy w tym kraju wie, \u017ce niezale\u017cnie jak to zw\u0105 \u2013 olimpiad\u0105, wystaw\u0105 \u015bwiatow\u0105 czy czym\u015b tam \u2013 idzie o wizerunek ojczyzny. Kiedy niebo i ziemia nie trz\u0119s\u0105 si\u0119 akurat na szczeblu centralnym, zawsze znajdzie si\u0119 bliski urz\u0119dniczemu sercu projekcik, dzi\u0119ki kt\u00f3remu hektolitry ludzkiego potu, \u0142ez i krwi pop\u0142yn\u0105 do prywatnych kieszeni decydent\u00f3w.<\/p>\n
Przysz\u0142y rok nadci\u0105ga sze\u015b\u0107dziesi\u0105t\u0105 rocznic\u0105 \u201epokojowego wyzwolenia\u201d. W mediach tr\u0105bi\u0105, \u017ce z tej okazji odb\u0119d\u0105 si\u0119 siedemdziesi\u0105t dwie \u201ewielkie imprezy\u201d, na kt\u00f3re wywal\u0105 ponad dwa i p\u00f3\u0142 miliarda yuan\u00f3w. W samej Lhasie planuj\u0105 \u201edwadzie\u015bcia siedem uroczysto\u015bci\u201d, co t\u0142umaczy odtr\u0105bienie pudrowania miasta. P\u00f3jdzie na nie miliard z ogonkiem. Dla Tybeta\u0144czyk\u00f3w kwota niewyobra\u017calna.<\/p>\n
\u201eUpi\u0119kszanie\u201d Lhasy zacz\u0119\u0142o si\u0119 ju\u017c w 2004 roku. Wry\u0142o mi si\u0119 w pami\u0119\u0107 spotkanie z grup\u0105 objuczonych pielgrzym\u00f3w, kt\u00f3rzy sprawiali wra\u017cenie skrajnie wyczerpanych i zrezygnowanych. Zagadn\u0119\u0142am ich \u2013 powiedzieli, \u017ce przyszli z Szigace. Znale\u017ali klasztory, ale nie nocleg. Dawniej nie by\u0142 to \u017caden problem, lecz \u201emodernizacja\u201d zabroni\u0142a rozbijania namiot\u00f3w i, rzecz jasna, spania na ulicach. Zapytali, gdzie mog\u0105 tanio sp\u0119dzi\u0107 noc, i do g\u0142owy przychodzi\u0142 mi tylko dworzec autobusowy z okolicami. Podreptali tam now\u0105, l\u015bni\u0105c\u0105 latarniami alej\u0105, mijaj\u0105c po drodze siedzib\u0119 w\u0142adz Tybeta\u0144skiego Regionu Autonomicznego.<\/p>\n
Niech wam tylko nie przyjdzie do g\u0142owy, \u017ce pudrowaniem mo\u017cna zmieni\u0107 g\u00f3wno w z\u0142oto. Jak pisze s\u0142ynny Derong Cering Dhondup, \u201eNgari, U, Cang, Kham, Amdo, ka\u017cdy region wiejski i pasterski ma w\u0142asn\u0105 architektur\u0119. Nie przeszkadza nam to w wyrzucaniu pieni\u0119dzy na modernizacj\u0119 i urbanizacj\u0119, kt\u00f3re cz\u0119sto sprowadzaj\u0105 si\u0119 do groteskowego kopiowania obcych wzor\u00f3w i owijania ich w tybeta\u0144ski papierek. Marzy si\u0119 budowanie z lokalnych materia\u0142\u00f3w i zatrudnianie rodzimych fachowc\u00f3w, kt\u00f3rzy wiedz\u0105, sk\u0105d s\u0105 i jak co wygl\u0105da\u201d.<\/p>\n
Od lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych z ich wojskowymi barakami, po koszmarnie niebieskie kafle \u201ewielkiego programu rozwijania ziem zachodnich\u201d oraz dzisiejszy <\/span>lukier komercji nieodwracalnie depce si\u0119 i gwa\u0142ci lhaskie feng shui. Co nam po tych \u017ca\u0142osnych karykaturach i plasterkach? Nawet je\u015bli nios\u0105 w sobie cie\u0144 tybeta\u0144skiego pi\u0119kna \u2013 ich fa\u0142sz jest oczywisty na pierwszy rzut oka. Je\u017celi kto\u015b ca\u0142e \u017cycie \u017cre ry\u017c, nie powinien udawa\u0107, \u017ce je camp\u0119. Po prostu nie da rady. W ten spos\u00f3b nie oszuka si\u0119 nawet zje\u017cd\u017caj\u0105cych do Lhasy cymba\u0142\u00f3w. \u201eTo tylko kostium \u2013 obwie\u015bci\u0142 wszem i wobec jeden z turyst\u00f3w. \u2013 Ci, co fotografuj\u0105 si\u0119 z przyjezdnymi pod Potal\u0105, mog\u0105 mie\u0107 najbardziej autentyczne stroje, ale nie ducha\u201d. <\/span><\/p>\n Do my\u015blenia daje fakt, \u017ce po latach kosmetycznych zabieg\u00f3w, fasady wygl\u0105daj\u0105 coraz lepiej, a ci, co na nie patrz\u0105, coraz gorzej. Nowa sukienka zapiera dech w piersi, lecz pod ni\u0105 gnij\u0105 stare \u015bmieci. Dla mieszka\u0144c\u00f3w tego miasta \u201edobry rok\u201d zawsze b\u0119dzie za rok, doprowadzaj\u0105c do furii telewizyjnymi pogadankami o \u201ewzro\u015bcie stopy \u017cyciowej\u201d i \u201eochronie rodzimej kultury\u201d. \u201eOwa rozpacz \u2013 cytuj\u0119 dalej \u2013 nie tyczy abstrakcyjnej idei strze\u017cenia tradycji, lecz zupe\u0142nie nieabstrakcyjnego i wo\u0142aj\u0105cego o pomst\u0119 do nieba rozpadu \u015brodowiska naturalnego oraz wszystkiego, co otacza to, co nazywamy bytem\u201d.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Pekin, 14 grudnia 2010<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Przed dwoma miesi\u0105cami zwo\u0142ano nadzwyczajne zebranie w sprawie renowacji najs\u0142ynniejszych ulic Lhasy. Nawiedzony aparatczyk rycza\u0142, \u017ce do ko\u0144ca przysz\u0142ego roku musi zmieni\u0107 oblicze siedemna\u015bcie centralnych arterii.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16494,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[31,29],"class_list":["post-16493","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-tybetanczykow","tag-marginalizacja","tag-oser"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16493","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=16493"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16493\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16495,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16493\/revisions\/16495"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/16494"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=16493"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=16493"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=16493"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}