{"id":16579,"date":"2025-10-30T06:21:17","date_gmt":"2025-10-30T05:21:17","guid":{"rendered":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=16579"},"modified":"2025-10-13T09:47:36","modified_gmt":"2025-10-13T07:47:36","slug":"gonpo-dordze-byles-w-tybecie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=16579","title":{"rendered":"Gonpo Dord\u017ce: By\u0142e\u015b w Tybecie?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"western\">\u201eBy\u0142e\u015b ju\u017c w Tybecie?\u201d. Cz\u0142owiek naprawd\u0119 s\u0142yszy to co dnia i co krok. Dorobili\u015bmy si\u0119 nowego wyznacznika statusu, bez kt\u00f3rego po prostu nie da si\u0119 by\u0107 na bie\u017c\u0105co i epatowa\u0107 szcz\u0119\u015bciem. Dacie wiar\u0119?<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p class=\"western\">Nie chc\u0119 wyj\u015b\u0107 na zgreda, kt\u00f3ry z\u0142orzeczy pod nosem, bo nie ma nic innego do roboty: uwa\u017cam si\u0119 za osob\u0119 energiczn\u0105 i pozytywnie nastawion\u0105 do \u015bwiata, niemniej podejmowanie pr\u00f3b osi\u0105gni\u0119cia spokoju wewn\u0119trznego nie musi wyklucza\u0107 okazjonalnego wywrzeszczenia furii.<\/p>\n<p class=\"western\">S\u0105 \u2013 uwa\u017cam \u2013 takie chwile, \u017ce trzeba prawd\u0119 w oczy.<\/p>\n<p class=\"western\">Pytanie, kt\u00f3re o\u015bmielam si\u0119 zada\u0107, brzmi: \u201ePo kiego przyje\u017cd\u017cacie do Lhasy?\u201d.<\/p>\n<p class=\"western\">Tybet \u2013 ujmuj\u0105c rzecz w kategoriach kultury \u2013 jest pod wieloma wzgl\u0119dami unikalny. Nie ma co pr\u00f3bowa\u0107 mu podskakiwa\u0107: zwyczajnie ma swoje tradycje, kt\u00f3re doskonale wyra\u017caj\u0105 jego organiczne pi\u0119kno.<\/p>\n<p class=\"western\">Tury\u015bci (wybaczcie, je\u015bli co\u015b zabrzmi wam szorstko) powinni wbi\u0107 sobie do \u0142b\u00f3w kilka prostych zasad szacunku dla nowego otoczenia. Raz, jak ju\u017c tu was dowioz\u0105, zapomnijcie o swojej onie\u015bmielaj\u0105cej wiedzy i spu\u015b\u0107cie deczko z tonu, by zrozumie\u0107 t\u0119 dziwn\u0105, obc\u0105 kultur\u0119. Gotowe kalki oraz wyobra\u017cenia i tak nie zdadz\u0105 si\u0119 na nic, gdy przyjdzie wam cokolwiek opisywa\u0107 czy interpretowa\u0107. Jasne: zawsze znajdzie si\u0119 kto\u015b, kto b\u0119dzie udawa\u0107, \u017ce zjad\u0142 wszystkie rozumy. Napotkawszy, obr\u00f3\u0107cie si\u0119 po prostu na pi\u0119cie i oddalcie z godno\u015bci\u0105.<\/p>\n<p class=\"western\">Dwa, przyjechawszy do Tybetu, zwolnijcie na chwilk\u0119, przyjmuj\u0105c, i\u017c jest cie\u0144 szansy, \u017ce nie wiecie wszystkiego. Lhaski pa\u0142ac Potala znosi was cztery tysi\u0105ce dziennie. Przyznacie, sporo. Wi\u0119c mo\u017ce da\u0142oby si\u0119 ciszej, na paluszkach, grubaski z aparatami na szyjach? Prawdziwy podr\u00f3\u017cnik, uwierzcie, czyta znaki i rozumie ich tre\u015b\u0107. Naprawd\u0119 s\u0105dzicie, \u017ce pozwolono by wam na takie byd\u0142o w Pa\u0142acu Buckingham? W Chinach najwyra\u017aniej tylu ju\u017c cesarzyk\u00f3w rz\u0105dowej polityki populacyjnej, \u017ce nie ma przed nimi ucieczki.<\/p>\n<p class=\"western\">Trzy: przyjechawszy do Tybetu, \u017cadn\u0105 miar\u0105 nie unikniecie spotkania z przewodnikiem turystycznym. Je\u015bli jednak b\u0119dzie on m\u00f3wi\u0142 wy\u0142\u0105cznie o s\u0142uszno\u015bci polityki rz\u0105du i ksi\u0119\u017cniczce Wencheng, zadajcie sobie pytanie, czy to faktycznie ca\u0142a prawda o historii tego kraju. W ko\u0144cu prowincje centralne op\u0142ywa\u0142y zawsze, a tu ka\u017c\u0105 jej za jakiego\u015b Songcena z kompletnego zadupia. Co, na co, komu z\u0142o\u017cy\u0142o na o\u0142tarzu czego to biedne dziewcz\u0119? W\u0142a\u015bnie o takich rzeczach rozmawiajmy z naszymi przewodnikami.<\/p>\n<p class=\"western\">Cztery: przyjechawszy itd., pami\u0119tajcie, \u017ce Lhasa to \u201eSin City\u201d. Ka\u017cdy historyczny monument wzniesiono tu ku czci chi\u0144skiej ksi\u0119\u017cniczki z punktu trzy; ona jest matk\u0105 lokalnej kuchni oraz ksi\u0119\u017cyca, planet i \u017cycia w wodach tutejszych rzek. Zreszt\u0105 \u2013 nie b\u00f3jmy si\u0119 tego \u2013 wszystkiego na planecie.<\/p>\n<p class=\"western\">Pi\u0119\u0107. Przyjechawszy, ple, ple, zdarzy si\u0119 wam zapewne spotka\u0107 tubylec. Pami\u0119tajcie, \u017ce ka\u017cdy jest prymitywem, wi\u0119c dla ich w\u0142asnego dobra lepiej nie szokowa\u0107 horyzontami. Udawajmy zainteresowanie r\u0119kodzie\u0142em, zawie\u015bmy wzrok na lokalnym chamku. Proste?<\/p>\n<p class=\"western\">Sze\u015b\u0107: i tak dalej, zrobicie od cholery zdj\u0119\u0107, bo to one tak naprawd\u0119 czyni\u0105 z was turyst\u00f3w i dowodz\u0105, \u017ce w og\u00f3le gdzie\u015b byli\u015bcie. Nie ma nic z\u0142ego w tym, \u017ce ci, kt\u00f3rych nie sta\u0107 na wyjazd do Tybetu, b\u0119d\u0105 wam zazdro\u015bci\u0107. B\u0105d\u017acie wobec nich szczodrzy: takie pokazy i prelekcje mog\u0105 zrodzi\u0107 chwile, w kt\u00f3rych zacznie wam \u015bwita\u0107, jak bardzo nie rozumiecie otaczaj\u0105cego was \u015bwiata.<\/p>\n<p class=\"western\">Siedem: przyjechawszy do Tybetu, r\u00f3bcie, co si\u0119 wam podoba, ale starajcie si\u0119 udawa\u0107, \u017ce wibrujecie harmonijnie ze \u015brodowiskiem. Cho\u0107by przez t\u0119 chwilk\u0119.<\/p>\n<p class=\"western\">Osiem: mam nadziej\u0119, \u017ce przyjechanie b\u0119dzie wam s\u0142u\u017cy\u0107, czemu nie zdo\u0142aj\u0105 zapobiec nawet wasz intelekt i uprzedzenia.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p class=\"western\">Buzi<\/p>\n<p class=\"western\">wieczorkiem 17 sierpnia [2010 roku] ze \u015awi\u0119tego Miasta<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201eBy\u0142e\u015b ju\u017c w Tybecie?\u201d. Cz\u0142owiek naprawd\u0119 s\u0142yszy to co dnia i co krok. Dorobili\u015bmy si\u0119 nowego wyznacznika statusu, bez kt\u00f3rego po prostu nie da si\u0119 by\u0107 na bie\u017c\u0105co i epatowa\u0107 szcz\u0119\u015bciem. Dacie wiar\u0119?<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16582,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[31,52],"class_list":["post-16579","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-tybetanczykow","tag-marginalizacja","tag-obyczaj"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16579","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=16579"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16579\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16581,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16579\/revisions\/16581"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/16582"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=16579"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=16579"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=16579"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}