{"id":16697,"date":"2026-01-08T06:29:13","date_gmt":"2026-01-08T05:29:13","guid":{"rendered":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=16697"},"modified":"2025-12-29T09:17:09","modified_gmt":"2025-12-29T08:17:09","slug":"bicie-tortury-i-trzy-lata-wiezienia-za-przekroczenie-granicy-w-tybecie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=16697","title":{"rendered":"Bicie, tortury i trzy lata wi\u0119zienia za przekroczenie granicy w Tybecie"},"content":{"rendered":"\n

Rapke Lama \u2013 obywatel Nepalu zatrzymany w Tybecie w kwietniu 2024 roku \u2013 opu\u015bci\u0142 wi\u0119zienie i wr\u00f3ci\u0142 do kraju. Uwi\u0119ziony razem z nim Karma Cheden odbywa kar\u0119 trzech lat pozbawienia wolno\u015bci.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

<\/p>\n

Nepalscy deputowani informowali<\/a> w czerwcu 2024 roku, \u017ce obu m\u0119\u017cczyzn \u201ezwabiono w pu\u0142apk\u0119 i uwi\u0119ziono za pomaganie Tybeta\u0144czykom\u201d. Rapke m\u00f3wi, \u017ce przekroczyli granic\u0119, \u017ceby zbiera\u0107 jarca gumbu<\/em><\/a>, czyli maczu\u017cnika nazywanego w Nepalu \u201etybeta\u0144sk\u0105 wiagr\u0105\u201d.<\/p>\n

Po drodze chcia\u0142 spotka\u0107 si\u0119 ze \u201eznajom\u0105 z portalu WeChat\u201d, co mog\u0142o u\u0142atwi\u0107 ich \u201enamierzenie\u201d. W nocy nagle us\u0142ysza\u0142 strza\u0142y i ukry\u0142 si\u0119 w krzakach. Chi\u0144scy \u017co\u0142nierzy znale\u017ali go rano, \u201eskuli r\u0119ce i nogi\u201d i zabrali do aresztu w Kjirongu (chi\u0144. Jilong), w prefekturze Szigace (chi\u0144. Xigaze, Rigaze), w kt\u00f3rym przez trzy dni przes\u0142uchiwano go, g\u0142odzono i bito. Karma Cheden zosta\u0142 zatrzymany wcze\u015bniej, podczas \u201enocnej ob\u0142awy ze strzelaniem\u201d.<\/p>\n

Krewni dowiedzieli si\u0119 o uwi\u0119zieniu obu m\u0119\u017cczyzn po kilku tygodniach od \u201eso\u0142tysa, do kt\u00f3rego zadzwoniono z komendy policji w Szigace\u201d. Nie mog\u0105c uzyska\u0107 \u017cadnych oficjalnych informacji, w czerwcu policja dystryktu Gorkha zwr\u00f3ci\u0142a si\u0119 o pomoc w odszukaniu \u201ezaginionych\u201d do Interpolu.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Po fali tybeta\u0144skich protest\u00f3w w 2008 roku Chi\u0144czycy zacz\u0119li uszczelnia\u0107 granic\u0119, wzd\u0142u\u017c kt\u00f3rej pi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej przewodnicz\u0105cy Xi Jinping kaza\u0142 zbudowa\u0107 wa\u0142 \u201eobronnych wiosek<\/a>\u201d. Od tego czasu granica, kt\u00f3r\u0105 wcze\u015bniej rokrocznie przekracza\u0142y ponad trzy tysi\u0105ce uciekinier\u00f3w z Tybetu, sta\u0142a si\u0119 praktycznie \u201ezapor\u0105 nie do pokonania\u201d bez p\u0142acenia astronomicznych kwot za przerzut. W 2020 roku w\u0142adze chi\u0144skie zakaza\u0142y \u2013 wcze\u015bniej powszechnych \u2013 ma\u0142\u017ce\u0144stw \u201etransgranicznych\u201d. Ci, kt\u00f3rzy zd\u0105\u017cyli je zawrze\u0107, \u201enie mog\u0105 ju\u017c odwiedza\u0107 krewnych\u201d.<\/p>\n

Obu zatrzymanych przewieziono do aresztu \u015bledczego w Szigace (kt\u00f3ry zbudowano dla uciekinier\u00f3w z Tybetu), a nast\u0119pnie przeniesiono do nies\u0142awnego lhaskiego wi\u0119zienia Drapczi, w kt\u00f3rym przetrzymywano wtedy \u201eoko\u0142o trzydziestu\u201d Nepalczyk\u00f3w.<\/p>\n

Rapke m\u00f3wi, \u017ce w jego celi jedenastu osadzonych monitorowa\u0142o ca\u0142odobowo \u2013 tak\u017ce w latrynie \u2013 dziewi\u0119\u0107 kamer z mikrofonami. Przez trzy miesi\u0105ce razem z innymi osadzonymi \u0107wiczy\u0142 \u201ewojskow\u0105 musztr\u0119\u201d. Dwa razy przewo\u017cono go do s\u0105du w Lhasie. Rozprawy trwa\u0142y po pi\u0119tna\u015bcie minut. Dosta\u0142 adwokata z urz\u0119du, ale nie m\u00f3g\u0142 skontaktowa\u0107 si\u0119 z przedstawicielem Nepalu.<\/p>\n

Rapke twierdzi, \u017ce nie ani razu nie pozwolono mu na widzenie z lekarzem. W grudniu 2024 roku zacz\u0105\u0142 \u201ewymiotowa\u0107 krwi\u0105\u201d; sze\u015b\u0107 miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej zosta\u0142 zwolniony i odes\u0142any do Nepalu. \u201eTrz\u0105s\u0142 si\u0119 i nie m\u00f3g\u0142 m\u00f3wi\u0107\u201d, wi\u0119c krewni zawie\u017ali go prosto do szpitala, w kt\u00f3rym sp\u0119dzi\u0142 kilka miesi\u0119cy.<\/p>\n

Jego przyjaciel Karma Cheden wci\u0105\u017c jest w Drapczi. Odbywa kar\u0119 trzech lat pozbawienia wolno\u015bci. Rapke \u201ewoli nie m\u00f3wi\u0107 o innych wi\u0119\u017aniach z Nepalu, bo boi si\u0119, \u017ce m\u00f3g\u0142by im tym zaszkodzi\u0107\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rapke Lama \u2013 obywatel Nepalu zatrzymany w Tybecie w kwietniu 2024 roku \u2013 opu\u015bci\u0142 wi\u0119zienie i wr\u00f3ci\u0142 do kraju. Uwi\u0119ziony razem z nim Karma Cheden odbywa kar\u0119 trzech lat pozbawienia wolno\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,17],"tags":[57,48,21],"class_list":["post-16697","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aktualnosci","category-hfpc","tag-nepal","tag-tortury","tag-zatrzymania"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16697","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=16697"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16697\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16701,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16697\/revisions\/16701"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=16697"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=16697"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=16697"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}