{"id":16980,"date":"2026-02-23T06:21:00","date_gmt":"2026-02-23T05:21:00","guid":{"rendered":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=16980"},"modified":"2026-02-24T11:42:49","modified_gmt":"2026-02-24T10:42:49","slug":"rajiv-mehrotra-tenzin-czogjal-sluzba-i-wygnanie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=16980","title":{"rendered":"Rajiv Mehrotra: Tenzin Czogjal. S\u0142u\u017cba i wygnanie"},"content":{"rendered":"\n

Kiedy Dalajlama musia\u0142 ucieka\u0107 z Tybetu w 1959 roku, rozpoczynaj\u0105c najd\u0142u\u017csze wygnanie wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata, nie by\u0142 sam. Towarzyszy\u0142 mu mi\u0119dzy najm\u0142odszy brat Tenzin Czogjal, kt\u00f3remu przysz\u0142o sp\u0119dzi\u0107 w Indiach 67 lat. Znalaz\u0142 w nich nie tylko azyl, ale i dom. Walk\u0119 o Tybet traktowa\u0142 jako zobowi\u0105zanie i spraw\u0105 osobist\u0105.<\/p>\n

<\/p>\n

TC, jak m\u00f3wili o nim znajomi, zmar\u0142<\/a> 17 lutego 2026 roku w Kashmir Cottage, w Dharamsali \u2013 w skromnym domu, w kt\u00f3rym mieszka\u0142a jego matka, i milcz\u0105cym pomniku rodzinnego smutku, pi\u0119kna i wytrwa\u0142o\u015bci. Mia\u0142 80 lat.<\/p>\n

Jego historia zaczyna si\u0119 od jednego z tych incydent\u00f3w, kt\u00f3re w tybeta\u0144skiej tradycji buddyjskiej traktowane s\u0105 nie jako zbiegi okoliczno\u015bci, a znaki. Urodzi\u0142 si\u0119 w 1946 roku w Lhasie i trzy lata p\u00f3\u017aniej zosta\u0142 uznany za inkarnacj\u0119 Ngari Rinpoczego, hierarchy zwi\u0105zanego z zachodnim Tybetem. Kiedy umar\u0142 jego starszy brat, rodzina \u2013 jak ka\u017ce \u017ca\u0142obny obyczaj \u2013 po\u0142o\u017cy\u0142a na zw\u0142okach grudk\u0119 mas\u0142a. Nowo narodzone dziecko, jak gdyby dawa\u0142o do zrozumienia, sk\u0105d przysz\u0142o, mia\u0142o znami\u0119 dok\u0142adnie w tym samym miejscu. Imi\u0119 \u2013 Tenzin Czogjal, Kr\u00f3l Nauk Buddy \u2013 nada\u0142 mu inny brat, mieszkaj\u0105cy ju\u017c w pa\u0142acu Potala.<\/p>\n

Niezwyk\u0142ym \u017cyciem, jakie prowadzi\u0142 w Indiach, kierowa\u0142o prze\u015bwiadczenie, \u017ce wygnanie nie jest stanem, kt\u00f3ry trzeba znosi\u0107, lecz wyzwaniem, kt\u00f3remu nale\u017cy sprosta\u0107. Uczy\u0142 si\u0119 w (formuj\u0105cej pokolenia tybeta\u0144skich uchod\u017ac\u00f3w) szkole \u015bw. J\u00f3zefa w Dard\u017cylingu i kontynuowa\u0142 nauk\u0119 w Stanach Zjednoczonych, \u0142\u0105cz\u0105c wiedz\u0119 wyniesion\u0105 z tybeta\u0144skiego monastycznego uniwersytetu z nowoczesnym wykszta\u0142ceniem. W Indiach s\u0142u\u017cy\u0142 diasporze, ucz\u0105c w Tybeta\u0144skiej Wiosce Dzieci\u0119cej, pracuj\u0105c w Departamencie Religii i Kultury oraz \u2013 ze szczeg\u00f3lnym oddaniem \u2013 w biurze Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015bci Dalajlamy; kierowa\u0142 (w latach 1974\u201376) Tybeta\u0144skim Kongresem M\u0142odzie\u017cy i zasiada\u0142 w emigracyjnym parlamencie (jako przedstawiciel rodzinnej dzielnicy Dome, Amdo).<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

W burzliwych latach po wojnie z Chinami w 1962 roku zaci\u0105gn\u0105\u0142 si\u0119 do indyjskiej armii i s\u0142u\u017cy\u0142 w Specjalnych Si\u0142ach Granicznych, tybeta\u0144skiej jednostce stacjonuj\u0105cej w Uttarkhandzie. W jego oczach wojskowy mundur nie k\u0142\u00f3ci\u0142 si\u0119 ze statusem inkarnowanego lamy, tylko \u015bwiadczy\u0142 o tym, jak\u0105 wag\u0119 przywi\u0105zuje do sprawy Tybetu i bezpiecze\u0144stwa granic Indii.<\/p>\n

Ci, kt\u00f3rym dane by\u0142o pozna\u0107 TC, zapami\u0119tali przede wszystkim jego inteligencj\u0119 i indywidualizm. Czasem gorzki i niespokojny, zawsze bardzo ludzki, rozja\u015bnia\u0142 ka\u017cde pomieszczenie. Szczery, gdy inni starali si\u0119 by\u0107 dyplomatyczni, i natychmiast skracaj\u0105cy protokolarny dystans, emanowa\u0142 autoironicznym poczuciem humoru, w\u0142a\u015bciwym tylko ludziom, kt\u00f3rzy poznali smak cierpienia.<\/p>\n

Cho\u0107 odebra\u0142 monastyczne wykszta\u0142cenie, nie mia\u0142 serca do sztywnego rytualizmu, kt\u00f3ry oddala nauczyciela od uczni\u00f3w. Wybrawszy \u015bwieckie \u017cycie, nigdy nie przesta\u0142 troszczy\u0107 si\u0119 o zwi\u0105zane ze swoj\u0105 lini\u0105 klasztory w Ladakhu. Szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zawsze po\u015bwi\u0119ca\u0142 edukacji.<\/p>\n

Towarzyszy\u0142 bratu podczas najwa\u017cniejszych spotka\u0144, cho\u0107by z bliskim przyjacielem Desmondem Tutu, kt\u00f3rego tak\u017ce nagrodzono Noblem za lata walki z opresj\u0105. TC uwielbia\u0142 obcesowe \u017carty arcybiskupa i chyba najlepiej rozumia\u0142, co od pierwszego wejrzenia przyci\u0105ga\u0142o do siebie tych dw\u00f3ch luminarzy. Obaj najwyra\u017aniej wiedzieli, \u017ce rozpacz wygnania nie wyklucza rado\u015bci.<\/p>\n

Dop\u00f3ki nie stan\u0119\u0142a na przeszkodzie choroba, przez ca\u0142e dekady co niedziel\u0119 przychodzi\u0142 na obiad do rezydencji Dalajlamy w Dharamsali. Te niedzielne spotkania, skromne i niezapowiadane, by\u0142y chyba najbardziej widocznym \u015bwiadectwem wi\u0119zi, jaka \u0142\u0105czy\u0142a braci starzej\u0105cych si\u0119 w cieniu Himalaj\u00f3w. \u201eMam cudownego szefa\u201d, odpowiedzia\u0142 z firmow\u0105 prostot\u0105, zapytany, jak mu si\u0119 s\u0142u\u017cy krewnemu.<\/p>\n

Penpa Cering, prezydent Centralnej Administracji Tybeta\u0144skiej, powiedzia\u0142, \u017ce Rinpocze po\u015bwi\u0119ci\u0142 \u017cycie sprawie Tybetu, dziel\u0105c ca\u0142y b\u00f3l i marzenia rodak\u00f3w.<\/p>\n

Zostawi\u0142 \u017con\u0119 Rinczen Khandro Czogjal, c\u00f3rk\u0119 Tenzin Czozom, syna Tenzina Lodo, starsz\u0105 siostr\u0119 Dziecyn Pem\u0119 i brata, kt\u00f3remu ofiarowa\u0142 swoje \u017cycie.<\/p>\n

Indie da\u0142y jego rodzinie schronie. TC \u2013 uosobienia wierno\u015bci, odwagi i niewzruszonej mi\u0142o\u015bci do rodak\u00f3w \u2013 zrewan\u017cowa\u0142 si\u0119 im (po cichu, bez fanfar) siedmioma dekadami lojalno\u015bci. Oby modlitwy i zas\u0142uga, jak\u0105 dedykuje si\u0119 dzi\u015b w jego intencji, sta\u0142 si\u0119 podobn\u0105 mu opok\u0105 i \u017ar\u00f3d\u0142em si\u0142y.<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Za The Tribune<\/a><\/p>\n

Rajiv Mehrotra jest indyjskim pisarzem, re\u017cyserem, dziennikarzem i sekretarzem Fundacji Odpowiedzialno\u015bci Powszechnej, powo\u0142anej przez Dalajlam\u0119 po otrzymaniu Pokojowej Nagrody Nobla<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kiedy Dalajlama musia\u0142 ucieka\u0107 z Tybetu w 1959 roku, rozpoczynaj\u0105c najd\u0142u\u017csze wygnanie wsp\u00f3\u0142czesnego \u015bwiata, nie by\u0142 sam. Towarzyszy\u0142 mu mi\u0119dzy najm\u0142odszy brat Tenzin Czogjal, kt\u00f3remu przysz\u0142o sp\u0119dzi\u0107 w Indiach 67 lat. Znalaz\u0142 w nich nie tylko azyl, ale i dom. Walk\u0119 o Tybet traktowa\u0142 jako zobowi\u0105zanie i spraw\u0105 osobist\u0105.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16982,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,10],"tags":[24,56],"class_list":["post-16980","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-swiata","tag-diaspora","tag-indie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16980","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=16980"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16980\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17017,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16980\/revisions\/17017"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/16982"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=16980"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=16980"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=16980"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}