{"id":17451,"date":"2026-07-01T06:07:00","date_gmt":"2026-07-01T04:07:00","guid":{"rendered":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=17451"},"modified":"2026-07-01T06:09:14","modified_gmt":"2026-07-01T04:09:14","slug":"richard-gere-ustawowe-transgraniczne-represje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=17451","title":{"rendered":"Richard Gere: Ustawowe transgraniczne represje"},"content":{"rendered":"\n<p>Kilka dnia przed dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tymi pierwszymi urodzinami Dalajlamy w ChRL zacznie obowi\u0105zywa\u0107 <a href=\"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=17087\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">jedna z najbardziej niepokoj\u0105cych ustaw<\/a>. Tytu\u0142owe \u201eetniczna jedno\u015b\u0107 i post\u0119p\u201d nie brzmi\u0105 gro\u017anie, podobnie jak \u201eharmonia spo\u0142eczna\u201d i \u201ewsp\u00f3lna przysz\u0142o\u015b\u0107\u201d, kt\u00f3rym s\u0142u\u017cy\u0107 maj\u0105 nowe przepisy, je\u015bli jednak przeczytacie ca\u0142y dokument, przekonacie si\u0119, \u017ce macie powody do niepokoju, gdy\u017c Pekin przyznaje sobie w\u0142a\u015bnie prawo do \u015bcigania krytyk\u00f3w polityki Chin na ca\u0142ym \u015bwiecie, tak\u017ce w Stanach Zjednoczonych.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Artyku\u0142 63 wzywa w\u0142adze chi\u0144skie do zwalczania wszystkich organizacji i os\u00f3b \u201epodkopuj\u0105cych etniczn\u0105 jedno\u015b\u0107 i post\u0119p albo wywo\u0142uj\u0105cych podzia\u0142y etniczne\u201d, czyli autor\u00f3w ka\u017cdej wypowiedzi, kt\u00f3ra zdaniem Komunistycznej Partii Chin kwestionuje jej wizj\u0119 Tybetu, Turkiestanu Wschodniego oraz innych nacji i grup wyznaniowych.<\/p>\n<p>Pekin od dawna inwigiluje i zastrasza dysydent\u00f3w. W zesz\u0142ym miesi\u0105cu skazano m\u0119\u017cczyzn\u0119, kt\u00f3rego s\u0105d uzna\u0142 za agenta chi\u0144skiej s\u0142u\u017cby bezpiecze\u0144stwa, za prowadzenie \u201enielegalnego komisariatu\u201d na Manhattanie. Prokuratura wykaza\u0142a, \u017ce Lu Jianwang prze\u015bladowa\u0142 rodak\u00f3w w Stanach Zjednoczonych na polecenie w\u0142adz chi\u0144skiego pa\u0144stwa. Grozi mu trzydzie\u015bci lat wi\u0119zienia za co\u015b, co 1 lipca usankcjonuje ustawa o \u201epost\u0119pie\u201d.<\/p>\n<p>Je\u015bli jeste\u015bcie ciekawi, dok\u0105d to prowadzi, sp\u00f3jrzcie na Tybet naje\u017cony policyjnymi posterunkami oraz sprz\u0119tem do rozpoznawania twarzy i pods\u0142uchiwania rozm\u00f3w. W ka\u017cdej tybeta\u0144skiej \u015bwi\u0105tyni i wiosce stacjonuj\u0105 partyjni aparatczycy, kt\u00f3rych zadaniem jest inwigilowanie Tybeta\u0144czyk\u00f3w. Mnisi poddawani s\u0105 \u201eedukacji patriotycznej\u201d, intelektuali\u015bci wtr\u0105cani do wi\u0119zie\u0144. Jeden z nich, <a href=\"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=17237\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Gangkje Drubpa Kjab<\/a>, trafi\u0142 za kraty za posiadanie zdj\u0119cia Dalajlamy, a potem zosta\u0142 skazany na 14 lat pozbawienia wolno\u015bci za \u201eseparatystyczne pod\u017ceganie\u201d.<\/p>\n<p>Chen Quanguo \u2013 by\u0142y sekretarz KPCh w Lhasie obj\u0119ty ameryka\u0144skimi sankcjami za naruszanie praw cz\u0142owieka \u2013 nadzorowa\u0142 wprowadzanie w Tybecie <a href=\"http:\/\/old.tybet.hfhr.org.pl\/raport.php?raport_id=2014\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u201ekraty\u201d bezpiecze\u0144stwa<\/a>. Przeniesiony do Urumczi, rozwin\u0105\u0142 j\u0105 w bezprecedensowy system kontroli spo\u0142ecznej, kt\u00f3rego fundamentem by\u0142y masowe prewencyjne aresztowania.<\/p>\n<p>Nowe przepisy czyni\u0105 mandary\u0144ski g\u0142\u00f3wnym j\u0119zykiem o\u015bwiaty, administracji i instytucji spo\u0142ecznych, co stoi w jawnej sprzeczno\u015bci z konstytucj\u0105 ChRL, kt\u00f3ra gwarantuje mniejszo\u015bciom narodowym zachowanie w\u0142asnych j\u0119zyk\u00f3w i tradycji. Milion tybeta\u0144skich dzieci ju\u017c internowano w kolonialnych szko\u0142ach, w kt\u00f3rych oddzielone od rodzin poddawane s\u0105 systematycznej indoktrynacji.<\/p>\n<p>Ustawa zobowi\u0105zuje wszystkie \u201eczynno\u015bci religijne\u201d do \u201ewzmacniania narodowej jedno\u015bci\u201d i sinizacji, przez kt\u00f3r\u0105 przewodnicz\u0105cy Xi Jinping rozumie ca\u0142kowite podporz\u0105dkowanie tradycji i wiary ideologii komunistycznej. W przypadku buddyzmu tybeta\u0144skiego \u2013 w kt\u00f3rym j\u0119zyk, kultura i spo\u0142ecze\u0144stwo stanowi\u0105 nierozdzieln\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 \u2013 oznacza to nadzorowan\u0105 przez pa\u0144stwo zag\u0142ad\u0119. Stawka wzro\u015bnie, kiedy przyjdzie do wskazywania nast\u0119pnego Dalajlamy. Pekin ju\u017c zastrzeg\u0142, \u017ce le\u017cy to wy\u0142\u0105cznie w jego gestii. Oznacza to, \u017ce Chiny mianuj\u0105 w\u0142asnego hierarch\u0119 i b\u0119d\u0105 robi\u0107 wszystko, \u017ceby zmusi\u0107 \u015bwiat do jego uznania.<\/p>\n<p>Ameryka\u0144scy politycy musz\u0105 zrozumie\u0107, \u017ce chi\u0144ska ustawa o jedno\u015bci etnicznej i post\u0119pie \u2013 a wi\u0119c ideologiczna jurysdykcja Pekinu \u2013 ma obowi\u0105zywa\u0107 na terenie Stan\u00f3w Zjednoczonych, zmieniaj\u0105c prze\u015bladowania Tybeta\u0144czyk\u00f3w w kluczowy element globalnych zmaga\u0144 wolno\u015bci z autokracj\u0105.<\/p>\n<p>Ledwie 250 kilometr\u00f3w od granicy Tybetu, w indyjskiej Dharamsali, jest przecie\u017c \u017ar\u00f3d\u0142o nadziei i inspiracji dla \u015bwiata: Dalajlama oraz tybeta\u0144ski rz\u0105d na wychod\u017astwie. Duchowe i moralne przyw\u00f3dztwo, kt\u00f3re propaguje wsp\u00f3\u0142czucie i dobro\u0107, uosabia triumf wolno\u015bci i wiary nad opresj\u0105 dyktatury \u2013 i zas\u0142uguje na poparcie Stan\u00f3w Zjednoczonych. Trzeba przeku\u0107 je w odpowiednie ustawy, kt\u00f3re wzmocni\u0105 demokratycznie wybrane w\u0142adze emigracyjne i zapewni\u0105 Tybeta\u0144czykom \u015brodki do walki o zachowanie to\u017csamo\u015bci i swobody decydowania o w\u0142asnym losie.<\/p>\n<p>Tybet by\u0142 traktowany jak marginalny, odleg\u0142y problem. Nie jest nim. To laboratorium, w kt\u00f3rym stworzono najbardziej wyrafinowane, supernowoczesne instrumenty autorytarnej kontroli, kt\u00f3re decyzj\u0105 Pekinu maj\u0105 teraz zacz\u0105\u0107 dzia\u0142a\u0107 u nas. Przyznaj\u0105c sobie prawo do \u015bcigania zagranicznych krytyk\u00f3w swojej polityki etnicznej i ka\u017cdego, kto nie chce uzna\u0107 ichniej wizji historii, ChRL testuje spo\u0142eczno\u015b\u0107 mi\u0119dzynarodow\u0105. Nie wolno si\u0119 na to zgodzi\u0107.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>28 czerwca 2026<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Za <a href=\"https:\/\/shorturl.at\/6tYX8\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">WSJ<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kilka dnia przed dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tymi pierwszymi urodzinami Dalajlamy w ChRL zacznie obowi\u0105zywa\u0107 jedna z najbardziej niepokoj\u0105cych ustaw. Tytu\u0142owe \u201eetniczna jedno\u015b\u0107 i post\u0119p\u201d nie brzmi\u0105 gro\u017anie, podobnie jak \u201eharmonia spo\u0142eczna\u201d i \u201ewsp\u00f3lna przysz\u0142o\u015b\u0107\u201d, kt\u00f3rym s\u0142u\u017cy\u0107 maj\u0105 nowe przepisy, je\u015bli jednak przeczytacie ca\u0142y dokument, przekonacie si\u0119, \u017ce macie powody do niepokoju, gdy\u017c Pekin przyznaje sobie w\u0142a\u015bnie prawo do [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":17452,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,10],"tags":[26,60,58],"class_list":["post-17451","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-swiata","tag-polityka","tag-sinizacja","tag-swiat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17451","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17451"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17451\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17453,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17451\/revisions\/17453"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/17452"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17451"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17451"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17451"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}