Tybeta\u0144ska kultura ma wielk\u0105 warto\u015b\u0107. Budzi zainteresowanie wsp\u00f3\u0142czesnych naukowc\u00f3w. Nie jest abstrakcj\u0105, s\u0142u\u017cy do stosowania w codziennym \u017cyciu. Tybeta\u0144skie tradycje duchowe s\u0105 niczym z\u0142oto \u2013 mo\u017cna je polerowa\u0107 i wytrzymuj\u0105 ka\u017cd\u0105 pr\u00f3b\u0119. Zachodnia psychologia dostrzega ich unikalno\u015b\u0107 i stara si\u0119 je zg\u0142\u0119bia\u0107.<\/p>\n
<\/p>\n
Naukowcy nie m\u00f3wi\u0105 o poprzednich i przysz\u0142ych \u017cywotach ani wyzwoleniu, ale potrafi\u0105 stwierdzi\u0107, \u017ce adepci buddyzmu tybeta\u0144skiego zachowuj\u0105 spok\u00f3j, nie poddaj\u0105 si\u0119 szkodliwym emocjom. Do wyzwolenia mo\u017ce by\u0107 daleko, ale je\u015bli b\u0119dziecie szczerze praktykowa\u0107, znajdziecie spok\u00f3j i nawi\u0105\u017cecie dobre, serdeczne relacje z bli\u017animi.<\/p>\n
Praktykuj\u0119 buddyzm tybeta\u0144ski ca\u0142e \u017cycie i uwa\u017cam, \u017ce jest bardzo u\u017cyteczny. Warto\u015b\u0107 naszej tradycji dostrzegaj\u0105 moi przyjaciele, w tym tak\u017ce naukowcy.<\/p>\n
Ludzie, kt\u00f3rzy nie wiedz\u0105, czym w istocie jest Dharma, z regu\u0142y skupiaj\u0105 si\u0119 na powtarzaniu mantr i odprawianiu rytua\u0142\u00f3w. Nie na tym polega faktyczna praktyka. W\u0142a\u015bciwa praktyka to poskromienie w\u0142asnego umys\u0142u. Przeobra\u017cenie go tak, aby os\u0142ab\u0142y destrukcyjne emocje, umo\u017cliwiaj\u0105c skuteczne s\u0142u\u017cenie wszystkim istotom, w kt\u00f3rych widzimy w\u0142asne matki. Ka\u017cda z nich, tak jak wy, pragnie szcz\u0119\u015bcia i nie chce cierpie\u0107. I pomaga nam w piel\u0119gnowaniu wsp\u00f3\u0142czucia wobec bli\u017anich.<\/p>\n
Sam, gdy tylko si\u0119 zbudz\u0119, my\u015bl\u0119 o bodhicitcie i pusto\u015bci, kt\u00f3re s\u0105 panaceum na trucizny umys\u0142u: przywi\u0105zanie i z\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n
By\u0142oby dobrze, gdyby\u015bcie tak\u017ce pracowali ze swoim przywi\u0105zaniem i gniewem, korzystaj\u0105c z jedynych w swoim rodzaju nauk buddyjskich, kt\u00f3re zachowa\u0142y si\u0119 w naszej tradycji. Sam robi\u0119 to bez ustanku.<\/p>\n
Zacz\u0105\u0142em jako dziecko od uczenia si\u0119 na pami\u0119\u0107 i studiowania filozoficznych traktat\u00f3w. Z czasem, staj\u0105c przed r\u00f3\u017cnymi wyzwaniami, przekona\u0142em si\u0119, \u017ce zdoby\u0142em w ten spos\u00f3b bardzo skuteczne antidotum na destrukcyjne emocje. Zdaj\u0105c egzaminy na stopie\u0144 gesze lharampa w monastycznych uniwersytetach Lhasy i debatuj\u0105c tam z wybitnymi uczonymi, zrozumia\u0142em rol\u0119 i wag\u0119 dialektyki oraz dysputy w studiach buddyjskich.<\/p>\n
Najwi\u0119cej zyska\u0142em nie siedz\u0105c na wysokim tronie, a debatuj\u0105c z mnichami na klasztornym dziedzi\u0144cu. Tak wsp\u00f3lnie zdobywa si\u0119 wiedz\u0119 duchow\u0105. Udawanie z tronu wielkiego lamy jest zupe\u0142nym nieporozumieniem.<\/p>\n
Nie siedzia\u0142em z za\u0142o\u017conymi r\u0119kami, tylko odpowiada\u0142em na pytania, kt\u00f3rymi mnie zasypywano, i sam je zadawa\u0142em. Debata jest kluczowym elementem studi\u00f3w, pomaga wyostrzy\u0107 umys\u0142 i zobaczy\u0107 natur\u0119 rzeczy.<\/p>\n
Mia\u0142em o\u015bmiu sparingpartner\u00f3w. Niekt\u00f3rzy byli wybitnymi uczonymi. Musia\u0142em starannie przemy\u015ble\u0107 temat i dobrze si\u0119 przygotowa\u0107, \u017ceby im sprosta\u0107. (Cho\u0107, jednego, z Dejangu, prawd\u0119 powiedziawszy zawsze udawa\u0142o mi si\u0119 okpi\u0107 albo onie\u015bmieli\u0107.)<\/p>\n
Inni \u2013 z Loselingu, Gomangu i Sera \u2013 byli niezwykle twardzi i musia\u0142em si\u0119 nie\u017ale napoci\u0107, \u017ceby dotrzyma\u0107 im pola. Sera i Drepung s\u0142yn\u0119\u0142y z bieg\u0142o\u015bci w debacie, za\u015bwiadczaj\u0105c o jej znaczeniu dla naszych studi\u00f3w. W Gandenie by\u0142o mniej mnich\u00f3w i przezywano ich \u201epustelnikami ze wzg\u00f3rza\u201d.<\/p>\n
Jako mieszka\u0144cy pasa Himalaj\u00f3w macie oczywi\u015bcie wiar\u0119 i zainteresowanie tybeta\u0144sk\u0105 tradycj\u0105 buddyjsk\u0105. Musicie jednak studiowa\u0107 i debatowa\u0107 \u2013 zgodnie z traktatami o logice i epistemologii \u2013 \u017ceby pozby\u0107 si\u0119 w\u0105tpliwo\u015bci. Na tym up\u0142yn\u0119\u0142a mi m\u0142odo\u015b\u0107.<\/p>\n
W Tybecie studiuje si\u0119 jednocze\u015bnie drog\u0119 \u015brodka (madhjamaka) i logik\u0119 (pramana). To unikalna tradycja uniwersytetu Nalanda, kt\u00f3rej jestem wielkim zwolennikiem.<\/p>\n
Wiem, \u017ce himalajskie nacje stworzy\u0142y pr\u0119\u017cny system o\u015bwiaty, ale zawsze mo\u017cna co\u015b poprawi\u0107. Prosz\u0119, uczcie si\u0119 od swoich nauczycieli drogi \u015brodka i logiki, a nast\u0119pnie testujcie zdobyt\u0105 wiedz\u0119 debatuj\u0105c.<\/p>\n
Ta drogocenna tradycja, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cemy zg\u0142\u0119bia\u0107 i stosowa\u0107 w codziennym \u017cyciu, w Tybecie podupad\u0142a. Na tych, kt\u00f3rym uda\u0142o si\u0119 uciec do Indii, spoczywa odpowiedzialno\u015b\u0107 za zachowanie naszego dziedzictwa. Chi\u0144skie prze\u015bladowania czyni\u0105 wolno\u015b\u0107, jak\u0105 cieszymy si\u0119 w Indiach, prawdziwym skarbem. Musimy zrobi\u0107 wszystko, aby go nale\u017cycie wykorzysta\u0107.<\/p>\n
Przez wieki Tybet wydawa\u0142 wielkich mistrz\u00f3w tej przeobra\u017caj\u0105cej wiedzy. Bardzo trudna sytuacja sprawia, \u017ce to na mieszka\u0144cach Himalaj\u00f3w spoczywa dzi\u015b szczeg\u00f3lna odpowiedzialno\u015b\u0107 za zachowanie naszej tradycji.<\/p>\n
Jak powiedzia\u0142em, za m\u0142odu sumiennie studiowa\u0142em, \u017ceby z\u0142o\u017cy\u0107 egzaminy, debatuj\u0105c w klasztornych uniwersytetach podczas Wielkiego \u015awi\u0119ta Modlitwy. Wielu gesze stan\u0119\u0142o ze mn\u0105 w szranki i jestem im za to ogromnie wdzi\u0119czny. Kiedy my\u015bl\u0119, ile si\u0119 nauczy\u0142em podczas tamtych lhaskich debat, czuj\u0119, \u017ce moje \u017cycie mia\u0142o sens.<\/p>\n
Przed opuszczeniem Norbulingki w 1959 roku wiele my\u015bla\u0142em, konsultowa\u0142em si\u0119 z wyroczni\u0105 Neczung, robi\u0142em wr\u00f3\u017cby. Kiedy podj\u0105\u0142em decyzj\u0119, ruszyli\u015bmy, przekroczyli\u015bmy p\u0142yn\u0105c\u0105 przez Lhas\u0119 rzek\u0119 i wspi\u0119li\u015bmy si\u0119 na prze\u0142\u0119cz. Po raz ostatni spojrza\u0142em na miasto. Czu\u0142em smutek. W wymarzonym miejscu do studiowania i zg\u0142\u0119biania \u015bwi\u0119tych pism ludzie dusili si\u0119 na skutek presji wywieranej przez chi\u0144skie w\u0142adze.<\/p>\n
Ale pogr\u0105\u017canie si\u0119 w rozpaczy jest zupe\u0142nie bezu\u017cyteczne. Trzeba co\u015b robi\u0107. Przekraczaj\u0105c granic\u0119 Indii, postawi\u0142em po\u015bwi\u0119ci\u0107 si\u0119 bez reszty budowaniu instytucji, kt\u00f3re zachowaj\u0105 nasze dziedzictwo. Podo\u0142ali\u015bmy temu zadaniu.<\/p>\n
Sytuacja polityczna w Chinach jest niestabilna, ale ro\u015bnie zainteresowanie buddyzmem. Wielu prosi mnie, \u017cebym tam pojecha\u0142, jednak trudno by\u0142oby naucza\u0107 buddyzmu w kraju, w kt\u00f3rym nie ma wolno\u015bci. Uwa\u017cam, \u017ce lepiej robi\u0107 to w Indiach.<\/p>\n
Mieszka\u0144cy Himalaj\u00f3w dziel\u0105 z nami religi\u0119 i kultur\u0119, j\u0119zyk i pi\u015bmiennictwo. Robi\u0119, co mog\u0119, \u017ceby zachowa\u0107 i wzmocni\u0107 \u0142\u0105cz\u0105c\u0105 nas wi\u0119\u017a.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n