{"id":1840,"date":"2015-08-24T06:35:27","date_gmt":"2015-08-24T04:35:27","guid":{"rendered":"http:\/\/www.hfhrpol.waw.pl\/tybet\/?p=1840"},"modified":"2015-08-24T06:35:27","modified_gmt":"2015-08-24T04:35:27","slug":"oser-karma-klucz-do-tybetu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=1840","title":{"rendered":"Oser: Karma \u2013 klucz do Tybetu"},"content":{"rendered":"<p>\u201e<span lang=\"pl-PL\">Le\u201d to jedno z cz\u0119\u015bciej u\u017cywanych tybeta\u0144skich s\u0142\u00f3w. Odnosi si\u0119 do zasadniczych oraz pomniejszych przyczyn okre\u015blonego biegu wydarze\u0144. Moim zdaniem stanowi klucz do zrozumienia Tybetu i uosabia kwintesencj\u0119 naszej codzienno\u015bci. <\/span><\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>\u201e<span lang=\"pl-PL\">Le\u201d jest niczym gen, wsp\u00f3lny sze\u015bciu milionom Tybeta\u0144czyk\u00f3w. Znajomy, kt\u00f3ry na moj\u0105 pro\u015bb\u0119 przeprowadzi\u0142 s\u0142ownikow\u0105 kwerend\u0119, twierdzi, \u017ce s\u0142owo to mia\u0142o pierwotnie wiele znacze\u0144 \u015bwieckich, takich jak \u201epraca\u201d czy \u201ezaj\u0119cie\u201d, oraz mistycznych, odnosz\u0105cych si\u0119 do wcze\u015bniejszych uczynk\u00f3w i losu. Nie wypada twierdzi\u0107, \u017ce \u201ele\u201d stanowi g\u0142\u00f3wny filar moralno\u015bci Tybetu, bowiem wiara w karm\u0119 ma fundamentalne znaczenie dla ka\u017cdej spo\u0142eczno\u015bci buddyjskiej. Niemniej u nas jest tak g\u0142\u0119boko i misternie zakorzeniona w historii, \u017ce samo wypowiedzenie tego s\u0142owa zaprasza do wyprawy w przesz\u0142o\u015b\u0107. Pn\u0105c si\u0119 w jej g\u0142\u0105b przez kolejne warstwy owych korzeni, odkrywamy na nowo swoj\u0105 zbiorow\u0105 pami\u0119\u0107. Wiele zapomnianych wypadk\u00f3w, rozsypanych okruch\u00f3w zdarze\u0144 sk\u0142ada si\u0119 na dzisiejsz\u0105 Lhas\u0119: zawahanie pewnego wielmo\u017cy, incydent o poranku, zadurzenie czerwonoarmiejca \u2013 niczym po\u017c\u00f3\u0142k\u0142e fotografie pokazuj\u0105 bieg dziej\u00f3w i jego przyczyny. <\/span><\/p>\n<p>Nic, nawet najmniejsza b\u0142ahostka nie dzieje si\u0119 bez powodu. Ka\u017cda rzecz ma swoj\u0105 przyczyn\u0119 i skutek. Lhasa i Tybet s\u0105 czym s\u0105 za spraw\u0105 nieba, ziemi, ludzi i tego, co zdarzy\u0142o si\u0119 mi\u0119dzy nimi. Wyprawa w tak\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107, rzecz jasna, nie mia\u0142aby ko\u0144ca. Wystarczy przecie\u017c rzut oka na pierwsz\u0105 po\u0142ow\u0119 dwudziestego wieku, aby znale\u017a\u0107 bezlik przyczyn niepoliczalnych, daj\u0105cych dzi\u015b zna\u0107 o sobie skutk\u00f3w. Sama jestem jednym z nich i staram si\u0119 skrupulatnie szuka\u0107 innych. \u201eLe\u201d maj\u0105 jednostki, ale tak\u017ce narody i wszystko, co \u017cyje. Za s\u0142owem tym stoi skarbnica tradycji Tybetu i pozosta\u0142ych buddyst\u00f3w.<\/p>\n<p>Prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c, \u201ele\u201d kojarzy si\u0119 bardziej ze smutkiem ni\u017c szcz\u0119\u015bciem. Nie rozbrzmiewa chwa\u0142\u0105, szepce raczej o pora\u017cce. Kiedy s\u0142owo to wypowiada Tybeta\u0144czyk, trudno si\u0119 oprze\u0107 wra\u017ceniu, \u017ce p\u0142acze. Nikt nie rozumie \u201ele\u201d lepiej, nawet inni buddy\u015bci.<\/p>\n<p>To kwestia narodowego stanu umys\u0142u, przekazywanego z pokolenia na pokolenie, dziedziczonego z krwi\u0105. Tu jednak chcia\u0142abym zaj\u0105\u0107 si\u0119 \u201ele\u201d w kontek\u015bcie zbiorowej pami\u0119ci naszej nacji. A jest ona ci\u0119\u017cka jak kamie\u0144 i nie si\u0119ga daleko \u2013 pi\u0119\u0107dziesi\u0105t, mo\u017ce sze\u015b\u0107dziesi\u0105t, g\u00f3ra sto lat.<\/p>\n<p>Kiedy Tybeta\u0144czyk wypowiada s\u0142owo \u201ele\u201d, wyra\u017ca ustami rozmaite uczucia, kt\u00f3re nieodmiennie barwi odk\u0142adaj\u0105ca si\u0119 w sercu pami\u0119\u0107 zbiorowa. Mo\u017ce by\u0107 to ulga czy usprawiedliwienie, bywa te\u017c jednak narkotyczne znieczulenie. Funkcj\u0119 pierwsz\u0105 pe\u0142ni najcz\u0119\u015bciej w kontek\u015bcie emocji o charakterze religijnym. Jako uzasadnienie z regu\u0142y pokrywa \u017cal i gorycz pora\u017cki. \u201eLe\u201d narkotykowe sygnalizuje zdrad\u0119, bezwstydne przej\u015bcie na stron\u0119 wroga. Ciekawe, \u017ce r\u00f3\u017cni ludzie tym samym s\u0142owem daj\u0105 upust odmiennym uczuciom: od szcz\u0119\u015bcia do b\u00f3lu. Gdyby nie mogli si\u0119 wyrazi\u0107 owym \u201ele\u201d, nie umieliby poj\u0105\u0107 swego \u017cycia i doszuka\u0107 si\u0119 w nim sensu. A nie rozumiej\u0105c w\u0142asnego istnienia i siebie nawzajem, niechybnie popadliby w rozpacz i zatracenie.<\/p>\n<p>W \u017cadnym razie nie chc\u0119 krytykowa\u0107 \u201ele\u201d. Przeciwnie, kocham to s\u0142owo. Podnosi mnie na duchu, nadw\u0105tlonym odebranym wychowaniem i wykszta\u0142ceniem. Ale widz\u0119 te\u017c, jak obr\u00f3ciwszy si\u0119 w fatalizm, potrafi p\u0119ta\u0107 moich ziomk\u00f3w, godzi\u0107 ich z obecnym stanem rzeczy, pomaga\u0107 prze\u0142kn\u0105\u0107 upokorzenie i ra\u017ano p\u0142yn\u0105\u0107 z pr\u0105dem.<\/p>\n<p>Oczywi\u015bcie, nie mo\u017cna wini\u0107 za to \u201ele\u201d. Congkhapa naucza\u0142, \u017ce \u015bcie\u017cka wiod\u0105ca do przebudzenia ma trzy poziomy \u2013 najwy\u017cszy dla garstki, drugi dla pewnej grupy i najni\u017cszy dla wi\u0119kszo\u015bci. \u201eLe\u201d jest niczym promie\u0144 s\u0142o\u0144ca padaj\u0105cy na wielk\u0105 g\u00f3r\u0119. M\u0105dremu rozgrzeje serce i doda ducha, lecz kanalia, \u0142ajdak i g\u0142upiec zobacz\u0105 w nim s\u0142omk\u0119, kt\u00f3rej spr\u00f3buj\u0105 si\u0119 chwyci\u0107. Podobnie jak ci, kt\u00f3rych cz\u0119stokro\u0107 morzono g\u0142odem, kl\u0119sk\u0105 i ha\u0144b\u0105, zara\u017caj\u0105c nieuleczaln\u0105 chorob\u0105.<\/p>\n<p>Dla mnie \u201ele\u201d to do\u015bwiadczenie serca. P\u00f3ki to, co na zewn\u0105trz, nie godzi w prze\u017cywane wewn\u0119trznie, daje si\u0119 ignorowa\u0107. Liczy si\u0119, co dotyka nas w \u015brodku. Bezcenne jak spotkanie wegetarianina w t\u0142umie mi\u0119so\u017cerc\u00f3w, odnalezienie bratniej duszy daleko od domu. Niewa\u017cne, ile bruk\u00f3w szlifuj\u0119 na obczy\u017anie, p\u00f3ki w moim sercu mieszka mi\u0142o\u015b\u0107 ziemi przodk\u00f3w. Widz\u0119 j\u0105, gdy w siebie patrz\u0119, czerpi\u0119 z tego hart i odwag\u0119 potrzebne do przetrwania na wygnaniu.<\/p>\n<p>\u201e<span lang=\"pl-PL\">Le\u201d, cudowne s\u0142owo, jest odci\u015bni\u0119te w ka\u017cdym zak\u0105tku starej Lhasy, na ka\u017cdym kamiennym stopniu Potali, ka\u017cdym pos\u0105gu \u015bwi\u0105tyni D\u017cokhang, ka\u017cdej fali tocz\u0105cej si\u0119 przez miasto rzeki i ka\u017cdym kamieniu na powoli kruszej\u0105cych o\u015bmiu lotosach s\u0105siednich g\u00f3r. \u201eLe\u201d przychodzi z czterema porami roku, spada na ludzki pad\u00f3\u0142 \u015bniegiem i deszczem, smaga wichur\u0105 i gradem. \u201eLe\u201d jest wypisane na twarzy ka\u017cdego s\u0119dziwego pielgrzyma, ka\u017cdego dziecka m\u00f3wi\u0105cego j\u0119zykiem ojc\u00f3w i obcych, na mojej twarzy, na twarzach moich bliskich, przyjaci\u00f3\u0142 i znajomych. Cho\u0107 przed nami ukryte, przenika wszystko i pozwala si\u0119 widzie\u0107 tym, kt\u00f3rzy maj\u0105 niezb\u0119dne do\u015bwiadczenie. <\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>pa\u017adziernik 2014<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Za <a href=\"http:\/\/highpeakspureearth.com\/2015\/karma-the-key-to-tibet-by-woeser\/\" target=\"_blank\">High Peaks Pure Earth<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201eLe\u201d to jedno z cz\u0119\u015bciej u\u017cywanych tybeta\u0144skich s\u0142\u00f3w. Odnosi si\u0119 do zasadniczych oraz pomniejszych przyczyn okre\u015blonego biegu wydarze\u0144. Moim zdaniem stanowi klucz do zrozumienia Tybetu i uosabia kwintesencj\u0119 naszej codzienno\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1841,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[23,27,52,29],"class_list":["post-1840","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-tybetanczykow","tag-buddyzm","tag-historia","tag-obyczaj","tag-oser"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1840","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1840"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1840\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1842,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1840\/revisions\/1842"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1841"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1840"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1840"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1840"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}