Kiedy by\u0142em ma\u0142y, wszyscy krewni mieszkali jeszcze w czarnych namiotach. Tylko nieliczni mieli wtedy domy, czy raczej cha\u0142upy. Noc\u0105, wci\u015bni\u0119ty mi\u0119dzy rodzic\u00f3w, czeka\u0142em na sen, patrz\u0105c przez otw\u00f3r w dachu na mrugaj\u0105ce gwiazdy. Wydawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce ka\u017cda dr\u017cy jak oczy zasypiaj\u0105cego dziecka. Czasem tato opowiada\u0142 mi bajk\u0119 o biednym kawalerze i bogatej pannie.<\/p>\n
<\/p>\n
Raz obudzi\u0142em si\u0119 z uczuciem, \u017ce na plecach zamarz\u0142a mi ka\u0142u\u017ca wielko\u015bci d\u0142oni doros\u0142ego. Nasze pos\u0142anie by\u0142o mokre. Ojciec mocowa\u0142 si\u0119 z masztem, kt\u00f3ry zatrzyma\u0142 wydymaj\u0105c\u0105 si\u0119 nade mn\u0105 filcow\u0105 \u015bcian\u0119. Mama chwyci\u0142a mnie i ju\u017c mia\u0142a wynie\u015b\u0107, gdy niebo eksplodowa\u0142o grzmotem i ognist\u0105 czerwieni\u0105 b\u0142yskawicy. Przera\u017cona, zamar\u0142a wp\u00f3\u0142 kroku. Ojciec krzykn\u0105\u0142, \u017ceby bieg\u0142a, bo maszt, kt\u00f3ry trzyma\u0142, zaczyna p\u0119ka\u0107. Jego g\u0142os by\u0142 pot\u0119\u017cny, ale czu\u0142y, pe\u0142en mi\u0142o\u015bci, nie gniewu. W jednej chwili \u2013 gdy go nade mn\u0105 unosi\u0142 \u2013 uprzytomni\u0142em sobie wtedy, \u017ce namiot mo\u017ce by\u0107 strasznie ci\u0119\u017cki.<\/p>\n
Kiedy wreszcie znale\u017ali\u015bmy si\u0119 na zewn\u0105trz, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce w zagrodzie nie ma ani jednej owcy, a jaki zerwa\u0142y postronki i uciek\u0142y. Zosta\u0142o tylko kilka ciel\u0105t. Zagin\u0119\u0142y tak\u017ce moje dwie starsze siostry, kt\u00f3re spa\u0142y w ma\u0142ym namiocie, przylegaj\u0105cym do g\u0142\u00f3wnego. Rodzice natychmiast zanie\u015bli mnie do s\u0105siad\u00f3w, kt\u00f3rzy mieszkali za wzg\u00f3rzem, i zacz\u0119li szuka\u0107 po\u015br\u00f3d nawa\u0142nicy.<\/p>\n
Tamtej nocy w niepowstrzymanej lawinie wody mogli\u015bmy straci\u0107 dos\u0142ownie wszystko. \u0141\u0105cznie ze mn\u0105. S\u0105siedzi, do kt\u00f3rych mnie zaniesiono, jako jedyni w okolicy mieszkali w cha\u0142upie. Deszcz zmy\u0142 z niej dach. P\u00f3\u017aniej zrozumia\u0142em, \u017ce jedyna r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy namiotem a sta\u0142ym domem sprowadza si\u0119 do tego, \u017ce ten drugi jest bardziej odporny na burz\u0119.<\/p>\n
Nieco wcze\u015bniej mieli\u015bmy zim\u0119 tak \u015bnie\u017cn\u0105, \u017ce pod bia\u0142\u0105 pokryw\u0105 znik\u0142y czubki najwy\u017cszych traw. Wiele zwierz\u0105t pad\u0142o z g\u0142odu. Wed\u0142ug mamy by\u0142em wtedy za ma\u0142y nawet na raczkowanie. Ludzie pr\u00f3bowali ratowa\u0107 stada, przep\u0119dzaj\u0105c je jak najdalej. Nie wszyscy wygrywali ten wy\u015bcig ze \u015bmierci\u0105. Id\u0105c rano do zwierz\u0105t, mama owija\u0142a mnie swoj\u0105 kurt\u0105. Pewnego dnia zasika\u0142em j\u0105 z przodu i z ty\u0142u. Kiedy rozebra\u0142a si\u0119 wieczorem, ubranie sta\u0142o sztywne jak \u017celiwna p\u0142yta kuchenna.<\/p>\n
Tamta zima by\u0142a nie tylko \u015bnie\u017cna, ale i wyj\u0105tkowo mro\u017ana. Poniewa\u017c sko\u0144czy\u0142o si\u0119 nam owcze i jacze \u0142ajno, na opa\u0142 trzeba by\u0142o zbiera\u0107 cierniste krzaczki, rosn\u0105ce w szczelinach stromych ska\u0142. Matka opowiada\u0142a, \u017ce gwiazdy widoczne przez otw\u00f3r w dachu te\u017c zdawa\u0142y si\u0119 dr\u017ce\u0107 z zimna.<\/p>\n
Ale kiedy tak siedz\u0119 za sto\u0142em i wspominam \u017cywoty krewnych, i te kr\u00f3tkie, i najd\u0142u\u017csze, nie widz\u0119 ludzi trz\u0119s\u0105cych si\u0119 na mrozie lub w nawa\u0142nicy. Nie widz\u0119 purpurowych policzk\u00f3w, poci\u0119tych ig\u0142ami lodowej burzy, ani oczu wpatrzonych z l\u0119kiem w nieprzenikniony mrok nocy.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
2012<\/p>\n
<\/p>\n
Jangka Njingczak, pisarz, ekolog, autor podr\u0119cznik\u00f3w i ksi\u0105\u017cek dla dzieci, uton\u0105\u0142 <\/a>26 czerwca, zbieraj\u0105c dowody nielegalnych po\u0142ow\u00f3w w chronionym jeziorze Kuku-nor (tyb. Co Ngyn) w prowincji Qinghai.<\/p>\n