![\"AiWeiwei-Pekin\"](\"http:\/\/www.hfhrpol.waw.pl\/tybet\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/AiWeiwei-Pekin.jpg\")
<\/a><\/p>\n<\/p>\n
Pekin to dwa miasta. Jedno stoi na w\u0142adzy i pieni\u0105dzu. Tamtejsi maj\u0105 w dupie s\u0105siad\u00f3w i nikomu nie ufaj\u0105. Drugie miasto zbudowane jest z rozpaczy. Widz\u0119 ludzi w miejskich autobusach, patrz\u0119 im w oczy, w kt\u00f3rych nie ma cienia nadziei. Nawet im si\u0119 nie przy\u015bni, \u017ce mogliby kupi\u0107 mieszkanie. Pochodz\u0105 z najubo\u017cszych wiosek, do kt\u00f3rych nie dotar\u0142a jeszcze elektryczno\u015b\u0107 i papier toaletowy.<\/p>\n
<\/p>\n
Rok w rok zje\u017cd\u017caj\u0105 z nich miliony budowa\u0107 tu mosty, ulice i domy. Co dwana\u015bcie miesi\u0119cy wznosz\u0105 miasto wielko\u015bci Pekinu z 1949 roku. S\u0105 niewolnikami stolicy. Kul\u0105 si\u0119 w nielegalnych ruderach, kt\u00f3re miasto rozdeptuje rosn\u0105c. Do kogo nale\u017c\u0105 domy? Do ludzi w\u0142adzy, grubych ryb od w\u0119gla, w\u0142a\u015bcicieli wielkich przedsi\u0119biorstw. Zje\u017cd\u017caj\u0105 tu rozdawa\u0107 prezenty, tucz\u0105c restauracje, bary karaoke i sauny.<\/p>\n
Pekin m\u00f3wi cudzoziemcom, \u017ce mog\u0105 go zrozumie\u0107, \u017ce mamy jako\u015b tam podobne budynki: ptasie gniazdo, wie\u017ce pa\u0144stwowej telewizji. Oficjele w waszych garniturach i krawatach powtarzaj\u0105, \u017ce jeste\u015bmy tacy sami i mo\u017cemy robi\u0107 interesy, ale odbieraj\u0105 nam podstawowe prawa. Popatrzcie na zamykane szko\u0142y dla dzieci robotnik\u00f3w nap\u0142ywowych. Sp\u00f3jrzcie na szpitale, w kt\u00f3rych zrywaj\u0105 \u015bwie\u017co za\u0142o\u017cone szwy, gdy dowiedz\u0105 si\u0119, \u017ce pacjent nie ma pieni\u0119dzy. To miasto gwa\u0142tu.<\/p>\n
Najgorsze w Pekinie jest to, \u017ce nie mo\u017cna ufa\u0107 tu s\u0105dom. Bez tej wiary brak punkt\u00f3w odniesienia, wszystko zmienia si\u0119 w piaskow\u0105 burz\u0119. Nie uwa\u017casz si\u0119 za cz\u0119\u015b\u0107 miasta \u2013 nie ma w nim niczego, z czym czu\u0142by\u015b si\u0119 zwi\u0105zany, \u017cadnego miejsca, do kt\u00f3rego lubi\u0142by\u015b chodzi\u0107. \u017badnego zakamarka, \u017cadnej przestrzeni sk\u0105panej tym szczeg\u00f3lnym \u015bwiat\u0142em. Pami\u0119ci materia\u0142u, powierzchni, kszta\u0142tu. Wszystko ci\u0105gle si\u0119 zmienia zgodnie z cudzym planem, obc\u0105 wol\u0105.<\/p>\n
\u017beby dobrze zaprojektowa\u0107 Pekin, trzeba by da\u0107 przestrze\u0144 r\u00f3\u017cnym interesom, umo\u017cliwi\u0107 wsp\u00f3\u0142istnienie, b\u0119d\u0105ce istot\u0105 pe\u0142ni spo\u0142ecze\u0144stwa. Miasto jest miejscem daj\u0105cym maksimum wolno\u015bci. Bez niej ci\u0105gle mu czego\u015b brakuje.<\/p>\n
M\u00f3wi\u0119 z \u017calem, \u017ce nie mam ulubionego miejsca w Pekinie. Nigdzie si\u0119 tu nie wybieram. Wszystko jest takie proste. Nie chcesz patrze\u0107 na przechodnia, bo wiesz, o czym my\u015bli. \u017badnej ciekawo\u015bci. Nie ma si\u0119 nawet z kim posprzecza\u0107.<\/p>\n
\u017badna z moich prac nie wyra\u017ca Pekinu. O ptasim gnie\u017adzie nie pomy\u015bla\u0142em ani razu. Po zako\u0144czeniu igrzysk ludzie o nim nie m\u00f3wi\u0105, bo olimpiada nie przynios\u0142a im rado\u015bci.<\/p>\n
Pekin ma te\u017c dobre strony. Ci\u0105gle rodz\u0105 si\u0119 tu dzieci. Jest kilka \u0142adnych park\u00f3w. W zesz\u0142ym tygodniu przechadza\u0142em si\u0119 po jednym z nich. Ludzie podnosili kciuki i poklepywali mnie po plecach. Dlaczego musz\u0105 robi\u0107 to po kryjomu? Boj\u0105 si\u0119 odezwa\u0107. Na co czekaj\u0105? Czasem kto\u015b powie: \u201eWeiwei, wyjed\u017a st\u0105d, prosz\u0119\u201d albo \u201e\u017byj d\u0142ugo i obejrzyj ich koniec\u201d. Uciekaj lub czekaj cierpliwie, a\u017c zdechn\u0105. Sam nie wiem, co zrobi\u0107.<\/p>\n
Moje przej\u015bcia u\u015bwiadomi\u0142y mi, \u017ce w tej strukturze maj\u0105 wiele ukrytych miejsc do przetrzymywania ludzi, kt\u00f3rym odbieraj\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107. \u017badnych nazwisk, same numery. Nie dbaj\u0105 o to, sk\u0105d jeste\u015b i czego si\u0119 dopu\u015bci\u0142e\u015b. Widz\u0105 ci\u0119 albo nie widz\u0105 \u2013 nic to nie zmienia. Takich zakamark\u00f3w s\u0105 tysi\u0105ce. Tylko najbli\u017csi op\u0142akuj\u0105 twoje znikni\u0119cie. Niczego si\u0119 nie dowiesz od ludzi z ulicy, urz\u0119dnik\u00f3w, wy\u017cszych szczebli, s\u0105d\u00f3w, policji, g\u0142owy pa\u0144stwa. \u017bona codziennie pisa\u0142a do nich petycje i wydzwania\u0142a na komisariat. Gdzie jest m\u00f3j m\u0105\u017c? Powiedzcie mi tylko tyle. \u017badnego pokwitowania, \u017cadnej informacji.<\/p>\n
Najbardziej uderzaj\u0105c\u0105 cech\u0105 owych miejsc jest absolutny brak wspomnie\u0144 i styku z czym\u015b, co znasz. Totalna izolacja. Nie masz poj\u0119cia, ile b\u0119d\u0105 ci\u0119 tam trzyma\u0107, i jeste\u015b przekonany, \u017ce mog\u0105 zrobi\u0107 z tob\u0105 wszystko. Nawet nie ma jak protestowa\u0107. Nic ci\u0119 nie chroni. Dlaczego tu jestem? Tracisz poczucie czasu. Powoli wpadasz w ob\u0142\u0119d. To nie do zniesienia. Nawet dla ludzi g\u0142\u0119boko wierz\u0105cych.<\/p>\n
W tym mie\u015bcie nie idzie o ludzi, budynki ani o ulice \u2013 tylko o tw\u00f3j kr\u0119gos\u0142up. Przypomnij sobie, co Kafka pisa\u0142 o Zamku. Miasta to w istocie stany psychiczne. Pekin jest koszmarem. Ci\u0105g\u0142ym koszmarem.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
28 sierpnia 2011<\/p>\n
<\/p>\n