Dwudziestego pierwszego lutego przypada Mi\u0119dzynarodowy Dzie\u0144 J\u0119zyka Ojczystego. Jak przeczyta\u0142am w chi\u0144skiej Wikipedii, coroczne \u015bwi\u0119to ustanowi\u0142o w 1999 roku UNESCO w celu propagowania \u015bwiadomo\u015bci r\u00f3\u017cnorodno\u015bci j\u0119zykowej oraz jej ochrony.<\/p>\n
<\/p>\n
Obchody maj\u0105 zawsze my\u015bl przewodni\u0105. W ostatnich latach by\u0142 to dost\u0119p do edukacji, podr\u0119czniki i globalne obywatelstwo nauki, a w zesz\u0142ym roku \u2013 \u201ekszta\u0142cenie j\u0119zykiem i dla j\u0119zyka\u201d. Nietrudno zauwa\u017cy\u0107, \u017ce nieodmiennie wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 jako\u015b z o\u015bwiat\u0105, kt\u00f3rej brak nie mo\u017ce dobrze s\u0142u\u017cy\u0107 \u017cadnej mowie ojczystej.<\/p>\n
Zainteresowa\u0142am si\u0119 tym \u015bwi\u0119tem dzi\u0119ki publikowanemu na wielu portalach (po tybeta\u0144sku i chi\u0144sku) artyku\u0142owi Sonama Namgjala, m\u0142odego intelektualisty z Rebgongu w Amdo. Autor zaczyna od cytatu z gazetowego, \u201eoficjalnego\u201d artyku\u0142u okoliczno\u015bciowego, wedle kt\u00f3rego \u201eochrona j\u0119zyk\u00f3w mniejszo\u015bci etnicznych dobrze s\u0142u\u017cy budowaniu ludzkiej cywilizacji, jedno\u015bci narodowej, stabilizacji spo\u0142ecznej itd.\u201d.<\/p>\n
Po czym komentuje: \u201eW tak zwanym terenie, konkretnie w Tybeta\u0144skiej Prefekturze Autonomicznej Malho prowincji Qinghai, w praktyce wygl\u0105da to tak, \u017ce w\u0142a\u015bciwie ka\u017cda oddolna inicjatywa, maj\u0105ca s\u0142u\u017cy\u0107 ochronie naszego j\u0119zyka, uznawana jest natychmiast za pr\u00f3b\u0119 wykorzystywania go do <\/span>\u00bbseparatystycznej agitacji\u00ab. W\u0142adze lokalne nie pr\u00f3buj\u0105 nawet docieka\u0107, czy to faktycznie propaganda niepodleg\u0142o\u015bciowa, czy wyraz autentycznej troski o rodzim\u0105 kultur\u0119. Oznacza to zatrzymania, przes\u0142uchania i sankcje dla ludzi zaanga\u017cowanych w takie projekty. Dosz\u0142o do tego, \u017ce w wielu regionach za \u00bbdra\u017cliwe\u00ab uchodzi ju\u017c samo okre\u015blenie \u00bbj\u0119zyk ojczysty\u00ab. Na ulicach roi si\u0119 od obwieszcze\u0144<\/a>, kt\u00f3re wyliczaj\u0105 jego ochron\u0119 po\u015br\u00f3d nastu \u00bbnielegalnych dzia\u0142a\u0144 separatyst\u00f3w\u00ab. Nigdy te\u017c nie podaje si\u0119 podstawy prawnej do sporz\u0105dzania tych list\u201d. <\/span><\/p>\n Sonam Namgjal nale\u017cy do systemu i autentycznie stara si\u0119 przem\u00f3wi\u0107 tej w\u0142adzy do rozumu, t\u0142umacz\u0105c, \u017ce \u201estabilizacja oznacza przekonanie do siebie ludzi. W ostatecznym rachunku walka z separatyzmem jest walk\u0105 o ich serca. J\u0119zyk stanowi integraln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 to\u017csamo\u015bci etnicznej i chroni\u0105c go naprawd\u0119, rz\u0105d zadaje cios \u00bbsi\u0142om separatystycznym\u00ab. Stabilizacja spo\u0142eczna to spok\u00f3j umys\u0142u, trzeba wi\u0119c go zapewnia\u0107, odnosz\u0105c si\u0119 z szacunkiem do tego, co ludzi niepokoi. Odpolitycznienie kwestii \u00bbj\u0119zyka ojczystego\u00ab i stworzenie prawnych oraz konstytucyjnych ram jego ochrony nie tylko j\u0105 wreszcie umo\u017cliwi, ale i pozwoli na spokojny rozw\u00f3j lokalnych narzeczy. To jeden z podstawowych obowi\u0105zk\u00f3w nowoczesnego pa\u0144stwa, a przy okazji autentyczny gwarant spokoju spo\u0142ecznego\u201d.<\/p>\n Najwyra\u017aniej nie przekonuje to jednak dyktatury, kt\u00f3ra zdaje si\u0119 s\u0105dzi\u0107, \u017ce kluczem do stabilizacji jest po prostu likwidacja \u201eojczystych j\u0119zyk\u00f3w\u201d mniejszo\u015bci etnicznych.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n luty 2015<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n