Rodacy w kraju i poza jego granicami, wyznawcy tybeta\u0144skiej tradycji buddyzmu oraz wszyscy maj\u0105cy zwi\u0105zek z Tybetem i Tybeta\u0144czykami: dzi\u0119ki dalekowzroczno\u015bci naszych dawnych kr\u00f3l\u00f3w, ministr\u00f3w i uczonych-adept\u00f3w w ca\u0142ej Krainie \u015aniegu rozkwita\u0142y pe\u0142ne nauki Buddy, pochodz\u0105ce z ksi\u0105g i do\u015bwiadcze\u0144 pouczenia trzech pojazd\u00f3w i czterech rodzaj\u00f3w tantr oraz zwi\u0105zanych z nimi zagadnie\u0144 i dyscyplin. Tybet by\u0142 dla \u015bwiata \u017ar\u00f3d\u0142em tradycji buddyjskich i wyrastaj\u0105cej z nich kultury. Przysparza\u0142 szcz\u0119\u015bcia zw\u0142aszcza niezliczonym istotom w Azji, w tym w Chinach, Tybecie i Mongolii.<\/p>\n
<\/p>\n
Piel\u0119gnuj\u0105c dziedzictwo buddyzmu, rozwin\u0119li\u015bmy z czasem jedyn\u0105 w swoim rodzaju tradycj\u0119 rozpoznawania nowych wciele\u0144 uczonych-adept\u00f3w, kt\u00f3ra okaza\u0142a si\u0119 wielce pomocna tak dla Dharmy, jak i czuj\u0105cych istot, zw\u0142aszcza za\u015b spo\u0142eczno\u015bci monastycznej.<\/p>\n
Od czasu rozpoznania i potwierdzenia inkarnacji Genduna Druba we wszechwiedz\u0105cym Gendunie Gjaco w XV wieku oraz powo\u0142ania [instytucji monastycznej] Labrang Gaden Phodrang wskazywano [jego] kolejne wcielenia. Tytu\u0142 Dalajlamy nadano trzeciemu z nich, Sonamowi Gjaco. Pi\u0105ty, Nga\u0142ang Lobsang Gjaco, w 1642 roku ustanowi\u0142 rz\u0105d Gaden Phodrang, staj\u0105c si\u0119 duchowym i politycznym przyw\u00f3dc\u0105 Tybetu. Przez ponad sze\u015b\u0107set lat po Gendunie Drubie rozpoznawano niebudz\u0105ce \u017cadnych w\u0105tpliwo\u015bci inkarnacje Dalajlamy.<\/p>\n
Przez trzysta sze\u015b\u0107dziesi\u0105t dziewi\u0119\u0107 lat by\u0142y one politycznymi i duchowymi przyw\u00f3dcami Tybetu. Z w\u0142asnej inicjatywy po\u0142o\u017cy\u0142em teraz temu kres, dumny i szcz\u0119\u015bliwy, \u017ce jak gdzie indziej w \u015bwiecie mo\u017cemy rz\u0105dzi\u0107 si\u0119 w spos\u00f3b demokratyczny. W rzeczy samej ju\u017c w roku 1969 o\u015bwiadczy\u0142em jasno, \u017ce to zainteresowani ludzie powinni zdecydowa\u0107 o dalszym trwaniu inkarnacji Dalajlam\u00f3w. Niemniej jednak, je\u015bli taka wola b\u0119dzie, istnieje oczywiste niebezpiecze\u0144stwo, \u017ce za spraw\u0105 braku wyra\u017anych wskaz\u00f3wek instytucja reinkarnacji mo\u017ce zosta\u0107 wykorzystana do realizowania partykularnych interes\u00f3w politycznych. P\u00f3ki wi\u0119c ciesz\u0119 si\u0119 zdrowiem fizycznym i psychicznym, uwa\u017cam za rzecz wa\u017cn\u0105 wytyczenie jasnych zasad rozpoznania nast\u0119pnego Dalajlamy, by unikn\u0105\u0107 ewentualnych w\u0105tpliwo\u015bci i oszustw. Aby zasady te by\u0142y w pe\u0142ni zrozumia\u0142e, trzeba najpierw zapozna\u0107 si\u0119 z systemem tulku i podstawowymi poj\u0119ciami, na kt\u00f3rych si\u0119 on zasadza. Wyja\u015bni\u0119 je zatem pokr\u00f3tce.<\/p>\n
Przesz\u0142e i przysz\u0142e \u017cywoty<\/p>\n
Zaakceptowanie idei tulku wymaga uznania istnienia przesz\u0142ych i przysz\u0142ych \u017cywot\u00f3w. Czuj\u0105ce istoty rodz\u0105 si\u0119 z \u017cywot\u00f3w minionych i odradzaj\u0105 ponownie po \u015bmierci. Ide\u0119 t\u0119 uznaj\u0105 wszystkie staro\u017cytne duchowe tradycje i szko\u0142y filozoficzne Indii z wyj\u0105tkiem materialistycznego ruchu \u0107arwak\u00f3w. Niekt\u00f3rzy wsp\u00f3\u0142cze\u015bni my\u015bliciele zaprzeczaj\u0105 istnieniu kolejnych \u017cywot\u00f3w, argumentuj\u0105c, \u017ce nie mo\u017cemy ich zobaczy\u0107. Inni nie wyci\u0105gaj\u0105 z tego powodu tak jednoznacznych wniosk\u00f3w.<\/p>\n
Cho\u0107 wiele tradycji religijnych uznaje inkarnacj\u0119, r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 one pogl\u0105dami na temat tego, co i w jaki spos\u00f3b si\u0119 odradza oraz jak wygl\u0105da okres dziel\u0105cy dwa wcielenia. Niekt\u00f3re akceptuj\u0105 perspektyw\u0119 przysz\u0142ych \u017cywot\u00f3w, odrzucaj\u0105c ide\u0119 poprzednich.<\/p>\n
Najog\u00f3lniej rzecz ujmuj\u0105c, buddy\u015bci wierz\u0105, \u017ce narodziny nie maj\u0105 pocz\u0105tku i \u017ce wyzwoliwszy si\u0119 z cyklicznego bytu dzi\u0119ki pokonaniu karmy i negatywnych uczu\u0107, nie b\u0119dziemy si\u0119 odradza\u0107 pod wp\u0142ywem tych czynnik\u00f3w. Zatem buddy\u015bci uwa\u017caj\u0105, i\u017c istnieje koniec wcielania si\u0119 za spraw\u0105 karmy i szkodliwych emocji, mimo to wi\u0119kszo\u015b\u0107 szk\u00f3\u0142 filozoficznych tego nurtu nie uznaje ko\u0144ca strumienia \u015bwiadomo\u015bci. Odrzucenie przesz\u0142ych i przysz\u0142ych \u017cywot\u00f3w sta\u0142oby w sprzeczno\u015bci z buddyjsk\u0105 ide\u0105 podstawy, \u015bcie\u017cki i rezultatu, kt\u00f3r\u0105 obja\u015bnia si\u0119 w kategoriach zdyscyplinowanego b\u0105d\u017a niezdyscyplinowanego umys\u0142u. Gdyby\u015bmy zgodzili si\u0119 z tak\u0105 argumentacj\u0105, logicznie musieliby\u015bmy uzna\u0107, \u017ce \u015bwiat i jego mieszka\u0144cy pojawiaj\u0105 si\u0119 bez przyczyn i warunk\u00f3w. Innymi s\u0142owy, b\u0119d\u0105c buddyst\u0105, trzeba uznawa\u0107 istnienie przesz\u0142ych i przysz\u0142ych \u017cywot\u00f3w.<\/p>\n
Dla tych, kt\u00f3rzy poprzednie \u017cycia pami\u0119taj\u0105, odrodzenie jest po prostu do\u015bwiadczeniem. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 zwyk\u0142ych istot zapomina je jednak, przechodz\u0105c przez \u015bmier\u0107, okres po\u015bredni i narodziny. Poniewa\u017c dla nich minione i przysz\u0142e \u017cywoty s\u0105 nieco zatarte, musimy wykaza\u0107 ich istnienie za pomoc\u0105 logiki opartej na dowodach.<\/p>\n
W s\u0142owach Buddy i komentarzach, jakimi je p\u00f3\u017aniej opatrywano, znajdziemy wiele logicznych argument\u00f3w przemawiaj\u0105cych za istnieniem inkarnacji. Mo\u017cna zebra\u0107 je w cztery zagadnienia: \u017ce rzeczy poprzedzaj\u0105 rzeczy podobnego rodzaju, \u017ce rzeczy s\u0105 poprzedzane konkretnymi przyczynami, \u017ce umys\u0142 zapoznaje si\u0119 z rzeczami i \u017ce do\u015bwiadcza\u0142 ich w przesz\u0142o\u015bci.<\/p>\n
W ostatecznym rozrachunku argumenty te sprowadzaj\u0105 si\u0119 do tego, \u017ce natura umys\u0142u, jego przejrzysto\u015b\u0107 i \u015bwiadomo\u015b\u0107, musz\u0105 mie\u0107 przyczyny w postaci przejrzysto\u015bci i \u015bwiadomo\u015bci. Nie mo\u017ce zrodzi\u0107 ich nic innego, na przyk\u0142ad przedmiot nieo\u017cywiony. To oczywiste. Z logicznej analizy wnosimy, \u017ce nowy strumie\u0144 przejrzysto\u015bci i \u015bwiadomo\u015bci nie mo\u017ce wzi\u0105\u0107 si\u0119 z niczego ani z przyczyn z nim niezwi\u0105zanych. Dochodzimy do wniosku, \u017ce nie da si\u0119 wyprodukowa\u0107 umys\u0142u w laboratorium ani po\u0142o\u017cy\u0107 kresu ci\u0105g\u0142o\u015bci subtelnej przejrzysto\u015bci i \u015bwiadomo\u015bci.<\/p>\n
Z tego co mi wiadomo, \u017cadnemu wsp\u00f3\u0142czesnemu psychologowi, fizykowi czy neurobiologowi nie uda\u0142o si\u0119 zaobserwowa\u0107 ani zapowiedzie\u0107 stworzenia umys\u0142u z materii lub bez przyczyny.<\/p>\n
S\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy pami\u0119taj\u0105 \u017cycie poprzednie czy wr\u0119cz wiele wcze\u015bniejszych \u017cywot\u00f3w, inni rozpoznaj\u0105 miejsca i krewnych z zamierzch\u0142ej przesz\u0142o\u015bci. I nie jest to li tylko zjawisko dawne. R\u00f3wnie\u017c dzi\u015b wielu ludzi na wschodzie i zachodzie pami\u0119ta wydarzenia i prze\u017cycia z minionych \u017cywot\u00f3w. Zaprzeczanie temu nie jest uczciwym i bezstronnym prowadzeniem bada\u0144, poniewa\u017c k\u0142\u00f3ci si\u0119 z owymi faktami. Tybeta\u0144ski system rozpoznawania inkarnacji to autentyczny spos\u00f3b dociekania prawdy w oparciu o ludzkie wspomnienia z poprzednich \u017cywot\u00f3w.<\/p>\n
W jaki spos\u00f3b dochodzi do odrodzenia<\/p>\n
Po \u015bmierci mo\u017cna si\u0119 odrodzi\u0107 na dwa sposoby: za spraw\u0105 mocy karmy i negatywnych uczu\u0107 b\u0105d\u017a wsp\u00f3\u0142czucia i modlitwy. W przypadku pierwszym z powodu nie\u015bwiadomo\u015bci tworzy si\u0119 negatywn\u0105 i pozytywn\u0105 karm\u0119, pozostawiaj\u0105c\u0105 w \u015bwiadomo\u015bci \u015blady, kt\u00f3re, uruchamiane ponownie pragnieniem i lgni\u0119ciem, popychaj\u0105 nas do nast\u0119pnego \u017cycia. Odradzamy si\u0119 wtedy poza kontrol\u0105 woli w ni\u017cszych lub wy\u017cszych \u015bwiatach. W ten spos\u00f3b zwyk\u0142e istoty kr\u0105\u017c\u0105 bez ustanku w istnieniu niczym w obracaj\u0105cym si\u0119 kole, niemniej nawet w takich okoliczno\u015bciach mog\u0105, powodowane pozytywnymi pobudkami, pilnie anga\u017cowa\u0107 si\u0119 w prawe dzia\u0142ania w codziennym \u017cyciu. Owo zaznajomienie z cnot\u0105 mo\u017ce uaktywni\u0107 si\u0119 w chwili \u015bmierci, prowadz\u0105c do odrodzenia w wy\u017cszych sferach bytu. Z drugiej strony, wy\u017csi Bodhisattwowie, kt\u00f3rzy wkroczyli na \u015bcie\u017ck\u0119 widzenia, nie odradzaj\u0105 si\u0119 za spraw\u0105 karmy i negatywnych uczu\u0107, lecz mocy wsp\u00f3\u0142czucia wobec czuj\u0105cych istot i modlitw o ich dobro. S\u0105 w stanie wybra\u0107 miejsce i czas odrodzenia oraz przysz\u0142ych rodzic\u00f3w. Takim odrodzeniem, kt\u00f3rego jedynym celem jest pomaganie innym, kieruje si\u0142a wsp\u00f3\u0142czucia i modlitwy.<\/p>\n
Znaczenie tulku<\/p>\n
Wydaje si\u0119, \u017ce Tybeta\u0144czycy zacz\u0119li u\u017cywa\u0107 okre\u015blenia \u201etulku\u201d (cia\u0142o emanacji Buddy) na znak szacunku wobec rozpoznanych inkarnacji, z czasem jednak s\u0142owo to spowszednia\u0142o. Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c termin tulku odnosi si\u0119 do jednego z trzech lub czterech opisanych w sutrach aspekt\u00f3w Buddy. Wedle tych wyja\u015bnie\u0144 osoba pozostaj\u0105ca pod wp\u0142ywem szkodliwych uczu\u0107 i karmy posiada potencja\u0142 osi\u0105gni\u0119cia \u201ecia\u0142a prawdy\u201d (dharmakaji), sk\u0142adaj\u0105cego si\u0119 z \u201em\u0105dro\u015bci cia\u0142a prawdy\u201d i \u201enatury cia\u0142a prawdy\u201d. Pierwsze odnosi si\u0119 do \u201eprzebudzonego umys\u0142u Buddy\u201d, kt\u00f3ry w jednej chwili bezpo\u015brednio i dok\u0142adnie widzi wszystko takim, jakim jest. Dzi\u0119ki gromadzeniu zas\u0142ugi i m\u0105dro\u015bci przez d\u0142ugi czas nie ma w nim \u017cadnych szkodliwych uczu\u0107 ani ich \u015blad\u00f3w. Drugie odnosi si\u0119 do pustej natury tego wszechwiedz\u0105cego umys\u0142u. Oba razem s\u0105 aspektami Budd\u00f3w dla nich samych, ale nie, bezpo\u015brednio, dla innych. Aby im pomaga\u0107 Buddowie musz\u0105 wi\u0119c manifestowa\u0107 si\u0119 w dost\u0119pnych dla istot formach fizycznych. Ostateczny fizyczny aspekt Buddy to \u201ecia\u0142o doskona\u0142ej rado\u015bci\u201d (sambhogakaja), kt\u00f3re jest w zasi\u0119gu najwy\u017cszych Bodhisattw\u00f3w i ma pi\u0119\u0107 okre\u015blonych zdolno\u015bci, takich jak przebywanie w czystej krainie Akaniszta. Z niego manifestuj\u0105 si\u0119 niezliczone \u201ecia\u0142a emanacji \u2013 czyli \u201etulku\u201d (nirmanakaja) \u2013 jako dost\u0119pni nawet zwyk\u0142ym istotom bogowie lub ludzie. Te dwa fizyczne aspekty nazywa si\u0119 \u201ecia\u0142ami foremnymi\u201d; s\u0105 one przeznaczone dla innych.<\/p>\n
Istniej\u0105 trzy rodzaje cia\u0142a emanacji: pierwszy, \u201enajwy\u017cszy\u201d to, jak Siakjamuni, historyczny Budda, kt\u00f3ry manifestuje dwana\u015bcie czyn\u00f3w, takich jak przyj\u015bcie na \u015bwiat w wybranym przez siebie miejscu, i tak dalej; drugi, \u201eartystyczny\u201d, s\u0142u\u017c\u0105cy innym jako rzemie\u015blnik, malarz, i tak dalej; oraz trzeci, \u201einkarnowany\u201d, pojawiaj\u0105cy si\u0119 w rozmaitych postaciach \u2013 ludzi, b\u00f3stw, rzek, most\u00f3w, ro\u015blin leczniczych, drzew \u2013 by pomaga\u0107 czuj\u0105cym istotom. Inkarnacje duchowych mistrz\u00f3w nazywane w Tybecie \u201etulku\u201d nale\u017c\u0105 do kategorii trzeciej. Po\u015br\u00f3d nich zdarzaj\u0105 si\u0119 prawdziwe \u201einkarnowane cia\u0142a emanacji\u201d Budd\u00f3w, lecz nie musi dotyczy\u0107 to wszystkich. Po\u015br\u00f3d tybeta\u0144skich tulku mog\u0105 by\u0107 wcielenia najwy\u017cszych Bodhisattw\u00f3w, Bodhisattw\u00f3w na \u015bcie\u017ckach nagromadzenia i przygotowania oraz mistrz\u00f3w, kt\u00f3rzy w spos\u00f3b oczywisty nie wkroczyli jeszcze na \u015bcie\u017ck\u0119 Bodhisattwy. Tytu\u0142 \u201etulku\u201d nadaje si\u0119 wi\u0119c inkarnowanym Lamom na podstawie podobie\u0144stwa do Przebudzonych lub zwi\u0105zku z ich pewnymi przymiotami.<\/p>\n
Jak powiada Dziamjang Khjence \u0141angpo: \u201eReinkarnacja zachodzi po \u015bmierci poprzednika, emanacja za\u015b to manifestacja bez odej\u015bcia \u017ar\u00f3d\u0142a\u201d.<\/p>\n
Rozpoznawanie reinkarnacji<\/p>\n
Praktyka rozpoznawania to\u017csamo\u015bci na podstawie poprzedniego \u017cycia zaczyna si\u0119 w czasach Buddy Siakjamuniego. W czterech cz\u0119\u015bciach agama winaja pitaki, w d\u017aatakach, w \u201eSutrze m\u0105drych i g\u0142upich\u201d, w \u201eSutrze stu tysi\u0119cy karm\u201d i tak dalej znajdujemy mn\u00f3stwo przypowie\u015bci, w kt\u00f3rych Tathagata m\u00f3wi o dzia\u0142aniu karmy i o tym, jak pewne czyny z poprzedniego \u017cywota s\u0105 do\u015bwiadczane w \u017cyciu obecnym. R\u00f3wnie\u017c wielu indyjskich mistrz\u00f3w, kt\u00f3rzy \u017cyli w czasach p\u00f3\u017aniejszych, m\u00f3wi\u0142o o swoich wcze\u015bniejszych wcieleniach. Znamy mn\u00f3stwo takich historii, jednak system rozpoznawania i numerowania inkarnacji nie narodzi\u0142 si\u0119 w Indiach.<\/p>\n
Tybeta\u0144ski system rozpoznawania reinkarnacji<\/p>\n
Istnienie przesz\u0142ych i przysz\u0142ych \u017cywot\u00f3w uznawa\u0142a rodzima tradycja bon przed przeniesieniem buddyzmu do Tybetu \u2013 potem wierzyli w nie dos\u0142ownie wszyscy Tybeta\u0144czycy. Obyczaj rozpoznawania wciele\u0144 nauczaj\u0105cych Dharmy duchowych mistrz\u00f3w i modlenia si\u0119 do nich kultywowano w ca\u0142ym kraju. W wielu autentycznych, tybeta\u0144skich pismach, takich jak \u201eMani kabum\u201d, \u201ePi\u0119ciorakie nauki Kathang\u201d, czy pochodz\u0105cych od wspania\u0142ego, niezr\u00f3wnanego indyjskiego mistrza Dipankary Atisi i spisanych w XI wieku w Tybecie \u201eKsi\u0119gach uczni\u00f3w kadampy\u201d oraz \u201eKlejnotowej girlandzie\u201d znajdujemy opowie\u015bci o wcieleniach Arja Awalokite\u015bwary, niemniej wsp\u00f3\u0142czesna tradycja formalnego rozpoznawania inkarnacji mistrz\u00f3w narodzi\u0142a si\u0119 na pocz\u0105tku XIII wieku wraz z uznaniem Karmy Paksziego za wcielenie Dysum Khjenpy, kt\u00f3ry w tym celu pozostawi\u0142 uczniom przepowiedni\u0119. Od ponad dziewi\u0119ciuset lat by\u0142o siedemna\u015bcie inkarnacji Karmap\u00f3w. Podobnie, od chwili rozpoznania w Kundze Sangpo odrodzenia Khandro Czokji Dronme w XV wieku na \u015bwiat przysz\u0142o ponad dziesi\u0119\u0107 Dord\u017ce Phagmo z Samdingu. Po\u015br\u00f3d tulku rozpoznawanych w Tybecie s\u0105 mnisi i adepci \u015bwieccy, m\u0119\u017cczy\u017ani i kobiety. \u00d3w system zaadaptowa\u0142y p\u00f3\u017aniej inne tradycje buddyjskie oraz bon. Dzi\u015b mamy tulku we wszystkich s\u0142u\u017c\u0105cych Dharmie tybeta\u0144skich szko\u0142ach buddyjskich: sakja, gelug, kagju, njingma oraz dzonang i bodong. Nie ulega te\u017c w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce niekt\u00f3rzy spo\u015br\u00f3d owych tulku przynosz\u0105 wstyd.<\/p>\n
Wszechwiedz\u0105cy Gendun Drub, kt\u00f3ry by\u0142 uczniem Dzie Congkhapy, za\u0142o\u017cy\u0142 klasztor Taszilhunpo w Cangu i opiekowa\u0142 si\u0119 swymi uczniami. Zmar\u0142 w 1474 roku w wieku osiemdziesi\u0119ciu czterech lat. Cho\u0107 pocz\u0105tkowo nie podj\u0119to \u017cadnych krok\u00f3w w celu rozpoznania jego inkarnacji, musiano za ni\u0105 uzna\u0107 urodzonego (w 1476 roku) w Tanaku, w Cangu ch\u0142opca imieniem Sangje Czophel z uwagi na jego zdumiewaj\u0105c\u0105, doskona\u0142\u0105 pami\u0119\u0107 wydarze\u0144 z poprzedniego \u017cywota. W ten spos\u00f3b narodzi\u0142a si\u0119 tradycja poszukiwania i rozpoznawania inkarnacji, najpierw przez Labrang Gaden Phodrang, a nast\u0119pnie przez rz\u0105d Gaden Phodrang.<\/p>\n
Sposoby rozpoznawania inkarnacji<\/p>\n
Wraz z powstaniem systemu rozpoznawania tulku zacz\u0119\u0142y rozwija\u0107 si\u0119 s\u0142u\u017c\u0105ce temu procedury. Do najwa\u017cniejszych nale\u017c\u0105 pozostawienie przez odchodz\u0105cego listu-przepowiedni b\u0105d\u017a pewnych wskaz\u00f3wek, pojawienie si\u0119 okre\u015blonych znak\u00f3w, pami\u0119\u0107 i relacje z poprzedniego \u017cycia czy wreszcie wskazanie przez nast\u0119pc\u0119 przedmiot\u00f3w nale\u017c\u0105cych do poprzednika b\u0105d\u017a rozpoznawanie bliskich mu ludzi. Korzystano te\u017c z innych metod: proszono o wr\u00f3\u017cb\u0119 wiarygodnych duchowych mistrz\u00f3w, zasi\u0119gano rady \u015bwiatowych wyroczni przemawiaj\u0105cych przez pogr\u0105\u017cone w transie medium czy te\u017c szukano wizji w wodach \u015bwi\u0119tych jezior, takich jak po\u0142o\u017cone na po\u0142udnie od Lhasy Lhamo Lhaco.<\/p>\n
W przypadku pojawienia si\u0119 wi\u0119cej ni\u017c jednego obiecuj\u0105cego kandydata i trudno\u015bci z dokonaniem wyboru, ostateczn\u0105 decyzj\u0119 podejmowano przy pomocy losowania kulek z ciasta (zen tak), wzywaj\u0105c prawd\u0119 przed \u015bwi\u0119tym wizerunkiem.<\/p>\n
Emanacja przed \u015bmierci\u0105 poprzednika (ma-dhe tulku)<\/p>\n
Najcz\u0119\u015bciej inkarnacj\u0105 jest kto\u015b, rodz\u0105cy si\u0119 w ludzkim ciele po odej\u015bciu poprzednika. Z regu\u0142y zwyk\u0142e istoty nie s\u0105 w stanie manifestowa\u0107 emanacji przed \u015bmierci\u0105 (ma-dhe tulku), lecz potrafi\u0105 to wy\u017csi Bodhisattwowie, kt\u00f3rzy mog\u0105 ukazywa\u0107 si\u0119 w setkach i tysi\u0105cach cia\u0142 jednocze\u015bnie. W tybeta\u0144skim systemie rozpoznawania tulku s\u0105 emanacje, kt\u00f3re nale\u017c\u0105 do tego samego strumienia umys\u0142u co poprzednik, emanacje zwi\u0105zane z nim moc\u0105 karmy i modlitw, oraz emanacje pob\u0142ogos\u0142awione i mianowane.<\/p>\n
G\u0142\u00f3wnym celem pojawienia si\u0119 inkarnacji jest kontynuowanie niedoko\u0144czonego dzie\u0142a w s\u0142u\u017cbie Dharmy i istot. W przypadku Lamy, b\u0119d\u0105cego zwyk\u0142\u0105 istot\u0105, zamiast emanacji nale\u017c\u0105cej do tego samego strumienia \u015bwiadomo\u015bci za emanacj\u0119 uzna\u0107 mo\u017cna kogo\u015b zwi\u0105zanego z nim lub z ni\u0105 czyst\u0105 karm\u0105 i moc\u0105 modlitw. Skoro przyjmuje si\u0119 to w przypadku istot zwyk\u0142ych, emanacja przed \u015bmierci\u0105, nie nale\u017c\u0105ca do jednego strumienia umys\u0142u, jest do przyj\u0119cia. Bywa, \u017ce wysoki lama ma jednocze\u015bnie kilka inkarnacji \u2013 cia\u0142a, mowy, umys\u0142u i tak dalej. W ostatnich czasach s\u0142ynne wcielenia poprzedzaj\u0105ce \u015bmier\u0107 to cho\u0107by Dudziom Dziddral Jesze Dord\u017ce czy Czogje Triczen Nga\u0142ang Khjenrab.<\/p>\n
Z\u0142ota urna<\/p>\n
Wraz z post\u0119puj\u0105c\u0105 degeneracj\u0105 tej epoki i rozpoznawaniem \u2013 r\u00f3wnie\u017c z powod\u00f3w politycznych \u2013 coraz wi\u0119kszej liczby Lam\u00f3w, zacz\u0119to czyni\u0107 to w spos\u00f3b niew\u0142a\u015bciwy b\u0105d\u017a w\u0105tpliwy, przynosz\u0105c ogromne szkody Dharmie.<\/p>\n
Podczas konfliktu z Gurkhami (1791-93) rz\u0105d Tybetu musia\u0142 prosi\u0107 Mand\u017cur\u00f3w o pomoc militarn\u0105. Gurkhowie zostali wyparci, lecz cesarscy urz\u0119dnicy przedstawili dwudziestodziewi\u0119ciopunktow\u0105 propozycj\u0119 pod pretekstem usprawnienia tybeta\u0144skiej administracji. Zawiera\u0142a ona sugesti\u0119 losowania ze z\u0142otej urny [imion] inkarnacji Dalajlam\u00f3w, Panczenlam\u00f3w i Hutuktu (mongolski tytu\u0142 nadawany wysokim Lamom). Procedur\u0119 t\u0119 zastosowano wi\u0119c w przypadku kilku Dalajlam\u00f3w, Panczenlam\u00f3w i innych hierarch\u00f3w. Stosowny rytua\u0142 napisa\u0142 VIII Dalajlama Dziampel Gjaco. Mimo [formalnego] wprowadzenia owego systemu nie przestrzegano go w przypadku dziewi\u0105tego, trzynastego i czternastego Dalajlamy, czyli mnie.<\/p>\n
Autentyczn\u0105 inkarnacj\u0119 X Dalajlamy r\u00f3wnie\u017c odnaleziono wcze\u015bniej i nie zastosowano owej procedury, cho\u0107 og\u0142oszono, \u017ce mia\u0142o to miejsce, by udobrucha\u0107 Mand\u017cur\u00f3w.<\/p>\n
Urny u\u017cyto wi\u0119c tylko w przypadku jedenastego i dwunastego Dalajlamy, mimo \u017ce tego drugiego rozpoznano ju\u017c wcze\u015bniej. Innymi s\u0142owy, t\u0105 metod\u0105 wskazano Dalajlam\u0119 jedynie raz. Podobnie w przypadku Panczenlam\u00f3w, spo\u015br\u00f3d kt\u00f3rych wybrano tak tylko \u00f3smego i dziewi\u0105tego. System narzucili Mand\u017curowie, lecz Tybeta\u0144czycy nie ufali mu, nie mia\u0142 bowiem pierwiastka duchowego. Z drugiej strony, gdyby podchodzono do niego powa\u017cnie, m\u00f3g\u0142by zosta\u0107 por\u00f3wnany do losowania kulek z ciasta [zawieraj\u0105cych imiona kandydat\u00f3w].<\/p>\n
W 1880 roku, podczas intronizacji XIII Dalajlamy jako wcielenia poprzednika, wci\u0105\u017c istnia\u0142y pozosta\u0142o\u015bci wi\u0119zi kap\u0142an-opiekun, kt\u00f3ra \u0142\u0105czy\u0142a Tybet i Mand\u017cur\u00f3w. Autentyczno\u015b\u0107 inkarnacji potwierdzili VIII Panczenlama, przepowiednie wyroczni Neczung i Samje oraz wizje, jakie ukaza\u0142y si\u0119 w Lhamo Lhaco, po urn\u0119 wi\u0119c nie si\u0119gni\u0119to. M\u00f3wi o tym wyra\u017anie sam XIII Dalajlama w swoim testamencie, kt\u00f3ry sporz\u0105dzi\u0142 w roku wodnej ma\u0142py (1932): \u201eJak wszyscy wiecie, nie wybrano mnie zgodnie ze zwyczajem losuj\u0105c los ze z\u0142otej urny, lecz za spraw\u0105 przepowiedni i wr\u00f3\u017cb. To na ich podstawie zosta\u0142em rozpoznany i intronizowany\u201d.<\/p>\n
Kiedy w 1939 roku intronizowano mnie jako XIV Dalajlam\u0119 zwi\u0105zek kap\u0142an-opiekun mi\u0119dzy Tybetem a Chinami ju\u017c nie istnia\u0142. Nie by\u0142o wi\u0119c ani problemu, ani potrzeby korzystania ze z\u0142otej urny. Powszechnie wiadomo, \u017ce procedura rozpoznania inkarnacji, jak\u0105 zastosowali regent i Zgromadzenie Narodowe, obejmowa\u0142a przepowiednie wysokich lam\u00f3w i wyroczni oraz wizje z w\u00f3d Lhamo Lhaco; Chi\u0144czycy nie mieli w tym \u017cadnego udzia\u0142u. Niemniej urz\u0119dnicy Guomindangu sprytnie \u0142gali p\u00f3\u017aniej w gazetach, \u017ce wyrazili zgod\u0119 na pomini\u0119cie losowania, \u017ce ceremonii mojej intronizacji przewodniczy\u0142 Wu Czung-tsin, i tak dalej. K\u0142amstwa te zdementowa\u0142 uznawany przez Chi\u0144sk\u0105 Republik\u0119 Ludow\u0105 za \u201epost\u0119powca\u201d Ngabo Nga\u0142ang Dzigme, wiceprzewodnicz\u0105cy Sta\u0142ego Komitetu Og\u00f3lnochi\u0144skiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych, podczas drugiego posiedzenia pi\u0105tego Zgromadzenia Tybeta\u0144skiego Regionu Autonomicznego (31 lipca 1989 roku). Na zako\u0144czenie przem\u00f3wienia, podczas kt\u00f3rego opisa\u0142 fakty i przedstawi\u0142 dowody w postaci dokument\u00f3w, zapyta\u0142: \u201ePo co partia komunistyczna mia\u0142aby i\u015b\u0107 w \u015blady i powtarza\u0107 k\u0142amstwa Guomindangu?\u201d.<\/p>\n
Zwodnicza strategia i z\u0142udne nadzieje<\/p>\n
W ostatnich czasach mieli\u015bmy do czynienia z przypadkami nieodpowiedzialnych zarz\u0105dc\u00f3w bogatych klasztornych posiad\u0142o\u015bci, kt\u00f3rzy pos\u0142ugiwali si\u0119 nieodpowiednimi metodami podczas rozpoznawania inkarnacji, co szkodzi Dharmie, spo\u0142eczno\u015bci monastycznej i naszemu spo\u0142ecze\u0144stwu. Co wi\u0119cej, od czas\u00f3w mand\u017curskich w\u0142adze chi\u0144skie pr\u00f3bowa\u0142y pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 buddyzmem, buddyjskimi mistrzami i tulku jako narz\u0119dziami politycznej manipulacji w sprawach tybeta\u0144skich i mongolskich. Dzi\u015b autorytarni przyw\u00f3dcy Chi\u0144skiej Republiki Ludowej, kt\u00f3rzy jako komuni\u015bci religi\u0119 odrzucaj\u0105, wci\u0105\u017c mieszaj\u0105 si\u0119 w \u017cycie religijne, prowadz\u0105c tak zwane kampanie reedukacyjne i og\u0142aszaj\u0105c obowi\u0105zuj\u0105cy od 1 wrze\u015bnia 2007 roku \u201eDokument nr 5\u201d, maj\u0105cy kontrolowa\u0107 rozpoznawanie inkarnacji. To niegodziwe i haniebne. Stosowanie niew\u0142a\u015bciwych metod wskazywania nowych wciele\u0144 s\u0142u\u017cy zag\u0142adzie naszych rodzimych, unikalnych tradycji i przynosi szkody, kt\u00f3re trudno b\u0119dzie naprawi\u0107.<\/p>\n
Co wi\u0119cej, m\u00f3wi\u0105, \u017ce czekaj\u0105 na moj\u0105 \u015bmier\u0107 i \u017ce sami rozpoznaj\u0105 wybranego przez siebie XV Dalajlam\u0119. Nowe przepisy, rozporz\u0105dzenia i ostatnie deklaracje wskazuj\u0105 jasno, \u017ce opracowali szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 strategi\u0119, maj\u0105c\u0105 oszuka\u0107 Tybeta\u0144czyk\u00f3w, wyznawc\u00f3w tybeta\u0144skiej tradycji buddyzmu i spo\u0142eczno\u015b\u0107 mi\u0119dzynarodow\u0105. Poniewa\u017c spoczywa na mnie odpowiedzialno\u015b\u0107 za chronienie Dharmy i czuj\u0105cych istot oraz przeciwdzia\u0142anie tak szkodliwym planom, og\u0142aszam, co nast\u0119puje.<\/p>\n
Nast\u0119pna inkarnacja Dalajlamy<\/p>\n
Jak ju\u017c wspomnia\u0142em reinkarnacja [tulku] winna by\u0107 aktem wolnej woli lub przynajmniej owocem karmy, zas\u0142ugi i modlitw. Zatem decydowa\u0107 o tym, gdzie i jak si\u0119 odrodzi oraz w jaki spos\u00f3b nowe wcielenie rozpozna\u0107, mo\u017ce wy\u0142\u0105cznie odradzaj\u0105ca si\u0119 osoba. Fakty s\u0105 takie, \u017ce nikt jej nie mo\u017ce do niczego zmusi\u0107 ani ni\u0105 manipulowa\u0107. Mieszanie si\u0119 w system reinkarnacji, a zw\u0142aszcza kolejnych wciele\u0144 Dalajlamy i Panczenlamy, jest szczeg\u00f3lnie niestosowne w przypadku chi\u0144skich komunist\u00f3w, kt\u00f3rzy stanowczo odrzucaj\u0105 ide\u0119 przesz\u0142ych i przysz\u0142ych \u017cywot\u00f3w, o inkarnacji tulku nie wspominaj\u0105c. Zaprzeczaj\u0105 w ten spos\u00f3b w\u0142asnej ideologii politycznej i obna\u017caj\u0105 sw\u0105 dwulicowo\u015b\u0107. Gdyby ta sytuacja mia\u0142a trwa\u0107, nie zaakceptuj\u0105 jej ani Tybeta\u0144czycy, ani wyznawcy buddyzmu tradycji tybeta\u0144skiej.<\/p>\n
W wieku lat oko\u0142o dziewi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu rozpoczn\u0119 konsultacje z wysokimi Lamami r\u00f3\u017cnych tradycji buddyzmu tybeta\u0144skiego, spo\u0142eczno\u015bci\u0105 tybeta\u0144sk\u0105 i wiernymi, by zdecydowa\u0107, czy instytucja Dalajlamy trwa\u0107 ma nadal. Decyzj\u0119 podejm\u0119 na tej podstawie. Je\u015bli oka\u017ce si\u0119, \u017ce tak, \u017ce jest potrzeba rozpoznania XV Dalajlamy, odpowiedzialno\u015b\u0107 za to spocznie przede wszystkich na przedstawicielach Trustu Gaden Phodrang Dalajlamy. Powinni oni skonsultowa\u0107 si\u0119 z przyw\u00f3dcami poszczeg\u00f3lnych tybeta\u0144skich szk\u00f3\u0142 buddyjskich oraz z wiarygodnymi, zwi\u0105zanymi przysi\u0119gami Opiekunami Dharmy maj\u0105cymi nierozerwaln\u0105 wi\u0119\u017a z lini\u0105 Dalajlam\u00f3w. Zasi\u0119gn\u0105wszy ich rady, powinni prowadzi\u0107 poszukiwania i proces rozpoznania zgodnie z utart\u0105 tradycj\u0105. Zostawi\u0119 im w tej sprawie jasne, pisemne wskaz\u00f3wki. Maj\u0105c to w pami\u0119ci, poza inkarnacj\u0105 wskazan\u0105 przy pomocy prawowitych metod, nie zostanie uznany \u017caden inny kandydat wskazany w celach politycznych przez kogokolwiek \u2013 w tym przez tych w Chi\u0144skiej Republice Ludowej.<\/p>\n
Dharamsala [24 wrze\u015bnia 2011]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Rodacy w kraju i poza jego granicami, wyznawcy tybeta\u0144skiej tradycji buddyzmu oraz wszyscy maj\u0105cy zwi\u0105zek z Tybetem i Tybeta\u0144czykami: dzi\u0119ki dalekowzroczno\u015bci naszych dawnych kr\u00f3l\u00f3w, ministr\u00f3w i uczonych-adept\u00f3w w ca\u0142ej Krainie \u015aniegu rozkwita\u0142y pe\u0142ne nauki Buddy, pochodz\u0105ce z ksi\u0105g i do\u015bwiadcze\u0144 pouczenia trzech pojazd\u00f3w i czterech rodzaj\u00f3w tantr oraz zwi\u0105zanych z nimi zagadnie\u0144 i dyscyplin. Tybet […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2827,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[23,49,27,26],"class_list":["post-2826","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-tybetanczykow","tag-buddyzm","tag-dalajlama","tag-historia","tag-polityka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2826","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2826"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2826\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10511,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2826\/revisions\/10511"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2827"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2826"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2826"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2826"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}