Znam ci\u0119, wiem o tobie wszystko, bo jestem z tob\u0105 zawsze. Jeste\u015b normalnym cz\u0142owiekiem, masz pi\u0119\u0107 zmys\u0142\u00f3w, jak wszyscy. Ale twoja inteligencja, wiedza, szczero\u015b\u0107, cierpliwo\u015b\u0107 i odwaga czyni ci\u0119 lepszym od wielu.<\/p>\n
<\/p>\n
Jeste\u015b przecie\u017c cz\u0142owiekiem nieszcz\u0119\u015bliwym. Twoim narodzinom nie towarzyszy\u0142y \u017cadne pomy\u015blne znaki \u2013 nie zatrz\u0119s\u0142a si\u0119 Ziemia, nie rozkwit\u0142y t\u0119cze. Wstyd powiedzie\u0107, ale przyszed\u0142e\u015b na ten \u015bwiat, wrzeszcz\u0105c wniebog\u0142osy. Tw\u00f3j ociec nie posiada\u0142 si\u0119 ze szcz\u0119\u015bcia, kiedy zobaczy\u0142, \u017ce jeste\u015b ch\u0142opcem. Pobieg\u0142 na dach z muszl\u0105 i, jak ka\u017ce stary obyczaj, trzykrotnie w ni\u0105 zad\u0105\u0142, by og\u0142osi\u0107 wszem i wobec twoje narodziny. Pob\u0142ogos\u0142awiony synem, z\u0142o\u017cy\u0142 r\u0119ce na sercu i modli\u0142 si\u0119 tak o spe\u0142nienie twoich wszystkich pragnie\u0144.<\/p>\n
Zaraz po wydaniu ci\u0119 na \u015bwiat matka, cho\u0107 przeszywa\u0142 j\u0105 niewyobra\u017calny b\u00f3l, unios\u0142a g\u0142ow\u0119, \u017ceby sprawdzi\u0107, czy jeste\u015b ch\u0142opcem czy dziewczynk\u0105, i czy niczego nie brakuje twoim pi\u0119ciu zmys\u0142om. Tw\u00f3j p\u0142acz s\u0142yszeli tylko rodzice, a d\u017awi\u0119k konchy \u2013 ledwie garstka s\u0105siad\u00f3w. Nikt nie wiedzia\u0142, \u017ce tw\u00f3j ojciec si\u0119 za ciebie modli; nie us\u0142ysza\u0142y go nawet lokalne b\u00f3stwa i opiekunowie. B\u00f3l pozosta\u0142 za\u015b tajemnic\u0105 twojej matki.<\/p>\n
Jeste\u015b nieszcz\u0119\u015bliwym dzieckiem. Kiedy przyszed\u0142e\u015b na \u015bwiat, byli przy tobie ojciec i matka, ale dwie godziny p\u00f3\u017aniej on znikn\u0105\u0142. Od tego czasu jeste\u015b sierot\u0105.<\/p>\n
Twoi rodzicie wiele razem przeszli \u2013 by\u0142 w tym smutek, by\u0142 i \u015bmiech. Je\u015bli chcesz pozna\u0107 ich histori\u0119, zapytaj, prosz\u0119, matk\u0119. Ona ci powie, jak \u017cyli z twoim ojcem.<\/p>\n
Ja musz\u0119 jednak opowiedzie\u0107 ci o czym\u015b, czego nie mo\u017cesz pami\u0119ta\u0107 \u2013 o dniu twoich narodzin.<\/p>\n
Jeste\u015b naprawd\u0119 nieszcz\u0119\u015bliwym dzieckiem. Jeste\u015b jednym z dzieci, kt\u00f3re przysz\u0142y na \u015bwiat w czasie rewolucji kulturalnej. Urodzi\u0142e\u015b si\u0119 w 1968 roku, nie wiesz kiedy. Nawet twoja matka nie zna daty. Przyszed\u0142e\u015b na ten \u015bwiat, gdy ludzie zwalczali cztery prze\u017cytki \u2013 stare my\u015blenie, stare obyczaje, star\u0105 kultur\u0119 i stare nawyki \u2013 oraz krzyczeli: \u201eRewolucja nie jest zbrodni\u0105! Trzeba si\u0119 buntowa\u0107!\u201d. Zbrodnia twojego ojca polega\u0142a na tym, i\u017c naprawd\u0119 wierzy\u0142, \u017ce trzeba.<\/p>\n
Dwie godziny po twoich narodzinach do waszego domu przysz\u0142o pi\u0119ciu czy sze\u015bciu czerwonogwardzist\u00f3w z pa\u0142kami. Jeden z nich nazywa\u0142 si\u0119 Samten i by\u0142 najlepszym przyjacielem twojego ojca, kt\u00f3rego zbrodnia mia\u0142a zwi\u0105zek z twymi narodzinami. Polega\u0142a na trzykrotnym zad\u0119ciu w konch\u0119, og\u0142aszaj\u0105cym \u015bwiatu twoje narodziny. To by\u0142a jego zbrodnia.<\/p>\n
Czerwonogwardzi\u015bci zwi\u0105zali twojemu ojcu r\u0119ce na plecach i powlekli na postronku, kt\u00f3ry zarzucili mu na kark. Krzykn\u0105\u0142: \u201eSynku, szcz\u0119\u015bcie moje!\u201d, odwracaj\u0105c si\u0119, by na ciebie spojrze\u0107. Z oczu p\u0142yn\u0119\u0142y mu \u0142zy. Nie mo\u017cesz wiedzie\u0107, jak czu\u0142 si\u0119 wtedy tw\u00f3j ojciec. Nawet ja nie umiem tego opisa\u0107. Tw\u00f3j ojciec nie wr\u00f3ci\u0142 ju\u017c do domu.<\/p>\n
Nie musz\u0119 ci m\u00f3wi\u0107, jak czu\u0142a si\u0119 wtedy twoja matka i w jakiej znale\u017ali\u015bcie si\u0119 sytuacji, bo ona to wie i opowie ci o tym. Nie wiesz jednak, co sta\u0142o si\u0119 z twoim ojcem, gdy was opu\u015bci\u0142. Nie wie tego nawet twoja matka. Musz\u0119 wi\u0119c opowiedzie\u0107 ci o tym. Wys\u0142uchaj mnie, prosz\u0119.<\/p>\n
Tw\u00f3j ojciec by\u0142 odwa\u017cnym, naprawd\u0119 odwa\u017cnym m\u0119\u017cczyzn\u0105. Mia\u0142 dwadzie\u015bcia dziewi\u0119\u0107 lat, gdy hunwejbini wlekli go na postronku w deszcz i dziki wiatr. Rozleg\u0142 si\u0119 grzmot. To nie m\u00f3g\u0142 by\u0107 dobry znak, zwi\u0105zany z twoimi narodzinami. To by\u0142 omen, \u017ce zostaniesz sierot\u0105.<\/p>\n
Twoi przodkowie mieli co\u015b, na czym mogli polega\u0107: Trzy Klejnoty, a twoja wie\u015b co\u015b drogocennego, co\u015b, czemu ca\u0142e pokolenia zanosi\u0142y hojne dary \u2013 g\u00f3ruj\u0105cy nad ni\u0105 klasztor.<\/p>\n
Czerwonogwardzi\u015bci zaprowadzili twojego ojca, bij\u0105c go przez ca\u0142\u0105 drog\u0119, w\u0142a\u015bnie do tego klasztoru. Do niedawna nad jego bram\u0105 widnia\u0142 napis <\/span>Dga De Zil Nen Ling, Miejsce Ujarzmienia Wrog\u00f3w, zast\u0105piony teraz tablic\u0105 Mimang Czikhang, \u015awietlica Ludowa. <\/span><\/p>\n Jeszcze przed kilku laty mnisi intonowali tu koj\u0105ce modlitwy: \u201ePrzyjmuj\u0119 schronienie w Buddzie. Przyjmuj\u0119 schronienie w Dharmie. Przyjmuj\u0119 schronienie w Sandze. Przyjmuj\u0119 schronienie w Trzech Klejnotach\u201d. Teraz wszyscy skandowali: \u201eNa pohybel Trzem Klejnotom! Niech \u017cyje Przewodnicz\u0105cy Mao!\u201d.<\/p>\n Nie tak dawno zbiera\u0142o si\u0119 tu wielu m\u0142odych ludzi z twojej wioski, \u017ceby razem pali\u0107 kadzid\u0142o. Gdy jego dym unosi\u0142 si\u0119 w niebo, krzyczeli: \u201e<\/span>Lhagjallo, opiekunie Amnje Njanczen, kiki soso lhagjallo!\u201d. Dzi\u015b mury trz\u0119s\u0142y si\u0119 od hase\u0142: \u201eReligia, bogowie i opiekunowie to zabobony! Zniszczy\u0107 cztery stare!\u201d. <\/span><\/p>\n W dniu twoich narodzin zorganizowano wiec walki z kontrrewolucj\u0105. Na podium sta\u0142 sekretarz Zheng, otoczony dumnymi z siebie cz\u0142onkami partii. Kontrrewolucjoni\u015bci \u2013 w tym tw\u00f3j ojciec \u2013 zmienili wszystkich mieszka\u0144c\u00f3w wioski w prawdziwych bohater\u00f3w. Lud pa\u0142a\u0142 gniewem. Sk\u0105d wzi\u0105\u0142 si\u0119 \u00f3w gniew? Spyta\u0142bym o to bog\u00f3w, je\u015bli mo\u017cna na jakich\u015b polega\u0107. Ale to nie by\u0142 czas wiary.<\/p>\n Sekretarz Zheng otworzy\u0142 wiec, wyliczaj\u0105c kontrrewolucjonist\u00f3w i ich zbrodnie: Damcze \u2013 picie ludzkiej krwi i jedzenie ludzkiego mi\u0119sa. Lhagjal \u2013 wiara w religi\u0119, bog\u00f3w i opiekun\u00f3w. Sonam \u2013 zwi\u0105zki z klik\u0105 dalaja. Geden \u2013 oszukiwanie i okradanie ludu.<\/p>\n To byli kontrrewolucjoni\u015bci. Ka\u017cdy mia\u0142 wysok\u0105 papierow\u0105 czapk\u0119 i kwadratow\u0105 tablic\u0119 na piersi. Na tablicach umieszczono opis zbrodni i czerwony znak. Jednym z owych m\u0119\u017cczyzn by\u0142 tw\u00f3j ociec. Powiem ci teraz, jak nazywa\u0142 si\u0119 tw\u00f3j ojciec. Tw\u00f3j ojciec nazywa\u0142 si\u0119 Lhagjal. Lhagjal wierzy\u0142 w religi\u0119, bog\u00f3w i opiekun\u00f3w. Tw\u00f3j ojciec. A wszystko to wydarzy\u0142o si\u0119 w dniu twoich narodzin. Dlatego jeste\u015b nieszcz\u0119\u015bliwym dzieckiem.<\/p>\n Najlepszy przyjaciel twojego ojca, Samten, zosta\u0142 bohaterem. Uderzy\u0142 twego ojca w twarz i powiedzia\u0142: \u201eLhagjalu, kontrrewolucjonisto, je\u015bli istniej\u0105 bogowie, przywo\u0142aj ich tutaj\u201d. Tw\u00f3j ociec zacisn\u0105\u0142 z\u0119by i podni\u00f3s\u0142 g\u0142ow\u0119.<\/p>\n \u201eZadzierasz \u0142eb? Rzucasz wyzwanie partii?!\u201d, wykrzykn\u0105\u0142 Samten i wbi\u0142 mu palec w oko.<\/p>\n Opowiem ci teraz, co by\u0142o dalej. Czerwonogwardzi\u015bci zabrali zbrodniarzy, w tym twego ojca, do miasta Rebgong. By\u0142o tam ju\u017c wielu kontrrewolucjonist\u00f3w, kt\u00f3rych zwieziono z ca\u0142ego okr\u0119gu: Szar Kalden Gjaco, Alak Dangkar, w\u00f3dz Gjolpo Lingcang, Rong\u0142o Nangso i wielu, wielu innych. Wszystkich oskar\u017cono o kontrrewolucj\u0119. Otoczyli ich \u017co\u0142nierze z karabinami i hunwejbini z ksi\u0105\u017ceczkami, kt\u00f3re zawiera\u0142y wybrane my\u015bli przewodnicz\u0105cego Mao. Wszyscy krzyczeli: \u201ePrecz z kontrrewolucj\u0105!\u201d, \u201eNiech \u017cyje Przewodnicz\u0105cy Mao!\u201d.<\/p>\n Ko\u0144czy\u0142 si\u0119 dzie\u0144 twoich narodzin. S\u0142o\u0144ce powoli uk\u0142ada\u0142o si\u0119 za g\u00f3r\u0105 na zachodzie. Gwarne miasto Rebgong pogr\u0105\u017ca\u0142o si\u0119 w mroku i ciszy. Kontrrewolucjonist\u00f3w podzielono na dwie grupy, za\u0142adowano na dwie ci\u0119\u017car\u00f3wki i wywieziono na p\u00f3\u0142noc. Nikt nie wie dok\u0105d.<\/p>\n Samochody z kontrrewolucjonistami rozp\u0142yn\u0119\u0142y si\u0119 w nocnej ciszy. Tak mi przykro. To wszystko, co wiem o twoim ojcu. Nie wiem, czy \u017cyje czy umar\u0142. Wiem tylko, \u017ce do tej pory nie wr\u00f3ci\u0142 do domu.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Palden Gjal \u2013 dziennikarz i poeta, uciek\u0142 z Tybetu w 1988 roku. Wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 mi\u0119dzy innymi z TIN, University of London oraz Radiem Wolna Azja (RFA)<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Znam ci\u0119, wiem o tobie wszystko, bo jestem z tob\u0105 zawsze. Jeste\u015b normalnym cz\u0142owiekiem, masz pi\u0119\u0107 zmys\u0142\u00f3w, jak wszyscy. Ale twoja inteligencja, wiedza, szczero\u015b\u0107, cierpliwo\u015b\u0107 i odwaga czyni ci\u0119 lepszym od wielu.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2909,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[27,46],"class_list":["post-2908","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-tybetanczykow","tag-historia","tag-sztuka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2908","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2908"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2908\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2910,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2908\/revisions\/2910"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2909"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2908"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2908"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2908"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}