{"id":3597,"date":"2016-10-27T06:21:20","date_gmt":"2016-10-27T04:21:20","guid":{"rendered":"http:\/\/www.hfhrpol.waw.pl\/tybet\/?p=3597"},"modified":"2018-03-12T13:23:17","modified_gmt":"2018-03-12T12:23:17","slug":"oser-slady-roku-szczura","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=3597","title":{"rendered":"Oser: \u015alady roku szczura"},"content":{"rendered":"
Rok po roku dzie\u0144 pami\u0119ci up\u0142ywa\u0142 w ciszy,<\/div>\n
A\u017c w tym<\/em> wybuch\u0142o: ten wybieg\u0142, ta krzycza\u0142a,<\/div>\n
Wielu bezimiennych chowaj\u0105cych si\u0119 od zawsze w cieniu<\/div>\n
Zrzuci\u0142o fotorealistyczne maski zadowolenia.<\/div>\n
Chwila zmieni\u0142a si\u0119 w wieczno\u015b\u0107: wymazani, stali si\u0119 tajemnic\u0105 pa\u0144stwow\u0105.<\/div>\n

 <\/p>\n

<\/p>\n

O \u015bwicie ukradkiem otwieram drzwi.<\/div>\n
Czy mijani dzi\u015b ludzie b\u0119d\u0105 nosi\u0107 znami\u0119 roku szczura?<\/div>\n
S\u0105dz\u0119, \u017ce uda mi si\u0119 zobaczy\u0107 rzeczy, kt\u00f3rych widzie\u0107 nie wolno.<\/div>\n

 <\/p>\n

Po drodze mijam naprawiaczy but\u00f3w, dorabiaczy kluczy, kopaczy urobku, stawiaczy tam:<\/div>\n
Zapracowanych migrant\u00f3w w codziennym znoju,<\/div>\n
Gotowych od \u015bwitu jak wygl\u0105daj\u0105ce g\u0142odnego ciep\u0142e bu\u0142eczki.<\/div>\n

 <\/p>\n

Na ka\u017cdym skrzy\u017cowaniu dodatkowi str\u00f3\u017ce (specjalni, w czarnych mundurach),<\/div>\n
Odwr\u00f3ceni do siebie plecami, opancerzeni, \u015bciskaj\u0105cy tarcze i bro\u0144,<\/div>\n
Wsz\u0119dzie tabuny szpicli i w\u015bcibskie obiektywy kamer,<\/div>\n
Grupki m\u0119\u017cczyzn z papierosami w ustach i rozbieganymi oczami,<\/div>\n
Gotowych ruszy\u0107 za ka\u017cdym, kto si\u0119 czym\u015b odr\u00f3\u017cnia.<\/div>\n

 <\/p>\n

Moje spojrzenie przyci\u0105gaj\u0105 dwa sklepowe manekiny<\/div>\n
Ubrane w tanie, kuse, jaskrawe podkoszulki<\/div>\n
I sznury na szyjach, jakby nieszcz\u0119sne istoty powiesi\u0142y si\u0119 na antyw\u0142amaniowej kracie.<\/div>\n
Czy\u017cby ich pan s\u0105dzi\u0142, \u017ce kto\u015b b\u0119dzie z nimi ucieka\u0142?<\/div>\n

 <\/p>\n

Zwykle przystaj\u0119 w Dzongjab Lukhangu<\/div>\n
Ch\u0142on\u0105c nowinki i plotki w ojczystym j\u0119zyku,<\/div>\n
Ale dzi\u015b mimowolnie wzdrygam si\u0119 i zamykam oczy:<\/div>\n
Po\u015brodku zamykaj\u0105cego perspektyw\u0119, sk\u0105panego w s\u0142o\u0144cu dachu Potali<\/div>\n
Tkwi czerwony sztandar z pi\u0119cioma gwiazdami \u2013<\/div>\n
Odnalezione narz\u0119dzie zbrodni.<\/div>\n
Promienie s\u0142o\u0144ca przypominaj\u0105 \u015bwiat\u0142o, kt\u00f3re zapala si\u0119 w bardo<\/em>,<\/div>\n
Tyle \u017ce dla nas nadziej\u0105 nie jest \u017cywot przysz\u0142y, a te dawno minione.<\/div>\n

 <\/p>\n

Dochodz\u0119 do wierzbowego gaju, kt\u00f3ry odrasta po wycince,<\/div>\n
D\u0142ugi sznur zatopionych flag modlitewnych zn\u00f3w \u0142opoce na wietrze.<\/div>\n
Staw zdaje si\u0119 starym jeziorem obleczonym zielonymi \u0142\u0105kami,<\/div>\n
M\u0142odzi ludzie z ko\u0142ysz\u0105cych si\u0119 na nim \u0142\u00f3dek<\/div>\n
Maj\u0105 na sobie tak pyszne jedwabie i klejnoty,<\/div>\n
Jakby wr\u00f3cili przed chwil\u0105 z krainy umar\u0142ych.<\/div>\n
Wyj\u0119ta z piosenki \u015bwi\u0105tynka na wyspie<\/div>\n
I sceny ze snu albo fresku \u2013 nosz\u0105 przecie\u017c \u015blady no\u017ca.<\/div>\n
Czy rany mog\u0105 goi\u0107 si\u0119 na rozkaz?<\/div>\n
Wszystkie blizny wywabia\u0107 bez \u015bladu?<\/div>\n
Czy\u017cby\u015bmy mogli \u017cy\u0107 w tym rozgardiaszu jak dawniej, jakby nic si\u0119 nie sta\u0142o?<\/div>\n

 <\/p>\n

Zmrok zapada szybko, z zaskoczenia,<\/div>\n
Przynosz\u0105c z sob\u0105 st\u0142umiony grzmot kolumny woz\u00f3w bojowych.<\/div>\n
Odbijam si\u0119 od \u015bciany najr\u00f3\u017cniejszych chi\u0144skich akcent\u00f3w i policyjnych gwizdk\u00f3w,<\/div>\n
Tej aureoli wiecznych zwyci\u0119zc\u00f3w. Jutro wszyscy si\u0119 zmieni\u0105 \u2013<\/div>\n
Starsi w nobliwych senior\u00f3w (nie maj\u0105 wstydu!), m\u0142odsi w zmordowanych turyst\u00f3w.<\/div>\n
Zgie\u0142k pot\u0119guj\u0105 psy, szczekaj\u0105c jak oszala\u0142e.<\/div>\n

 <\/p>\n

Nie odwracaj\u0105c g\u0142owy, czuj\u0119, o rzut kamieniem, obecno\u015b\u0107 Potali.<\/div>\n
Znosi swoj\u0105 strat\u0119 w milczeniu, lecz trwaj\u0105c w nim, nie jest z ni\u0105 pogodzona.<\/div>\n
My\u015bl\u0119 o ogniu, kt\u00f3ry najpierw zap\u0142on\u0105\u0142 w Ngabie.<\/div>\n
O nie, to nie by\u0142y zwyk\u0142e p\u0142omienie, tylko opieku\u0144cze b\u00f3stwa.<\/div>\n
Sto trzydzie\u015bci pi\u0119\u0107. I ci\u0105gle nadchodz\u0105 nowe.<\/div>\n

 <\/p>\n

Chwytam spadaj\u0105c\u0105 \u0142z\u0119 i delikatnie uk\u0142adam na o\u0142tarzu.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Lhasa i Pekin, 14 marca 2010 \u2013 22 sierpnia 2014<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Linia kolejowa<\/a>, kt\u00f3r\u0105 w 2006 roku doprowadzono do Lhasy \u2013 od lat pe\u0142nej chi\u0144skich policjant\u00f3w i \u017co\u0142nierzy \u2013 gwa\u0142townie zwi\u0119kszy\u0142a liczb\u0119 handlarzy i robotnik\u00f3w nap\u0142ywowych.<\/p>\n

W roku ziemi i szczura (czy, jak kto woli, myszy) kalendarza tybeta\u0144skiego i chi\u0144skiego (2008) przez Tybet przetoczy\u0142a si\u0119 fala brutalnie pacyfikowanych protest\u00f3w<\/a> (kt\u00f3rych wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u2013 poza lhaskimi rozruchami 14 marca \u2013 mia\u0142a charakter pokojowy).<\/p>\n

Park Dzongjab Lukhang le\u017cy u podn\u00f3\u017ca Potali, dawnej rezydencji Dalajlamy.<\/p>\n

Dla tybeta\u0144skich buddyst\u00f3w bardo<\/em> jest stanem po\u015brednim, przez kt\u00f3ry przechodzi si\u0119 po \u015bmierci do nowego odrodzenia.<\/p>\n

Ngaba le\u017cy w tradycyjnej tybeta\u0144skiej dzielnicy Amdo; 27 lutego 2009 roku podpali\u0142 si\u0119 tam mnich<\/a> imieniem Tape, protestuj\u0105c przeciwko og\u0142oszonemu przez w\u0142adze zakazowi odprawienia tradycyjnej ceremonii buddyjskiej. Od tego czasu do sierpnia 2014 roku dokona\u0142o samospale\u0144 ponad stu trzydziestu Tybeta\u0144czyk\u00f3w.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Za przek\u0142adem i przypisami A. E. Clarka, opublikowanym przez Ragged Banner Press<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rok po roku dzie\u0144 pami\u0119ci up\u0142ywa\u0142 w ciszy, A\u017c w tym wybuch\u0142o: ten wybieg\u0142, ta krzycza\u0142a, Wielu bezimiennych chowaj\u0105cych si\u0119 od zawsze w cieniu Zrzuci\u0142o fotorealistyczne maski zadowolenia. Chwila zmieni\u0142a si\u0119 w wieczno\u015b\u0107: wymazani, stali si\u0119 tajemnic\u0105 pa\u0144stwow\u0105.  <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3600,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[29,19,46],"class_list":["post-3597","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-tybetanczykow","tag-oser","tag-protesty-polityczne","tag-sztuka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3597","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3597"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3597\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6109,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3597\/revisions\/6109"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3600"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3597"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3597"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3597"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}