Nie mog\u0119 wiedzie\u0107, czy chi\u0144skie gwiazdy filmowe czytaj\u0105 zagraniczne gazety, kt\u00f3re pisz\u0105 o zmienianiu Tybetu w disneyland, ale nawet je\u015bli, zapewne nie uto\u017csamiaj\u0105 si\u0119 z diagnoz\u0105, \u017ce \u201ew\u0142adze d\u0142awi\u0105 dzi\u015b mnich\u00f3w nie chi\u0144skim wojskiem, a t\u0142umem nachalnych turyst\u00f3w\u201d. Maj\u0105c o sobie bardzo dobre mniemanie, zje\u017cd\u017caj\u0105 tu raczej w poszukiwaniu \u201educhowo\u015bci\u201d albo \u201epraktyki buddyjskiej\u201d.<\/p>\n
<\/p>\n
W po\u0142owie stycznia grupa celebryt\u00f3w przesz\u0142a przez Lhas\u0119 na czele t\u0142umu p\u00f3\u0142tora tysi\u0105ca ludzi w \u201emarszu s\u0142onecznego miasta\u201d. \u201eZ parku Lukhang, przez mokrad\u0142a Lhalu i D\u017cokhang na plac przed Potal\u0105. Jest moc!\u201d. Media nie mog\u0142y si\u0119 tym nacieszy\u0107, a obsadzony w roli wodzireja aktor Chen Kun powtarza\u0142 frazesy o promowaniu \u201educha rado\u015bci i relaksu w ka\u017cdych okoliczno\u015bciach\u201d.<\/p>\n
Jakby wrzucili granat do tybeta\u0144skiego internetu. \u201eCo by by\u0142o, gdyby na tak\u0105 przechadzk\u0119 wybra\u0142o si\u0119 dziesi\u0119ciu naszych? Natychmiast zakot\u0142owa\u0142oby si\u0119 od policji, tej zwyk\u0142ej i specjalnej\u201d. \u201eMo\u017cecie sobie wyobrazi\u0107 ich reakcj\u0119 na marsz setki Tybeta\u0144czyk\u00f3w?\u201d. \u201eZawodzi mnie pami\u0119\u0107, czy <\/span>\u00bbnielegalne zgromadzenie\u00ab to ju\u017c sze\u015b\u0107 os\u00f3b? Zwin\u0119liby wszystkich co do jednego i zamkn\u0119li na miesi\u0105c. W pale si\u0119 nie mie\u015bci!\u201d. I to nie tylko dzisiaj. Ju\u017c w 1998 zatrzymali poch\u00f3d dwustu czy trzystu pielgrzym\u00f3w, kt\u00f3rzy chcieli, zgodnie z nasz\u0105 tradycj\u0105, pok\u0142oni\u0107 si\u0119 noworocznie przed sto\u0142ecznymi sanktuariami. <\/span><\/p>\n Kiedy Chen Kun spacerowa\u0142 po Lhasie z innymi gwiazdkami, do naszej stolicy wybra\u0142 si\u0119 tybeta\u0144ski re\u017cyser Sonthar Gjal \u2013 i zosta\u0142 przeczo\u0142gany na lotnisku jak wszyscy ziomkowie. Poskar\u017cy\u0142 si\u0119 potem na Weibo na uroki bycia Tybeta\u0144czykiem, publikuj\u0105c zdj\u0119cie \u201ekarty pobytowej\u201d z Tybeta\u0144skiego Regionu Autonomicznego i hotelowego \u201eprzypominacza\u201d. (Od lipca zesz\u0142ego roku mieszka\u0144c\u00f3w \u201eczterech tybeta\u0144skich rejon\u00f3w\u201d \u2013 w Qinghai, Sichuanie, Gansu i Yunnanie \u2013 obowi\u0105zuj\u0105 nowe zasady, nakazuj\u0105ce mi\u0119dzy innymi rejestracj\u0119 w punkcie kontrolnym przed wjazdem do Lhasy i zamian\u0119 dowodu na specjaln\u0105 kart\u0119 pobytu w tym mie\u015bcie.) Niestety jego komentarz b\u0142yskawicznie usuni\u0119to i zd\u0105\u017cy\u0142am sobie zachowa\u0107 tylko fotk\u0119.<\/p>\n Ludzie bez ko\u0144ca pytali, dlaczego chi\u0144skie gwiazdy korzystaj\u0105 w Lhasie z dobrodziejstw innego zestawu praw. To bardzo proste. Kiedy Brytyjczycy kolonizowali Indie, w najpi\u0119kniejszych zak\u0105tkach rezerwowali dla siebie ca\u0142e kurorty i kluby. Ilham Tohti<\/a>, aresztowany ujgurski profesor Uniwersytetu Minzu, stwierdza kr\u00f3tko: \u201emamy r\u00f3\u017cne standardy dla r\u00f3\u017cnych nacji i uprzywilejowan\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107\u201d.<\/p>\n Spacer po \u201es\u0142onecznym mie\u015bcie\u201d, powiedzmy to sobie szczerze, by\u0142 od pocz\u0105tku do ko\u0144ca pomys\u0142em w\u0142adz. Na konferencji prasowej lhaski wicesekretarz mianowa\u0142 Chena \u201eambasadorem\u201d i jeszcze wr\u0119czy\u0142 mu khatak. Uko\u0144czywszy marsz, grupa aparatczyk\u00f3w og\u0142osi\u0142a \u201educhowy projekt pomocowy \u2013 moc spaceru\u201d, jakby po drodze doznali jakiego\u015b wzmo\u017cenia czy iluminacji. Pewnie te\u017c starannie prze\u015bwietlili \u201ep\u00f3\u0142tora tysi\u0105ca urz\u0119dnik\u00f3w, student\u00f3w i przedstawicieli medi\u00f3w\u201d, zanim ka\u017cdy dosta\u0142 \u201e\u017c\u00f3\u0142t\u0105 opask\u0119\u201d uczestnika. Na czas przemarszu schowano gdzie\u015b mundurowych i zatrzymano ruch drogowy, bez w\u0105tpienia mieli\u015bmy wi\u0119c do czynienia z \u201educhowo\u015bci\u0105\u201d o specyfice tybeta\u0144skiej.<\/p>\n Zastanawiam si\u0119, czy chi\u0144skie gwiazdy i ich orszak, maszeruj\u0105ce ulicami Lhasy niczym oddzia\u0142 Armii Ludowo-Wyzwole\u0144czej, mia\u0142y \u015bwiadomo\u015b\u0107 kontekstu i otoczenia. \u201eNasze domy, przyjaciele, ojczyzna, wszystko to nagle znik\u0142o\u201d, powiedzia\u0142 ponad sze\u015b\u0107dziesi\u0105t lat temu Dalajlama…<\/p>\n Nic chyba nie ilustruje okrucie\u0144stwa i ironii lhaskiej wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci tak dobrze jak \u201espacer po s\u0142onecznym mie\u015bcie\u201d. Chi\u0144skie czerwone gwiazdy wykorzystuj\u0105 Tybet i buddyzm do podrasowania w\u0142asnego wizerunku, pomagaj\u0105c pudrowa\u0107 wstr\u0119tn\u0105 polityk\u0119 w\u0142adzy, kt\u00f3ra po drugiej stronie kurtyny dusi prawdziw\u0105 praktyk\u0119 religii i ca\u0142y tybeta\u0144ski nar\u00f3d. Przy okazji wida\u0107 tu te\u017c jak na d\u0142oni ichni\u0105 wersj\u0119 apartheidu.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n 21 stycznia 2014<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n