{"id":4078,"date":"2017-02-06T06:21:09","date_gmt":"2017-02-06T05:21:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.hfhrpol.waw.pl\/tybet\/?p=4078"},"modified":"2017-02-02T09:54:59","modified_gmt":"2017-02-02T08:54:59","slug":"oser-tragedia-klasztoru-karma-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=4078","title":{"rendered":"Oser: Tragedia klasztoru Karma"},"content":{"rendered":"<p>Wczesnym rankiem 26 pa\u017adziernika 2011 roku dosz\u0142o do <a href=\"http:\/\/www.hfhrpol.waw.pl\/Tybet\/raport.php?raport_id=1444\" target=\"_blank\">eksplozji<\/a> w ratuszu miasteczka Karma, w okr\u0119gu Czamdo, w Tybeta\u0144skim Regionie Autonomicznym. W\u0142adze lokalne natychmiast wskaza\u0142y winnego: klasztor Karma.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Konflikt narasta\u0142 od dawna. N\u0119kaj\u0105cy s\u0142ynn\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0119 urz\u0119dnicy zainstalowali w niej sta\u0142\u0105 grup\u0119 robocz\u0105, kt\u00f3rej obecno\u015b\u0107 sp\u0119dza\u0142a sen z powiek duchownych i mieszka\u0144c\u00f3w pobliskich osad. W klasztorze studiowa\u0142o pisma buddyjskie ponad stu mnich\u00f3w w wieku od dziesi\u0119ciu do dwudziestu lat; wszystko dzieci z okolicy. Poniewa\u017c przepisy zabraniaj\u0105 nowicjatu niepe\u0142noletnim, ich los by\u0142 przes\u0105dzony. Grupa zdesperowanych ch\u0142opc\u00f3w wzi\u0119\u0142a troch\u0119 materia\u0142u wybuchowego z placu budowy i wrzuci\u0142a \u0142adunek do budynku administracji. Wybuch nie spowodowa\u0142 wi\u0119kszych szk\u00f3d, nikt te\u017c nie odni\u00f3s\u0142 obra\u017ce\u0144. M\u0142odzi mnisi rozrzucili jeszcze ulotki, ur\u0105gaj\u0105ce polityce w\u0142adz.<\/p>\n<p>Lokalni aparatczycy si\u0119gn\u0119li po wypr\u00f3bowany spos\u00f3b, pozwalaj\u0105cy nie tylko unikn\u0105\u0107 niewygodnego dochodzenia, ale i urosn\u0105\u0107 w oczach zwierzchnik\u00f3w: rozdmuchali b\u0142ahy incydent do \u201eterrorystycznego zamachu separatyst\u00f3w\u201d. Klasztoru Karma nie mog\u0142o spotka\u0107 nic gorszego. \u015awi\u0105tyni\u0119 otoczono wojskowym kordonem, wszystkich duchownych obfotografowano, pobrano pr\u00f3bki pisma i krwi, skonfiskowano telefony kom\u00f3rkowe. Z miejsca aresztowano ponad siedemdziesi\u0119ciu mnich\u00f3w. Wielu innych ze strachu <a href=\"http:\/\/www.hfhrpol.waw.pl\/Tybet\/raport.php?raport_id=1446\" target=\"_blank\">uciek\u0142o<\/a>. Potem zacz\u0119to przes\u0142uchiwa\u0107 okolicznych ch\u0142op\u00f3w i zmusza\u0107 ich do sk\u0142adania zezna\u0144.<\/p>\n<p>Miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej <a href=\"http:\/\/www.hfhrpol.waw.pl\/Tybet\/raport.php?raport_id=1507\" target=\"_blank\">zatrzymano dw\u00f3ch khenpo<\/a>, Lodo Rabsala i Namse Sonama oraz Dhondupa Gjaco, nauczycieli z klasztoru Karma, kt\u00f3rzy medytowali w g\u00f3rskiej pustelni w Nangczenie, w prefekturze Juszu prowincji Qinghai, sk\u0105d przewieziono ich do aresztu \u015bledczego Biura Bezpiecze\u0144stwa Publicznego w Czamdo. Zarzucono im pr\u00f3b\u0119 \u201epodzielenia pa\u0144stwa\u201d.<\/p>\n<p><span lang=\"pl-PL\">Popchn\u0119\u0142o to do dramatycznego protestu Tenzina Phuncoga, ch\u0142opa i by\u0142ego mnicha z Karmy, kt\u00f3ry 1 grudnia 2011 roku <a href=\"http:\/\/www.hfhrpol.waw.pl\/Tybet\/raport.php?raport_id=1466\" target=\"_blank\">podpali\u0142 si\u0119 przed ratuszem<\/a>, wo\u0142aj\u0105c: \u201eZamkn\u0119li\u015bcie mojego mistrza i lam\u00f3w z klasztoru Karma, to nie do zniesienia!\u201d. Napisa\u0142 te\u017c list po\u017cegnalny: \u201eSkoro Khenpo Lodo Rabsal, Namse Sonam, wszyscy mnisi i mniszki z Karma Gon, prawdziwi adepci Dharmy, musz\u0105 znosi\u0107 tortury i wi\u0119zienie, to mnie pozostaje tylko odda\u0107 \u017cycie\u201d. <\/span><\/p>\n<p>W klasztorze Karma by\u0142o pierwotnie ponad dwustu mnich\u00f3w. Grupa robocza wydali\u0142a stu czterech \u201eniezarejestrowanych\u201d, zmuszaj\u0105c ich do powrotu do \u015bwieckiego \u017cycia. Potem znik\u0142o stu dwudziestu czterech. W \u015bwi\u0105tyni osadzono na sta\u0142e tuzin chi\u0144skich i tybeta\u0144skich aparatczyk\u00f3w, wspieranych przez obozuj\u0105cych w pobli\u017cu kilkudziesi\u0119ciu \u017co\u0142nierzy Ludowej Policji Zbrojnej. To, co by\u0142o kiedy\u015b klasztorem, teraz przypomina\u0142o bardziej wi\u0119zienie.<\/p>\n<p><span lang=\"pl-PL\">Na pocz\u0105tku 2013 roku krewni oskar\u017conych lam\u00f3w poprosili o pomoc chi\u0144skich adwokat\u00f3w: <\/span>Tanga Tianhao z Chongqingu, Cheng Bina z Xiningu i Ran Tonga z Chengdu. Obro\u0144cy spraw\u0119 przyj\u0119li i t\u0142ukli si\u0119 do Czamdo, nie zwa\u017caj\u0105c na mr\u00f3z i niebotyczn\u0105 wysoko\u015b\u0107. Dzi\u0119ki ich wysi\u0142kom oskar\u017cenie o \u201eseparatyzm\u201d zmieniono na \u201eudzielanie schronienia przest\u0119pcom\u201d: <a href=\"http:\/\/www.hfhrpol.waw.pl\/tybet\/raport.php?raport_id=2132\" target=\"_blank\">dwa i p\u00f3\u0142 roku pozbawienia wolno\u015bci<\/a>. Adwokaci uznali i ten zarzut za d\u0119ty, ale uniewinnienie nie wchodzi\u0142o w gr\u0119.<\/p>\n<p>Tragedia klasztoru Karma si\u0119ga jednak dalej. W marcu 2012 roku aresztowano dw\u00f3ch starszych mnich\u00f3w z <a href=\"http:\/\/www.hfhrpol.waw.pl\/tybet\/raport.php?raport_id=1800\" target=\"_blank\">Bojagu<\/a>, innego klasztoru szko\u0142y kagju w Czamdo. Dziamjang Jesze i Drubgju zostali oskar\u017ceni o rozrzucenie ulotek z apelem o nie\u015bwi\u0119towanie Losaru, Nowego Roku kalendarza tybeta\u0144skiego, i po\u0142o\u017cenie kresu prze\u015bladowaniom w Karmie. Zarzucono im tak\u017ce organizowanie mod\u0142\u00f3w w intencji samospale\u0144c\u00f3w i d\u0142ugiego \u017cycia Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015bci Dalajlamy. Dzi\u0119ki zabiegom dw\u00f3ch chi\u0144skich adwokat\u00f3w w\u0142adze wycofa\u0142y si\u0119 z oskar\u017cenia o \u201eseparatyzm\u201d i mnisi odzyskali wolno\u015b\u0107 w czerwcu 2013 roku.<\/p>\n<p>Polowanie na uciekinier\u00f3w z klasztoru Karma trwa nadal. Jego ofiar\u0105 pad\u0142 m\u0105dry, czcigodny <a href=\"http:\/\/www.hfhrpol.waw.pl\/Tybet\/raport.php?raport_id=2502\" target=\"_blank\">Khenpo Karma Ce\u0142ang<\/a> z klasztoru Dziapa (tak\u017ce tradycji kagju) w s\u0105siednim Nangczenie, w Qinghai. <a href=\"http:\/\/www.hfhrpol.waw.pl\/Tybet\/raport.php?raport_id=2414\" target=\"_blank\">Aresztowano<\/a> go 6 grudnia 2013 roku i przewieziono do Czamdo. Tamtejsze w\u0142adze uwa\u017caj\u0105, \u017ce mia\u0142 zwi\u0105zek z wypadkami w Karmie, wi\u0119c teraz i on potrzebuje chi\u0144skiego prawnika.<\/p>\n<p>25 grudnia 2013<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.hfhrpol.waw.pl\/tybet\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/KlasztorKarma-NaPizerwszymPlanieDwochSkazanychNauczycieli.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-4073\" src=\"http:\/\/www.hfhrpol.waw.pl\/tybet\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/KlasztorKarma-NaPizerwszymPlanieDwochSkazanychNauczycieli-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/KlasztorKarma-NaPizerwszymPlanieDwochSkazanychNauczycieli-300x200.jpg 300w, https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/KlasztorKarma-NaPizerwszymPlanieDwochSkazanychNauczycieli-768x512.jpg 768w, https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/KlasztorKarma-NaPizerwszymPlanieDwochSkazanychNauczycieli.jpg 960w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Za <a href=\"http:\/\/highpeakspureearth.com\/2014\/a-short-introduction-to-chinese-human-rights-lawyers-who-defend-tibetan-rights-by-woeser-2-part-essay\/\" target=\"_blank\">High Peaks Pure Earth<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wczesnym rankiem 26 pa\u017adziernika 2011 roku dosz\u0142o do eksplozji w ratuszu miasteczka Karma, w okr\u0119gu Czamdo, w Tybeta\u0144skim Regionie Autonomicznym. W\u0142adze lokalne natychmiast wskaza\u0142y winnego: klasztor Karma.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4074,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[23,19,33,22],"class_list":["post-4078","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-tybetanczykow","tag-buddyzm","tag-protesty-polityczne","tag-samospalenia","tag-wyroki"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4078","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4078"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4078\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4083,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4078\/revisions\/4083"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4074"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4078"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4078"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4078"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}