Dwudziestego si\u00f3dmego lutego dwa tysi\u0105ce dziewi\u0105tego roku z klasztoru Kirti w Ngabie, w tybeta\u0144skim regionie w po\u0142udniowo-zachodnich Chinach, wyszed\u0142 dwudziestoczteroletni mnich w bordowych szatach.<\/p>\n
<\/p>\n
Przypadaj\u0105cy trzy dni p\u00f3\u017aniej Nowy Rok naszego kalendarza witano w \u017ca\u0142obie po ofiarach \u2013 zabitych, zamkni\u0119tych, uprowadzonych \u2013 brutalnej rozprawy z ostatnimi tybeta\u0144skimi protestami<\/a>. Po tamtym marcu Chi\u0144czycy stracili<\/a> co najmniej cztery osoby, ponad tysi\u0105c bezprawnie wi\u0119zili, po wielu innych zagin\u0105\u0142 s\u0142uch. Tape, kt\u00f3ry jak wielu rodak\u00f3w obywa si\u0119 jednym imieniem, ostrzega\u0142, \u017ce si\u0119 podpali, je\u015bli w\u0142adze zabroni\u0105 odprawienia mod\u0142\u00f3w w intencji prze\u015bladowanych. I kiedy og\u0142oszono zakaz, uczyni\u0142<\/a>, co zapowiedzia\u0142.<\/p>\n By\u0142o to pierwsze samospalenie, kt\u00f3rego okoliczno\u015bci dokumentowa\u0142am. Nie przysz\u0142o mi nawet do g\u0142owy, i\u017c narodzi\u0142a si\u0119 nowa forma protestu, po kt\u00f3r\u0105 si\u0119gnie tylu Tybeta\u0144czyk\u00f3w, \u017ce nie b\u0119d\u0119 w stanie nad\u0105\u017cy\u0107 za p\u0142omieniami po\u017ceraj\u0105cymi \u017cycie rodak\u00f3w. Do tej pory w ogie\u0144 posz\u0142o ich ju\u017c stu trzydziestu jeden. Kilku z nich, i sam Tape, prze\u017cy\u0142o. Nie mamy nawet pewno\u015bci ilu \u2013 wywiezieni przez policj\u0119, po prostu znikali.<\/p>\n Nigdy wcze\u015bniej tylu Tybeta\u0144czyk\u00f3w nie oddawa\u0142o \u017cycia, by zaprotestowa\u0107 przeciwko chi\u0144skim rz\u0105dom. Trwaj\u0105ce do dzi\u015b samospalenia s\u0105 najbardziej wymownym dowodem, \u017ce po ponad sze\u015bciu dekadach panowania nad nasz\u0105 ziemi\u0105 i losem Pekin nie zjedna\u0142 sobie tybeta\u0144skich umys\u0142\u00f3w i serc ani nie zd\u0142awi\u0142 ich oporu. W\u0142adza nie zesz\u0142a te\u017c z drogi gwa\u0142tu, konsekwentnie odmawiaj\u0105c nam r\u00f3wnouprawnienia oraz powrotu naszego duchowego przyw\u00f3dcy, \u017cyj\u0105cego od p\u00f3\u0142 wieku na wygnaniu Dalajlamy.<\/p>\n Ci, co nie rozumiej\u0105 po\u0142o\u017cenia Tybeta\u0144czyk\u00f3w, widz\u0105 w samospaleniu po prostu samob\u00f3jstwo. Umrze\u0107 mo\u017cna przecie\u017c na wiele innych sposob\u00f3w. Po co zadawa\u0107 sobie w tym celu niewyobra\u017calny b\u00f3l paleniem na w\u0119giel ka\u017cdego centymetra cia\u0142a? W odpowiedzi na to pytanie zawiera si\u0119 klucz do zrozumienia samospale\u0144 \u2013 protest\u00f3w w postaci cierpienia, kt\u00f3rego nie zni\u00f3s\u0142by \u017caden zwyk\u0142y cz\u0142owiek.<\/p>\n Swego czasu Tybeta\u0144czycy wylegali na ulice, skanduj\u0105c has\u0142a i rozrzucaj\u0105c ulotki po to tylko, by zosta\u0107 skatowanym i wtr\u0105conym do wi\u0119zienia. Te masowe wyst\u0105pienia wywiera\u0142y mniej wi\u0119cej taki efekt, jak kamyki ciskane do rzeki. Po fali protest\u00f3w w dwa tysi\u0105ce \u00f3smym Tybeta\u0144ski Region Autonomiczny zmieniono w co\u015b na kszta\u0142t strefy okupacyjnej z niezliczonymi posterunkami i wszechobecnymi koszarami. Demonstracje po prostu nie wchodz\u0105 ju\u017c w gr\u0119. Gdyby by\u0142o inaczej, Tybeta\u0144czycy nie szliby w ogie\u0144. To z tej desperacji, nim sam sp\u0142on\u0105\u0142, wzywa\u0142<\/a> do \u201e<\/span>zaostrzenia walki, w kt\u00f3rej nie stosujemy przemocy\u201d, pisarz Gudrup. <\/span><\/p>\n W pa\u0144stwie policyjnym takim jak Tybet radykalny protest nie jest, rzecz jasna, norm\u0105. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 Tybeta\u0144czyk\u00f3w spuszcza g\u0142owy i stara si\u0119 wype\u0142nia\u0107 \u017c\u0105dania Pekinu \u2013 od zawieszania chi\u0144skich flag po ukrywanie wizerunk\u00f3w Dalajlamy. Wiem jednak z do\u015bwiadczenia i zdj\u0119\u0107, kt\u00f3re stoj\u0105 na wielu domowych o\u0142tarzykach, \u017ce ludzie ukradkiem czcz\u0105 samospale\u0144c\u00f3w i uwa\u017caj\u0105 ich za bohater\u00f3w.<\/p>\n Samospalenia osi\u0105gn\u0119\u0142y apogeum \u2013 dwadzie\u015bcia osiem \u2013 w listopadzie dwa tysi\u0105ce dwunastego roku, gdy na zje\u017adzie partii w Pekinie namaszczano nowych przyw\u00f3dc\u00f3w pa\u0144stwa. Bez w\u0105tpienia protestuj\u0105cy wierzyli, i\u017c mog\u0105 da\u0107 impuls do zmiany polityki Chin wobec Tybetu.<\/p>\n Nadzieje te szybko si\u0119 rozwia\u0142y. Umo\u015bciwszy si\u0119 w fotelach, nowe w\u0142adze wyda\u0142y wojn\u0119 samospaleniom, ordynuj\u0105c drako\u0144skie kary \u201ewsp\u00f3\u0142winnym\u201d, czyli krewnym, znajomym, a nawet s\u0105siadom i klasztorom, z kt\u00f3rymi zwi\u0105zani byli protestuj\u0105cy. Od tego czasu aresztowano setki os\u00f3b, wielu skazano na wi\u0119zienie, astronomiczne grzywny czy cho\u0107by zakaz odwiedzania buddyjskich sanktuari\u00f3w.<\/p>\n Ostatnio liczba samospale\u0144 spad\u0142a, nie nale\u017cy bra\u0107 tego jednak za zwyci\u0119stwo Pekinu. Na pocz\u0105tku dwudziestego wieku Lu Xun pisa\u0142, \u017ce \u201egrzmot s\u0142ycha\u0107 w ciszy\u201d. Dzi\u015b panuje ona w Tybecie, lecz pewnego dnia zatrz\u0119sie nim, i \u015bwiatem, g\u0142os jego mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n 2 marca 2014<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Dwudziestego si\u00f3dmego lutego dwa tysi\u0105ce dziewi\u0105tego roku z klasztoru Kirti w Ngabie, w tybeta\u0144skim regionie w po\u0142udniowo-zachodnich Chinach, wyszed\u0142 dwudziestoczteroletni mnich w bordowych szatach.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4274,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[29,19,33],"class_list":["post-4273","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-tybetanczykow","tag-oser","tag-protesty-polityczne","tag-samospalenia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4273","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4273"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4273\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4275,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4273\/revisions\/4275"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4274"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4273"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4273"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4273"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}