{"id":4421,"date":"2017-05-08T06:21:46","date_gmt":"2017-05-08T04:21:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.hfhrpol.waw.pl\/tybet\/?p=4421"},"modified":"2017-05-19T10:17:06","modified_gmt":"2017-05-19T08:17:06","slug":"terang-byc-cool-i-byc-tybetanczykiem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/?p=4421","title":{"rendered":"Terang: By\u0107 cool i by\u0107 Tybeta\u0144czykiem"},"content":{"rendered":"<p><span lang=\"pl-PL\">Zdarza mi si\u0119, cho\u0107 bardzo rzadko, chcie\u0107 by\u0107 m\u0142odszym. Temu g\u0142upiemu uczuciu towarzyszy zwykle koktajl nostalgii i \u017calu. Wzi\u0119\u0142o mnie znowu, gdy ogl\u0105da\u0142em w herbaciarni teledysk tybeta\u0144skiego zespo\u0142u Judruk do piosenki <\/span><span lang=\"pl-PL\"><em>Milam<\/em>. Chcia\u0142bym to zobaczy\u0107 jako ch\u0142opak. Chcia\u0142bym mie\u0107 szans\u0119 bycia cool i bycia Tybeta\u0144czykiem, kiedy zaczyna\u0142em studiowa\u0107 w Pekinie. <\/span><\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>W tamtych czasach szarpa\u0142em si\u0119, \u017ceby wyrazi\u0107, kim chc\u0119 by\u0107. Ogl\u0105daj\u0105c si\u0119 za siebie, widz\u0119, \u017ce szuka\u0142em sposobu, by jednocze\u015bnie by\u0107 cool i by\u0107 Tybeta\u0144czykiem. Tyle \u017ce wtedy to s\u0142owo nie istnia\u0142o ani w j\u0119zyku chi\u0144skim, ani tybeta\u0144skim. I cokolwiek mia\u0142oby oznacza\u0107, by\u0142oby ostatni\u0105 rzecz\u0105 kojarzon\u0105 z Tybeta\u0144czykami w chi\u0144skiej wyobra\u017ani, a jako m\u0142odzi ludzie kszta\u0142towani przez ichni system edukacyjny nie wiedzieli\u015bmy, jak \u017cy\u0107 poza jej granicami.<\/p>\n<p>Wci\u0105\u017c doskonale pami\u0119tam pierwsz\u0105 wypraw\u0119 do stolicy Chin. Po drodze, w zapyzia\u0142ym Golmudzie na caidamskim pustkowiu, rozmawia\u0142em z towarzyszami podr\u00f3\u017cy \u2013 rozpoczynaj\u0105cymi studia maturzystami \u2013 o tym, jak by\u0107 Tybeta\u0144czykiem w nowym kraju, w kt\u00f3rym przyjdzie nam sp\u0119dzi\u0107 nast\u0119pne cztery lata. Jeden z nas by\u0142 ju\u017c tam jako pi\u0142karz. Powiedzia\u0142, \u017ce powinni\u015bmy nosi\u0107 no\u017ce i udawa\u0107 nieokrzesanych. Z jakiego\u015b powodu na zakurzonym golmudzkim rynku mo\u017cna by\u0142o przebiera\u0107 w tybeta\u0144skich no\u017cach. Chyba jako jedyny nie pogna\u0142em na zakupy. Po prostu nie umia\u0142em sobie wyobrazi\u0107, \u017ce paraduj\u0119 po stolicy Chin z dyndaj\u0105cym u pasa sztyletem.<\/p>\n<p>Marzy\u0142em o czym\u015b innym. O pogodzeniu tybeta\u0144sko\u015bci z nowoczesno\u015bci\u0105.<\/p>\n<p>Jednak wkr\u00f3tce po przyje\u017adzie odkry\u0142em, \u017ce w chi\u0144skiej wyobra\u017ani narodowej nie ma na to miejsca. To, kim mog\u0142em by\u0107, by\u0142o z g\u00f3ry ustalone.<\/p>\n<p><span lang=\"pl-PL\">Od pocz\u0105tku chi\u0144skich rz\u0105d\u00f3w w Tybecie kreowano i propagowano obraz dzikich, \u015bniadych, usmarowanych t\u0142uszczem, barbarzy\u0144skich, wygl\u0105daj\u0105cych cywilizacji tubylc\u00f3w. Jego ikon\u0105 sta\u0142 si\u0119 niemy Dziampa z klasycznego filmu <\/span><span lang=\"pl-PL\"><a href=\"https:\/\/www.hfhrpol.waw.pl\/tybet\/?p=1168\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><em>Nongnu<\/em><\/a>, \u201eNiewolnik\u201d. Kiedy wreszcie Armia Ludowo-Wyzwole\u0144cza wyrwa\u0142a go ze szpon\u00f3w okrutnego obszarnika, nieszcz\u0119\u015bnik, kt\u00f3ry od lat nie wyrzek\u0142 jednego s\u0142owa, krzyczy ze \u0142zami w oczach: \u201eNiech \u017cyje przewodnicz\u0105cy Mao!\u201d. Ta karykatura nie tylko zapad\u0142a g\u0142\u0119boko w chi\u0144sk\u0105 wyobra\u017ani\u0119, ale i sta\u0142a si\u0119 integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 nowoczesnego etosu narodowego. <\/span><\/p>\n<p>W szalonym spektaklu wsp\u00f3\u0142czesnych Chin partia przewidzia\u0142a dla Tybeta\u0144czyk\u00f3w tylko dwie role. Mogli\u015bmy by\u0107 albo dzikusami sprzed wyzwolenia, albo wyzwolonymi politycznymi lizusami wdzi\u0119cznymi partii za ocalenie nas przed nami samymi.<\/p>\n<p><span lang=\"pl-PL\">Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas by\u0142a zbyt bystra i dumna, by da\u0107 si\u0119 obsadzi\u0107 w drugiej roli. Pozostawa\u0142a nam wi\u0119c dziko\u015b\u0107. W Tybecie byli\u015bmy spokojnymi, grzecznymi kujonami, ale w Chinach stawali\u015bmy si\u0119 ulicznymi wojownikami. Wszczynali\u015bmy burdy w knajpach i t\u0142ukli\u015bmy innych student\u00f3w. Wszyscy udawali, \u017ce si\u0119 nas boj\u0105, a my grali\u015bmy nieokie\u0142znanych barbarzy\u0144c\u00f3w. Byli\u015bmy <\/span><span lang=\"pl-PL\"><em>Tybeta\u0144czykami<\/em>. <\/span><\/p>\n<p>A moje marzenie wci\u0105\u017c kry\u0142o si\u0119 gdzie\u015b za horyzontem.<\/p>\n<p>Dzi\u015b tybeta\u0144scy studenci w Chinach stoj\u0105 przed swoimi wyzwaniami. Niemniej coraz bardziej zr\u00f3\u017cnicowana i skomplikowana sytuacja w kraju sprawia, \u017ce powoli wychodz\u0105 z cienia poetyki \u201ewyzwolenia\u201d. W chi\u0144skich umys\u0142ach mieszkaj\u0105 dzi\u015b niebywale sprzeczne wizerunki Tybeta\u0144czyk\u00f3w. Teraz jeste\u015bmy wichrzycielami, uczonymi lamami, skorumpowanymi partyjniakami, zdolnymi uczniami, najprzystojniejszymi m\u0119\u017cczyznami w Chinach, zatwardzia\u0142ymi fanatykami religijnymi \u2013 i, rzecz jasna, cool, jak czterech ch\u0142opc\u00f3w z Judruku.<\/p>\n<p><span lang=\"pl-PL\">Ich fenomen dowodzi, \u017ce Tybeta\u0144czycy nie tylko mog\u0105 by\u0107 cool \u2013 \u017ce cool jest <\/span><span lang=\"pl-PL\">by\u0107 Tybeta\u0144czykiem. To radykalna zmiana. Widzimy tu nie tylko tybeta\u0144sko\u015b\u0107, o jakiej kiedy\u015b marzy\u0142em, ale i jasny dow\u00f3d na to, \u017ce wizerunek Tybeta\u0144czyka mo\u017ce zosta\u0107 stworzony i istnie\u0107 ca\u0142kowicie poza chi\u0144sk\u0105 wyobra\u017ani\u0105. Tybeta\u0144sko\u015b\u0107 stworzon\u0105 przez i dla Tybeta\u0144czyk\u00f3w. <\/span><\/p>\n<div><em>Zesz\u0142ej nocy \u015bni\u0142em pi\u0119kny sen<\/em><\/div>\n<div><em>Sen o Bod, Krainie \u015aniegu<\/em><\/div>\n<div><em>Sen o pi\u0119ciu barwach rozkwitaj\u0105cych kwiat\u00f3w<\/em><\/div>\n<div><em>Sen o wielkim turkusowym smoku<\/em><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Kiedy patrz\u0119 na tych cool, do b\u00f3lu tybeta\u0144skich ch\u0142opc\u00f3w, widz\u0119, \u017ce my\u015bl\u0105 o nowej publiczno\u015bci \u2013 o innych m\u0142odych Tybeta\u0144czykach. Nie pr\u00f3buj\u0105 si\u0119 ju\u017c dostosowywa\u0107 do chi\u0144skiej narodowej bajki. Pisz\u0105 w\u0142asn\u0105.<\/p>\n<p>To ekscytuj\u0105ca chwila i bardzo jestem ciekaw, jakie mo\u017cliwo\u015bci stworzy nowemu pokoleniu Tybeta\u0144czyk\u00f3w, kt\u00f3rzy zaczynaj\u0105 mie\u0107 szans\u0119 by\u0107 wieloma rzeczami, pozostaj\u0105c sob\u0105. M\u00f3wi\u0142em. Zn\u00f3w nachodzi mnie \u017cal za w\u0142asn\u0105 m\u0142odo\u015bci\u0105, stracon\u0105 na szarpaniu si\u0119 w cieniu opresyjnej narracji, kt\u00f3rej nie kontrolowa\u0142em i z kt\u00f3rej tak trudno by\u0142o mi uciec.<\/p>\n<p><span lang=\"pl-PL\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=nk365rwB3WM\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Obejrzyjcie<\/a> sobie <\/span><span lang=\"pl-PL\"><em>Milam<\/em>, \u201eSen\u201d. <\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>10 sierpnia 2009<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span lang=\"pl-PL\">Wpis z tybeta\u0144skiego bloga. <\/span><span lang=\"pl-PL\"><em>Bod<\/em> \u2013 po tybeta\u0144sku \u201eTybet\u201d. <\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zdarza mi si\u0119, cho\u0107 bardzo rzadko, chcie\u0107 by\u0107 m\u0142odszym. Temu g\u0142upiemu uczuciu towarzyszy zwykle koktajl nostalgii i \u017calu. Wzi\u0119\u0142o mnie znowu, gdy ogl\u0105da\u0142em w herbaciarni teledysk tybeta\u0144skiego zespo\u0142u Judruk do piosenki Milam. Chcia\u0142bym to zobaczy\u0107 jako ch\u0142opak. Chcia\u0142bym mie\u0107 szans\u0119 bycia cool i bycia Tybeta\u0144czykiem, kiedy zaczyna\u0142em studiowa\u0107 w Pekinie.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4428,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[52,46],"class_list":["post-4421","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teksty","category-z-perspektywy-tybetanczykow","tag-obyczaj","tag-sztuka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4421","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4421"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4421\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4440,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4421\/revisions\/4440"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4428"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4421"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4421"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tybet.hfhr.org.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4421"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}